Wielkanoc po góralsku – polecamy tradycyjne przepisy | Wszystko dla zdrowia i urody, porady kulinarne Uroda i Zdrowie - serwis nie tylko dla kobiet!

Wielkanoc po góralsku – polecamy tradycyjne przepisy

15 lutego 2024, dodał: pinkmause
Artykuł zewnętrzny

Różne krańce Polski to mnogość świątecznych obyczajów i tradycji. Zwyczaje i dania wielkanocne zmieniają się jak w kalejdoskopie, w zależności od tego, w którą stronę kraju skierujemy nasz wzrok. Także kuchnia wielkanocna Małopolski i Podhala ma wiele do zaoferowania. Wyrazista i sycąca krzonówka, cieszy się największą sławą wśród mieszkańców południowych krańców Polski, regionalnym przysmakiem z krainy małopolskiej jest także strząska, serwowana na niedzielne śniadania, którą przyrządza się z pokrojonych wędlin, jajek, chrzanu i przypraw. W niektórych góralskich domach serwuje się również kołacze z serem i bryndzą oraz moskole, a wśród dań mięsnych króluje pieczona baranina marynowana. Na świątecznych stołach można też spotkać polewkę z czosnku, zupę z kiszonych rydzów czy zoproskę. Na stół trafia także sałatka jarzynowa, pieczona biała kiełbasa z jabłkami i majerankiem, ćwikła z chrzanem, jajka faszerowane, pieczona w śliwkach suszonych szynka czy baby ziemniaczano-drożdżowe. Wybraliśmy kilka przepisów małopolskich i podhalańskich gospodyń, które mogą pojawić się na wielkanocnym stole.

Małopolski żurek z wędzonką

Składniki:
– domowy zakwas
– 0,5 kg polędwicy
– 0,5 kg kiełbasy wiejskiej
– 0,5 kg boczku
– 0,5 kg pieczarek
– jajka ugotowane na twardo
– 2 średnie cebule
– 2 marchewki
– 2 ząbki czosnku
– 3 litry bulionu
– 100 ml śmietany
– 50 g masła
– oliwa lub dowolny nadający się do smażenia olej
– sól, pieprz, majeranek, 4 suszone liście laurowe, gałązka kopru

Przygotowanie:
Polędwicę i pieczarki pokroić w wąskie paski, a kiełbasę w półksiężyce. Wrzucić razem z pieczarkami do garnka na rozgrzaną oliwę. Cebulę pokroić w talarki i podsmażyć na maśle, aż się zarumieni i też dodać do garnka. Wszystko razem delikatnie podsmażyć i zalać niewielką ilością bulionu. Dusić przez 30 min. Dolać zakwas, a potem bulion i gotować na wolnym ogniu w międzyczasie dorzucając marchew pokrojoną w talarki. Pod koniec gotowania dodać liście laurowe, wyciśnięte ząbki czosnku i majeranek. Można podawać z ziemniakami.

Przepis pochodzi ze strony: https://gazetakrakowska.pl/

Krzonówka, czyli wielkanocna zupa z chrzanu

Tradycyjna zupa chrzanowa, która powstała w XIX wieku w Sułkowicach w Małopolsce. Na Podhalu, w górskiej części Małopolski, używa się żętycy – serwatki owczej. Potrawa została wpisana na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Składniki:
– 250 g łopatki wieprzowej
– 250 g żeberek wędzonych
– 250 g boczku wędzonego na zimno
– 250 g kiełbasy
– 2 l serwatki
– 1 seler
– 1 marchew
– 1 pietruszka
– por
– 50 g korzenia chrzanu
– 50 g tartego chrzanu
– 2 liście laurowe
– ziele angielskie
– gałązka lubczyku
– jaja
– sól i pieprz

Przygotowanie:
Boczek pokroić w kostkę i przełożyć do dużego garnka. Dodać mięso z łopatki i żeberka i zalać wodą tak, aby przykryła składniki. Kiełbasę pokroić i zalać serwatką. Zagotować i zdjąć z ognia. Warzywa zetrzeć na tarce o grubych oczkach lub pokroić w kostkę. Korzeń chrzanu obrać. Warzywa dodać do gotującego się mięsa. Dodać także serwatkę, przyprawy i tarty chrzan. Całość gotować jeszcze 20-30 min. W tym czasie jaja ugotować na twardo. Zupę przelewać do talerzy i podawać na gorąco z ugotowanymi jajami.

Przepis pochodzi ze strony: https://dziendobry.tvn.pl/

Małopolska zupa chrzanowa

Składniki:
– 1,5 l bulionu drobiowo-warzywnego
– 3 kiełbaski białe
– 4 duże ziemniaki
– 200 g tartego, ostrego chrzanu
– 1 ząbek czosnku
– 125 ml słodkiej śmietanki (30%)
– 30 dag wędzonego boczku (chudego)
– 6 jajek
– natka pietruszki
– sól, pieprz kolorowy do smaku
– 3 łyżki oleju rzepakowego

Przygotowanie:
Białą kiełbasę obsmażyć na odrobinie oleju. Przełożyć do garnka z bulionem i gotować wraz z czosnkiem na wolnym ogniu około 20 min. Po tym czasie wyciągnąć kiełbaski i czosnek a dodać tarty chrzan i gotować ok. 5 min. Obrane ziemniaki ugotować w osolonej wodzie do miękkości. Odcedzić i dodać do zupy. Do całości dolać słodką śmietankę i zmiksować na gładki krem. Doprawić do smaku. Boczek pokroić w cienkie plastry lub kostkę i usmażyć na kruche chipsy. Dodać do zupy wraz z jajkiem i plastrami kiełbasy. Całość posypać natką pietruszki. Podawać ze świeżym pieczywem.

Przepis pochodzi ze strony: https://gazetakrakowska.pl/

Wielkanocna pieczona baranina

Składniki:
– kawał baraniny (ok. 1 kg)
– przyprawy (czosnek, majeranek, ziele angielskie, liść laurowy, sól, pieprz, oliwa)
– 1 pietruszka
– 1 marchew
– 1 seler
– 1 cebula

Przygotowanie:
Baraninę zapeklować w oliwie z dodatkiem czosnku, majeranku, liścia laurowego, soli i pieprzu. Na drugi dzień obsmażyć mięso na patelni, dodać startą na tarce marchew, pietruszkę, seler, pokrojoną w kostkę cebulę i przyprawy do smaku. Dusić do miękkość ok. 3,5 godz.
Przepisem na pieczoną baraninę podzieliła się Maria Krzeptowska z Koła Gospodyń Wiejskich w Kościelisku.
Przepis pochodzi ze strony: https://gazetakrakowska.pl/

Polewka na maślance z jajkiem

Składniki:
– 1 l maślanki
– 1/2 łyżki śmietany 30%
– 2 łyżki mąki
– 30 dag boczku
– 0,5 kg ziemniaków
– pęczek koperku

Przygotowanie:
Dokładnie wymieszać maślankę, śmietanę i mąkę, tworząc tzw. zalepkę. Zalepkę wlać na wrzącą, osoloną wodę (1 litr) i chwilę gotować. Polewkę z maślanki podawać z gotowanymi ziemniakami i okrasić podsmażonym boczkiem. Posypać koprem zielonym. Polewkę można także podać z jajkami gotowanymi na twardo.
Przepisem na prostą i pyszną zupę podzieliły się Panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Jawiszowicach (gmina Brzeszcze).
Przepis pochodzi ze strony: https://gazetakrakowska.pl/

Wielkanocne jajka faszerowane awokado i zielonym groszkiem

Składniki:
– jajka ugotowane na twardo
– awokado
– zielony groszek
– jogurt naturalny
– sól, pieprz

Przygotowanie:
Żółtka połączyć z awokado, groszkiem i jogurtem. Zblendować na gładką masę. Można dodać koperku. Doprawić solą i białym pieprzem. Do jajka szprycą cukierniczą nakładać farsz. Dodać po kilka groszków do dekoracji.

Przepis pochodzi ze strony: https://gazetakrakowska.pl/

Pasztet z dziczyzny

Składniki:
– 300 g mięsa z dziczyzny
– 250 g łopatki cielęcej
– 200 g karkówki wieprzowej
– 200 g wołowiny bez kości (rosołowa)
– 300 g podgardla wieprzowego
– 150 g wątroby wieprzowej
– 100 g prawdziwków suszonych
– 1 cebula
– 1 bułka kajzerka
– tłuste mleko do zamoczenia bułki
– 2 jaja
– sól, pieprz, ziele angielskie, jałowiec, gałka muszkatołowa do smaku
– masło do wysmarowania formy
– bułka tarta do wysypania

Przygotowanie:
Mięso pokroić w kostkę, obsmażyć w rondlu na tłuszczu wytopionym z podgardla. Dodać grzyby, obraną cebulę i utłuczone w moździerzu przyprawy (bez gałki), podlać wodą i dusić do miękkości mięsa. Zostawić w wywarze do wystygnięcia. Bułkę namoczyć w mleku. Ostudzone mięso, cebule, bułkę i grzyby przepuść 3 razy przez maszynkę do mielenia mięsa. Dodać jajka, doprawić świeżo startą gałką muszkatołową, solą i pieprzem. Dobrze wymieszać. Formę keksową wysmarować masłem i wysypać tartą bułką. Przełożyć masę mięsną do formy, wygładzić. Piec przez 1 godz. w piekarniku nagrzanym do 150 st. C.

Strząska Podhalańska

To danie wielkanocne goszczące na terenach Małopolski (Siedliszowice, gmina Żabno). Nazwa potrawy wynika wprost ze sposobu jej przyrządzania – tj. dokładnego wymieszania (wstrząśnienia) wszystkich składników.

Składniki:
– 1 kg boczek wędzony
– 1 kg kiełbasa wiejska „swojska” (cienka, w naturalnym jelicie, dobrze uwędzona; najlepiej domowego wyrobu)
– 25-30 jaj
– 2-3 łyżki chrzanu świeżo tartego
– 1/2 szklanki octu 10%
– 1 szklanka wody
– sól i pieprz

Przygotowanie:
Ugotować w wodzie, bez przypraw, 1 kg boczku wędzonego (przez ok. 35-40 min). Po przestygnięciu pokroić w średnie kawałki (od 0,5 cm -0,7 cm). Pokroić na średnie kawałki 1 kg kiełbasy wiejskiej „swojskiej” . Ugotować na twardo 25- 30 jaj i drobno je pokroić (można przecisnąć przez metalową kratkę). Następnie wszystkie składniki wymieszać. Dodać 2-3 łyżki chrzanu świeżo startego na drobnej tarce. Wymieszać i zalać wszystko zalewą z 1 szklanki wody i 1/2 szklanki octu. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Wszystko wytrząsać. Z tej ilości składników powstaje około 4 kg strząski.

Podhalańskie moskole

Składniki:
– 1 kg ziemniaków
– 0,5 kg mąki pszennej
– 2 średnie jajka
– ok. 180-200 ml zsiadłego mleka (najlepiej z zaufanego, wiejskiego źródła)
– sól, pieprz, czosnek granulowany

Przygotowanie:
Ziemniaki obrać i ugotować w wodzie z solą. Następnie utłuc lub zmielić ziemniaki (masa musi być jednolita) i pozostawić, aby ostygły. Do ostudzonych ziemniaków dodać zsiadłe mleko, mąkę, jajka i przyprawy. Całość dokładnie wymieszać. Przygotować stolnicę i oprószyć ją mąką. Wyjąć masę na stolnicę i wyrobić na elastyczne ciasto. Formować owalne placuszki o grubości około 2-3 cm. Smażyć aż uzyskają złoty kolor na średnim ogniu, na rozgrzanej patelni z dodatkiem oleju. Można również upiec w piekarniku. Podawać z masłem czosnkowym lub sosem.

Babka ziemniaczano-drożdżowa

Składniki:
– 400 g mąki pszennej
– 1 czubata łyżka mąki ziemniaczanej
– 1 op. cukru waniliowego
– 2 ugotowane ziemniaki
– 25 g świeżych drożdży
– 1 szczypta soli
– 75 g cukru pudru
– 125 ml mleka
– 100 g stopionego masła
– 4 żółtka
– 3 łyżki oleju lub oliwy z oliwek

Przygotowanie:
Mleko lekko podgrzać, ziemniaki rozgnieść na puree. Zrobić zaczyn: drożdże rozetrzeć z cukrem i 2 łyżeczkami mąki, zalać letnim mlekiem i odstawić w ciepłe miejsce do momentu, aż zacznie rosnąć i podwoi objętość. Mąki przesiać do miski, dodać cukier waniliowy, cukier puder, zaczyn drożdżowy, sól i ziemniaki. Wymieszać. Dolać letnie mleko, masło, żółtka i oliwę, następnie wyrobić gładkie ciasto. Przykryć ściereczką i odstawić na około 1 godz. Wyrośnięte ciasto chwilę wyrabiać i przełożyć do natłuszczonej formy (ciasto sporo urośnie). Przykryć ściereczką lub folią i odstawić na chwilę. Piec w temp. 160 st. C przez ok. 40-45 min. Upieczone posypać cukrem pudrem.

Zobacz również:

Tradycyjne potrawy wielkanocne – przepisy

Wielkanocna pascha – klasyczny przepis z różnymi dodatkami

Jajka – różne przepisy na smaczne przekąski



Możesz śledzić wszystkie odpowiedzi do tego wpisu poprzez kanał .

Dodaj komentarz


FORUM - bieżące dyskusje

Tabletka "po" od 15 roku życia
Dla mnie seks 15 latki jest czymś niepojętym, przeraża mnie to! ale teraz...
Błędy w komunikacji - 12 zdań, któr…
Będąc w związku trzeba wręcz należy rozmawiać. Nie tylko o problemach, bo te bardzo...
Podwyżka renty socjalnej
Uważam, że skutki podniesienia renty socjalnej będą korzystne społecznie. Grupa osób najbardziej w...
Złomowanie auta
Też tak myślę, że dzisiaj każdy patrzy gdzie kupić coś taniej tym bardziej...