zenie idealnie pasuje do mentalności Ormian. Charakterystyczne dla kuchni ormiańskiej są także potrawy przeznaczone do długiego przechowywania, stanowiące zapasy na zimę. Ormianie opanowali do perfekcji sztukę wędzenia, solenia i marynowania, ogółem konserwowania żywności. Kuchnia ormiańska jest bowiem odzwierciedleniem surowego klimatu kraju, gdzie zima trwa kilka miesięcy, a latem upały są rzadkością. Ważną rolę odgrywa tu także uprawa winorośli i produkcja win, a także wybornych koniaków (w większości o nazwie Ararat).
Najstarszym, a zarazem najbardziej tradycyjnym daniem po dziś jest szaszłyk chorowac. Mięso na nie dobiera się specjalnie i starannie doprawione przyprawami wraz z dodatkami nadziewa na metalowy rożen. Popularne są też potrawy z mięsa mielonego takie jak kebab tradycyjny przygotowywany na grillu. Do tej grupy potraw zalicza się również dolmę (gołąbki), tj. odpowiednio przygotowane i przyprawione mięso zawinięte w liściach winorośli, lub młodej kapusty). Znana jest także dolma z soczewicy w liściach winorośli, oraz dolma z grochu w liściach kapusty. Specjałem kulinarnym są maleńkie gołąbki w liściach podbiału albo czerwonego buraka. Podawany do nich jest zwykle macun – napój podobny do polskiego kefiru. Kolejne specjalności kuchni ormiańskiej to ryż z rodzynkami (na specjalne święta uformowany na kształt góry Ararat), gata – rodzaj placka przygotowywanego wg bardzo starej receptury, ciasto miodowe, ciasto z oliwą, orzechami i makiem czy pahlava – kruche ciasto z masą orzechową, basturma – surowe mięso (polędwica) preparowane w solance i przechowywane przez jakiś czas pod ciężarem, przyprawione ziołami i suszone tygodniami, midżurum – zapiekanka wołowa z dużą ilością czosnku czy frykadelki megrińskie czyli kuleczki wołowe, przyprawione orzechami, rodzynkami i miętą.Współczesny jadłospis Ormian charakteryzują ostre przekąski oraz zawiesiste zupy. Wśród nich jest zupa gulaszowa, warstwowa zupa chaszlama, której tajemnica smaku tkwi w wyważonym połączeniu warzyw, piwa i dużej ilości ziół, czy bozbasz, który przyrządza się z mięsa baraniego najpierw obgotowywanego, następnie obsmażanego na maśle z warzywami, ponownie gotowanego, a na koniec przyprawianego ziołami i octem winnym. Ponadto kuchnia ormiańska słynie z zupy chorutowej zwanej gandżabur. Zupa ta gotowana na wywarze z kości i włoszczyzny, przypomina z wyglądu zupę szczawiową, przy czym kolor uzyskuje się poprzez zaprawienie zupy kwaśną śmietaną z roztartym chorutem (ormiańskiej przyprawy, której podstawowym składnikiem jest nać pietruszki). W zupie tej gotuje się uszka faszerowane zmielonym lub posiekanym surowym mięsem baranim lub wieprzowym z dodatkiem soli, pieprzu i drobno posiekanej cebuli. Przekąski przygotowuje się z mięsa, ryb, warzyw, różnych przypraw. Często dodaje się do nich liście szpinaku szczawiu, ślazu czy lebiody. Przyprawione są czosnkiem, pieprzem, papryką, przyprawami korzennymi, orzechami, octem oraz mazunem i śmietaną w różnych połączeniach, co dodaje potrawom pikantności i aromatu. Powszechnie jada się takie przekąski jak basturma, oraz sudżuch mięsny, w którym przeważa smak czosnku, kminku, papryki i innych aromatycznych przypraw. Półmiski ozdabia się marynowanymi warzywami, a często również całymi pomidorami czy ogórkami, a także papryką i rzodkiewką. Z warzyw popularne są ziemniaki, pomidory, bakłażany, kapusta, a znaną ormiańską zakąską są marynowane w occie buraki, pomidory i fasolka szparagowa z dużą ilością świeżego estragonu, kolendry, bazylii oraz cynamonu, goździków, liści laurowych i ziela angielskiego. Podstawowe owoce to pomarańcze, morele, pigwy i granaty, melony, winogrona oraz gruszki, śliwki i jabłka. Ta różnorodność uwarunkowana jest klimatem i różnorodnością górskiej flory, która zawsze wzbogacała wschodnią, w tym także ormiańską kuchnię.
Przykładowe przepisy:
Frykadelki megrińskie
Dolma z soczewicą
Gandżabur
Przygotowanie: Ugotować wywar z kości i włoszczyzny. Dodać kawałek chorutu utartego z kwaśną śmietanę i łyżką mąki kukurydzianej. Zagnieść ciasto. Zmielone surowe mięso doprawić solą, pieprzem i drobno posiekaną cebulą. Farsz dokładnie wymieszać. Sklejać małe uszka. Po ugotowaniu rozłożyć je na talerze i zalać przyrządzoną wcześniej zupą z chorutem.
Pahlava
Marynowane bakłażany
Składniki: 1 kg bakłażanów, 2 cebule, pęczek bazylii, 1/2 szklanki oleju, sól, Zalewa: 1 szklanka jasnego octu winnego, łyżka soli, łyżka cukru, kilka ziaren pieprzu, kilka ziaren ziela angielskiego.
Przygotowanie: Bakłażany umyć, osuszyć i pokroić w plastry, ułożyć na sicie i posolić. Po 30 min. opłukać pod bieżącą wodą i osączyć. Smażyć z 2 stron na rozgrzanym oleju. W słoiku układać warstwami: bakłażany, pokrojoną w krążki cebulę i liście bazylii. Składniki zalewy zagotować ze szklanką wody. Ostudzoną marynatą zalać warzywa i zakręcić słoiki, pasteryzować.
Hamim
Składniki: 12 dużych czerwonych papryk, 12 małych czerwonych papryczek Fresno, 18 dag łuskanych orzechów włoskich, 30 g ostrej pasty pepperoni (Hamim), 90 g koncentratu pomidorowgo, tosty pita, 60 g oliwy z oliwek, 20 g syropu z granatów, 50 g posiekanych oliwek greckich, przyprawy: sól, pieprz, kminek, papryka.
Przygotowanie: Usmażyć lub upiec paprykę. W blenderze rozdrobnić paprykę, orzechy z odrobiną soli. Odlać nadmiar soku. Przełożyć do większej miski, dodać pozostałe składniki i doprawić do smaku. Podawać ze świeżymi pomidorami, pokrojonymi w kostkę i skropione olejem.
dodała Marta
Zobacz również:
-
Kuchnia chorwacka – przepisy
-
Jak podawać owoce morza?
-
Kuchnia brazylijska – przepisy
-
Kuchnia wietnamska
-
Kuchnia irlandzka
-
Kuchnia litewska
-
Kuchnia turecka
-
Kuchnia hiszpańska
-
Kuchnia węgierska czyli gotowanie w kociołku
-
Kuchnia indyjska
Zobacz również
8 komentarzy




















































To dziwne ,że w tym całym artykule nie wspomniano ni słowem o haszu.Potrawie która jest przygotowywana na wyjątkowe okazję i ściśle związana z ormiańska tradycją kulinarną i nie tylko kulinarną .
Witam.Irene napisami prosze cały przepis na garni jerach oraz jak ktoś zna taką zupę,widziałem że jest cała biala i ma ugotowany pęczak w sobie,nazwy nie pamiętam,wygląda tak jakurat była ca z kefiru lub smietany zrobiona a i ma w środku zieloną pietruszkę.dziękuję wszystkim za pomoc
to zupa nazywa się SPAS
Witam.Irene napisami prosze cały przepis na garnku jerach oraz jak ktoś zna taką zupę,widziałem że jest cała biala i ma ugotowany pęczak w sobie,nazwy nie pamiętam,wygląda tak jakurat była ca z kefiru lub smietany zrobiona a i ma w środku zieloną pietruszkę.dziękuję wszystkim za pomoc
Jestem Ormianinem i moje ulubione danie to BLINCZIK,PIERAŻKI
Żebyście wiedzieli jakie to pyszne jest. Jeszcze nie wszystkiego próbowaliście .. np.lamadżo ….boskie albo garni jerach (bakłażan,pomidory,papryka,mielone mięso itd. …cos niesamowitego…
za Toruniem jest śwetna restauracja ormiańska – przytulnie i pyszne jedzonko, raz jadłam gołąbki w liściach winogrona, boskie!
Znam osobiście rodzinkę Ormian, są w Polsce pd kilku lat, handlują na rynku, są rewelacyjnymi ludźmi, niesamowicie gościnni, weseli, a kuchnia przyznaję DOSKONAŁA!