Co najczęściej uczula wiosną? Najczęstsze alergeny – lista

Alergia to nadmierna reakcja układu immunologicznego na kontakt z alergenem – czyli substancją, która po zetknięciu się z ludzkimi tkankami powoduje wystąpienie charakterystycznych objawów, takich jak np. kichanie i katar, łzawienie i zaczerwienienie oczu czy też opuchliznę i/lub wysypkę (określaną potocznie mianem pokrzywki). Wiosną oraz latem obserwuje się najczęściej symptomy alergii wziewnych na pyłki traw, krzewów i drzew – choć nie są to jedyne substancje, które mogą powodować uciążliwe objawy uczulenia. Sprawdź listę wziewnych alergenów i poznaj najważniejsze zasady dotyczące diagnostyki tego typu alergii.

Co to są alergeny i jakie są rodzaje alergii? Testy i badania na alergeny

Alergie dzieli się ze względu na sposób, w jaki alergeny wywołujące reakcję uczuleniową dostają się do organizmu. Zazwyczaj wyróżnia się 3 typy alergii: kontaktową, wziewną oraz pokarmową (w niektórych źródłach osobno wymieniane jest również uczulenie na jad owadów). Tak, jak zostało to już wspomniane we wstępie, kontakt z alergenami u uczulonego pacjenta wywołuje reakcję układu immunologicznego. W alergii wziewnej są to najczęściej symptomy związane z górnymi drogami oddechowymi oraz z oczami (katar, kichanie, zaczerwienienie oczu i ich łzawienie oraz świąd), w przypadku alergii kontaktowej obserwuje się zwykle reakcje skórne (zaczerwienienie, ucieplenie, obrzęk, pokrzywka, wysypka), a przy alergii pokarmowej – niepożądane reakcje ze strony układu pokarmowego (takie jak nudności, wymioty czy biegunki).

Diagnostyka alergii wziewnych, pokarmowych czy kontaktowych może opierać się na różnych metodach. Jedną z nich są testy skórne, które polegają na aplikacji próbek alergenów na cienką skórę przedramienia, a następnie na nakłuwaniu skóry w celu sprowokowania reakcji immunologicznej. Obserwując konkretną reakcję (lub jej brak) można rozpoznać uczulenie na dany alergen.

Znacznie dokładniejszą metodą są jednak z testy z krwi. Badanie opiera się na wykrywaniu we krwi pacjenta obecności przeciwciał specyficznych dla wybranych alergenów. Jego zaletą jest to, że w trakcie jednego testu można „sprawdzić” nawet kilkadziesiąt alergenów (tak, jak w przypadku panelu: https://www.alab.pl/badanie/panel-alergenow-wziewnych-30-alergenow-metoda-polycheck) – bez kilkukrotnego nakłuwania skóry (co jest szczególnie istotne na przykład w diagnostyce alergii u dzieci). Dodatkowo jednorazowe sprawdzenie obecności przeciwciał przeciwko dużej liczbie alergenów pozwala na szybsze i dokładniejsze dobranie leczenia objawowego i/lub precyzyjne zaplanowanie leczenia odczulającego (immunoterapii).

Alergie wziewne – lista najczęściej uczulających alergenów

Szacuje się, że problem alergii wziewnych może dotyczyć aż 30% populacji. W przypadku wystąpienia objawów uczulenia, takich jak wodnisty katar, kichanie, zaczerwienienie spojówek, świąd w okolicach oczu czy ich łzawienie, warto więc wiedzieć, co najczęściej stanowi przyczynę alergii. Lista najpowszechniejszych alergenów wziewnych obejmuje:

• roztocza kurzu domowego (objawy mogą być u pacjenta obecne przez cały rok);
• zarodniki grzybów pleśniowych (często symptomy ze strony górnych dróg oddechowych wzmagają się jesienią);
• pyłki roślin – w tym pyłki emitowane przez kwitnące trawy, krzewy i drzewa. Najczęściej uczulają pyłki brzozy oraz pyłki tymotki łąkowej (w tym przypadku alergia wzmaga się wiosną i latem – potocznie mówimy wówczas o „alergii sezonowej”);
• alergeny odzwierzęce – a więc głównie białka znajdujące się w naskórku i wydzielinach ciała zwierzęcia (zazwyczaj zwierząt domowych – kotów oraz psów).

Więcej informacji o innych rodzajach alergenów (w tym o alergenach pokarmowych oraz kontaktowych) znajduje się w Centrum Wiedzy ALAB Laboratoria – https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/alergeny-czyli-co-najczesciej-uczula-rodzaje-i-lista-alergenow/ – do którego odwiedzenia serdecznie zachęcamy.

Źródła:

1. 1. Dr med. M. Świerczyńska-Krępa, Alergeny wziewne [w:] Medycyna Praktyczna, 09.11.2012
   2. Dr med. M. Świerczyńska-Krępa, Alergia [w:] Medycyna Praktyczna, 07.11.2012
   3. Dr n. med. P. Rapiejko, Kalendarz pylenia roślin [w:] Medycyna Praktyczna, 18.10.2011
   4. Mgr inż. B. Wojda, Wiosenne alergie na pyłki drzew i żywność – reakcje krzyżowe [w:] Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, ncez.gov.pl, dostęp: 10.03.2025
   5. Dr hab. n. med. A. J. Sybilski, Niemowlęta i małe dzieci z alergią wziewną – od rozpoznania do postępowania [w:] Pediatria po Dyplomie 02/2024
   6. Wójcik, Alergia na pyłki drzew – co musisz wiedzieć i jak się chronić? [w:] Centrum Wiedzy ALAB, alab.pl, dostęp: 10.03.2025
   7. Rey, M. Chełmińska, Ogólne zasady postępowania w chorobach alergicznych w praktyce lekarza rodzinnego [w:] Forum Medycyny Rodzinnej 2019, tom 13, nr 4
   8. Samoliński, Alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych [w:] Przewodnik Lekarza 1/2011, vol. 14

Artykuł sponsorowany