Karczoch jest warzywem mało znanym i niestety niedocenianym przez naszą społeczność. Bardzo rzadko po niego sięgamy, a ma nieprzecenione właściwości. Roślina ta wspomaga odchudzanie, ale nie tylko… Jakie inne właściwości posiada karczoch?
Co to za roślina?
Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus) to roślina zielna z rodziny astrowatych, która pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego. Obecnie warzywo to jest uprawiane w całej Europie (w Polsce sporadycznie) i Ameryce Północnej. Częścią jadalną karczocha jest pąk kwiatowy, czyli jego mięsiste i soczyste dno kwiatowe otoczone łuskowatymi liśćmi o grubych nasadach.
Jakie związki chemiczne zawiera karczoch?
Karczoch składa się z wielu związków czynnych tj.: pochodne fenolowe (m.in. cynaryna), flawonoidy, laktony seskwiterpenowe, fitosterole, triterpeny, garbniki, węglowodany (śluzy, pektyny, inulina), kwas askorbinowy, witaminy z grupy B, enzymy, karotenoidy, wiele mikroelementów oraz aminokwasy.
Jakie właściwości zdrowotne posiada karczoch?
Karczoch na dolegliwości układu pokarmowego. Cynaryna, jak wykazały badania kliniczne, działa żółciopędne, żółciotwórczo, a także hipolipemiczne. Polecana jest dla osób, które cierpią na różne schorzenia układu pokarmowego, częste zaparcia i spowolniony metabolizm.
Karczoch chroni wątrobę
Udowodniono, że cynaryna znacząco przeciwdziałała toksycznemu stłuszczeniu wątroby, a także obniża stężenie cholesterolu w osoczu i jego zawartość w komórkach wątroby.
Karczoch na odchudzanie
Karczoch jest niskokalorycznym warzywem – 100 g zawiera tylko 47 kcal, dlatego powinno się go uwzględnić w diecie odchudzającej. Ponadto roślina to zawiera cynarynę, która wspomaga proces trawienia i kontroluje hormony odpowiedzialne za regulację poziomu cukru we krwi. Przyspiesza ona też metabolizm lipidów w organizmie, dlatego możemy liczyć na pozbycie się zbędnych kilogramów.
Karczoch do walki z miażdżycą
Związki chemiczne zawarte w karczochu obniżają poziom lipidów, dzięki czemu w przeciwdziałają miażdżycy. Hamują one syntezę cholesterolu w wątrobie, zwiększają wydzielanie cholesterolu z żółcią poprzez wzrost cholerezy oraz hamowanie oksydacji LDL.
Karczoch w kuchni
Karczochy gotujemy, smażymy lub pieczemy. Możemy je podać jako zimną lub gorącą przystawkę, posypane solą lub z sosem, np. winegret. Karczoch jest także doskonałym dodatkiem do sałatek.
Jak przyrządzić świeżego karczocha?
Do oprawienia karczocha potrzebny będzie ostry nóż, deska do krojenia i woda zmieszana z sokiem z cytryny. Na desce obieramy karczocha z liści do momentu, aż będzie miękka część warzywa. Następnie nacieramy warzywo cytryną, gdyż szybko czernieje. Na długości ok. 1/3 karczocha obcinamy pozostałe, zwinięte liście. Nasadę łodygi oczyszczamy lub odcinamy. Następnie kroimy warzywa na cztery części. Wnętrze karczocha zawiera tzw. „serce” (jasna część u nasady). Pokrojonego karczocha wkładamy do miseczki z wodą i cytryną na ok. 10 minut. Po tym czasie wyjmujemy warzywa i z każdej części nożem usuwamy sztywne listki – ciemną część warzywa. Trzeba uważać, żeby nie uszkodzić „serca” – miękkiej części rośliny. Tak oprawiony karczocha może już być dodatkiem do różnych potraw.
Czy wiesz, że…
Karczoch to jedno z najstarszych warzyw uprawianych przez człowieka. Stosowanie tej rośliny zostało opisane już w IV wieku p.n.e. przez jednego z uczniów Arystotelesa – Teofrasta. Arystokracja Cesarstwa Rzymskiego używała karczocha jako roślinę pomocną w problemach trawiennych. W XVI w. zaczęto używać tego warzywa przy dolegliwościach wątroby oraz żółtaczce.
Karczoch wspomaga odchudzanie, reguluje pracę wątroby, chroni układ naczyniowy oraz pomaga w walce z miażdżycą. Warto więc sięgnąć po warzywo, które ma korzystny wpływ na nasze zdrowie.
Zobacz również:
Co zawierają winogrona?
Cykoria – różne pomysły na sałatki i inne dania
Jagody acai – właściwości i zastosowanie
Jagody goji – najzdrowsze owoce świata
