Masz zimne dłonie i stopy? Sprawdź, kiedy warto porozmawiać o tym z lekarzem

Znasz ten moment, kiedy w domu wszystkim jest przyjemnie ciepło, a Ty po raz kolejny ogrzewasz dłonie o kubek herbaty? Albo kładziesz się do łóżka i masz wrażenie, że Twoje stopy są zimne jak lód, mimo że reszta ciała jest już rozgrzana? Zimne dłonie i stopy często są zupełnie niegroźne – mogą być naturalną reakcją organizmu na niską temperaturę, stres czy chwilowe zwężenie naczyń. Jeśli jednak problem pojawia się bardzo często, również w ciepłym pomieszczeniu, albo towarzyszą mu inne objawy, nie warto go bez końca ignorować.

Dlaczego dłonie i stopy tak łatwo się wychładzają?

Organizm przede wszystkim pilnuje temperatury najważniejszych narządów. Kiedy jest zimno, naczynia krwionośne w skórze i kończynach mogą się zwężać, ograniczając przepływ krwi do powierzchni ciała. Dzięki temu ciepło zostaje zatrzymane bliżej centrum organizmu.

Dlatego zimne dłonie po spacerze w chłodny dzień nie są niczym niezwykłym. Podobnie może działać stres lub silne emocje – układ nerwowy wpływa wtedy na napięcie naczyń krwionośnych, a ręce i stopy mogą stać się wyraźnie chłodniejsze. Znaczenie może mieć również indywidualna termoregulacja. Niektórzy po prostu szybciej marzną, zwłaszcza osoby szczupłe, mało aktywne lub długo przebywające w bezruchu.

Problem zaczyna się wtedy, gdy zimne kończyny stają się stałym, wyraźnym objawem, którego wcześniej nie było.

Zimne dłonie sygnałem, że warto sprawdzić zdrowie

Jedną z możliwości jest niedokrwistość, w tym niedobór żelaza. Jeśli organizm ma za mało hemoglobiny, mogą pojawić się między innymi zmęczenie, osłabienie, bladość skóry, duszność przy wysiłku czy kołatanie serca. Zimne dłonie i stopy mogą wtedy być jednym z wielu objawów. Inną kwestią jest funkcjonowanie tarczycy. Przy niedoczynności tarczycy częściej pojawia się nadmierna wrażliwość na zimno, ale mogą występować również senność, zmęczenie, sucha skóra, zaparcia czy przyrost masy ciała. Nie oznacza to oczywiście, że każda osoba z zimnymi stopami ma problem z tarczycą albo niedobór żelaza. Jeden objaw rzadko pozwala ustalić przyczynę. Znacznie ważniejsze jest to, czy pojawiły się również inne niepokojące zmiany.

Zimne dłonie i stopy mogą również towarzyszyć problemom z przepływem krwi. Szczególną uwagę powinny zwrócić sytuacje, gdy jedna kończyna jest wyraźnie chłodniejsza od drugiej, pojawia się ból, drętwienie, osłabienie, zmiana koloru skóry albo niegojące się rany.

Warto też zwrócić uwagę na charakterystyczną reakcję palców na zimno lub stres. Palce mogą najpierw blednąć, następnie sinieć, a po ogrzaniu czerwienieć i boleć lub pulsować. Taki obraz może przypominać objaw Raynauda. Sam w sobie nie musi oznaczać poważnej choroby, ale jeśli jest nasilony, pojawił się nagle albo towarzyszą mu inne dolegliwości, warto omówić go z lekarzem.

Kiedy nie wystarczy kupić cieplejszych skarpet?

Sporadyczne marznięcie zwykle nie jest powodem do niepokoju. Inaczej wygląda sytuacja, gdy dłonie i stopy są zimne niemal cały czas, także w ciepłym pomieszczeniu.

Rozmowę z lekarzem warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy problem:
1) pojawił się nagle lub wyraźnie się nasilił,
2) dotyczy przede wszystkim jednej ręki lub jednej nogi,
3) wiąże się z bólem, drętwieniem albo mrowieniem,
4) powoduje wyraźną zmianę koloru palców,
5) towarzyszą mu zawroty głowy, osłabienie, duszność lub kołatanie serca,
6) występują trudno gojące się rany na stopach lub palcach,
7) pojawiła się duża nadwrażliwość na zimno wraz z innymi zmianami ogólnego samopoczucia.

Lekarz może zdecydować, czy potrzebne są badania krwi lub dalsza diagnostyka. W zależności od objawów może mieć znaczenie między innymi morfologia, ocena gospodarki żelazowej czy badania funkcji tarczycy. Nie warto jednak wykonywać przypadkowego zestawu badań na własną rękę – ich dobór powinien wynikać z wywiadu i objawów.

Co możesz zrobić na co dzień?

Jeśli nie ma objawów alarmowych, podstawą jest po prostu ochrona przed wychłodzeniem. Ciepłe skarpety i rękawiczki mają sens, ale równie ważny jest ruch. Długie siedzenie bez poruszania stopami i dłońmi nie sprzyja komfortowi termicznemu kończyn. Pomaga regularna aktywność fizyczna, odpowiednie nawodnienie i unikanie palenia tytoniu. Warto również ograniczyć sytuacje, w których dłonie i stopy są długo wystawione na zimno. Nie trzeba natomiast stosować bardzo gorącej wody czy intensywnie ogrzewać zmarzniętych kończyn. Jeśli są mocno wychłodzone lub zdrętwiałe, bezpieczniej ogrzewać je stopniowo.

Jeżeli marzniesz tylko podczas chłodnej pogody, a po ogrzaniu wszystko szybko wraca do normy, najczęściej nie ma powodu do paniki. Zimne dłonie i stopy są bardzo częstym zjawiskiem i same w sobie nie stanowią diagnozy.

Warto jednak słuchać tego, co mówi cały organizm. Jeśli zimno pojawia się bez wyraźnego powodu, utrzymuje się długo, stopniowo narasta albo dochodzą do niego zmiany koloru skóry, ból, drętwienie czy ogólne osłabienie, dobrze porozmawiać z lekarzem. Czasami właśnie pozornie błahy objaw jest sygnałem, że warto sprawdzić, co dzieje się głębiej.

Polecamy również:

Cebula w skarpetkach na noc – hit czy mit?

Spanie w skarpetkach – zdrowy nawyk czy błąd?

Sprawdź 7 domowych sposobów, które naprawdę rozgrzeją