ANYŻ GWIAZDKOWY – Illicium verum

Pochodzące z Azji aromatyczne nasiona niewielkiego drzewa znajdują zastosowanie jako przyprawa do mięs, marynat, sałatek, ciast i deserów oraz do dekoracji potraw i aromatyzowania alkoholi.
Wykazuje lecznicze działanie na przewód pokarmowy, działa rozkurczowo korzystnie wpływając na trawienie.

BAZYLIA – Ocium basilicum

Od tysiącleci uprawiana w Azji roślina zielna z Iranu i Indii dotarła do Europy południowej a stamtąd w XVI wieku dotarła do Polski. Początkowo uprawiana jako roślina ozdobna szybko znalazła szerokie zastosowanie w sztuce kulinarnej jako przyprawa do sałatek, zup, duszonych warzyw i twarożku oraz mięs.
Poprawia trawienie i ułatwia przyswajanie pokarmu, działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Stosowana jako afrodyzjak dla kobiet, pozytywnie wpływa na płodność.

BURACZKI SUSZONE

Roślina tama swoją historię już w czasach starożytnego Babilonu. Stosowana w kuchni jako dodatek do sałatek i barszczu.
Buraczki zawierają znaczne ilości błonnika, kwasu jabłkowego, cytrynowego, winnego przez co nabierją dużego znaczenia w dietetyce. Stanowią bogate źródło witamin z grupy B oraz witaminę C.

CACYKI

Jest to grecki sos na bazie jogurtu naturalnego i świeżych ogórków podawany jako dodatek do otraw z grilla, smażonych, pieczonych oraz jako dip. Podstawowe składniki tej przyprawy to: mięta, koperek, sól, czosnek.

CEBULA – Allium cepa

Kojarzy się nam głównie z łzami, jednak ta roślina w kuchni to istny skarb. Dodanie odrobiny cebulki pozwala nam cieszyć się wspaniałym aromatem każdej potrawy. Dodatkowo, dzięki zawartości wielu mikroelementów (siarka, fosfor, cynk, krzem) wspomaga odporność organizmu. Cebula jest również bogatym źródłem witamin z grupy B, E, PP.
Na rynku dostępna jest nie tylko cebula świeża ale również innych postaciach:
Cebulka Suszona Płatki – doskonały dodatek do zup i sałatek
Cebulka Prażona – w specjalnie opracowanej kompozycji przypraw podkreślającej wyjątkowy smak cebuli; wspaniały dodatek do mięs, sosów, ryb, zapiekanek i innych potraw

CHILI – Peruvian hot Pepeer

Roślina ta pochodzi z Ameryki Południowej, jednak dziś uprawiana jest na wszystkich kontynentach. Zawiera witaminę A i C. W niewielkich ilościach pobudza systemy trawienne. Używa się jej również w produkcji maści i plastrów rozgrzewających stosowanych przy nerwobólach, bólach reumatycznych i w zapaleniu korzonków nerwowych. Ceniona jest również za swoje walory smakowe. Dojrzała ma intensywnie czerwony kolor i bardzo ostry smak. W kuchni używana jest jako mieś, drobiu, sosów, gulaszu.
Można jej używać w różnych postaciach:
Papryczki Chili suszone
Chili mielone

CHRZAN – Armoracia rusticana

Roślina ta jest nie tylko bogatym źródłem witamin C, B, E, A i pierwiastków. Ma też działanie bakterio- , wiruso- i grzybobójcze. Pobudza jednocześnie wydzielanie soków trawiennych, wspomaga proces trawienia oraz poprawia pracę wątroby i nerek (zalecany przy kamicy nerkowej). Kuchni stosowany jako przyprawa już od wielu setek lat.

CUKIER TRZCINOWY

Tradycja jego wytwarzania sięga 10000 lat. Jego ojczyzną są Filipiny. Jest idealny do słodzenia nie tylko zimnych ale i gorących napojów. Można go również z powodzeniem używać do słodzenia i dekorowania ciast i wypieków.

CURRY

Jest to mieszanka przypraw, której stosowanie zapoczątkowano w Indiach. Idealnie nadaje się do sporządzania pikantnego sosu do warzyw, ryb i mięs.

CYNAMON – kora drzewa Cinnamonum Scheffer

Cynamon to popularna przyprawa o właściwościach afrodyzjakalnych. Charakteryzuje się słodko – korzennym zapachem i piekącym smakiem oraz silnym aromatem. Może być stosowany jako przyprawa do słodkich potraw z ryżu, pieczonych jabłek, grzańca, gulaszu a nawet ryb. Spotykamy go w dwojakiej postaci: jako delikatny proszek lub w niewielkich zwiniętych w rulon laskach.

CZARNUSZKA – Niella L.

Drobne ziarna tej rośliny znajdują zastosowanie w kuchni jako dodatek do przetworów warzywnych czy do posypywania pieczywa.

CZĄBER

Świeże liście mają lekko gorzkawy, korzenny smak, przez co są szczególnie polecane do potraw z warzyw strączkowych. Pasują też do sałatek i ogórków. Stosuje się również ziele suszone.
Warto pamiętać, że cząber, w przypadku potraw gotowanych, dodajemy ok. 10 min. przed końcem.

CZOSNEK – Alium sativum

Znakomity dodatek do mięs, nawet do dziczyzny, wędlin, ryb, sosów, warzyw, potraw z grzybów, jaj i serów. Ma charakterystyczny piekący smak, który łagodnieje pod wpływem wysokiej temperatury, dlatego do potraw na ciepło należy dodać nieco więcej tej przyprawy.
Dostępny jest na rynku w postaci zarówno świeżej jak i po obróbce:
Czosnek granulowany – delikatne granulki idealne do czystych, niezabielanych zup i sosów;
Czosnek w płatkach – płatki czosnku podsuszone i lekko przypieczone, bardzo chrupkie, wspaniały dodatek do sałatek;

CZOSNEK NIEDŹWIEDZI – Alium ursinum

Stanowi bogate źródło witaminy C i pobudza apetyt. Wykazuje silne działanie bakteriobójcze, obniża ciśnienie i poprawia kondycję serca. Przeciwdziała nowotworom i miażdżycy.
Jest nieco łagodniejszy w smaku od zwykłego czosnku. Pasuje do wiosennych zup, sałatek.

CZUBRICA CZERWONA

Jest to mieszanka ziół złożona najczęściej z papryki, cząbru, soli i pieprzu. Wspaniale pasuje do czerwonych mięs, pieczeni, sałatek i sosów.

CZUBRIBA ZIELONA

Mieszanka przypraw na bazie oregano i majeranku, pietruszki i cząbru. Idealna o mięś czerwonych, pieczeni, sosów, drobiu, ryb, sałatek i jaj.

ESTRAGON

Używany jest do zaprawiania octów ziołowych i musztardy, kiszenia ogórków i kapusty. Świetny dodatek do zup i sałatek. Doskonały do drobiu, ryb i jajek. Nie należy go gotować a jedynie dodać do gotowej potrawy.
Stanowi bogate źródło witaminy A. ze względu na swoją właściwość podkreślania słonego smaku znalazł idealne zastosowanie w kuchni bezsolnej.

GAŁKA MUSZKATOŁOWA

Przyprawa ceniona ze względów smakowych i zdrowotnych. Świetna do mięs, bigosów, dań ze skorupiaków, pierników, deserów i win. W medycynie znalazła zastosowanie w leczeniu reumatyzmu, wzdęć i chorób oskrzeli.
Dostępna jest na rynku w dwóch postaciach:
Gałka muszkatołowa cała
Gałka muszkatołowa mielona

GARAM MASALA

To mieszanka przypraw pochodząca z Indii. Dominuje w niej smak cynamonu, goździków, gałki muszkatołowej i kminu. Przyprawa ta łączy w sobie w idealny sposób smaki słodki i ostry. Idealna do warzyw z patelni, ryb, ryżu, kurczaka słodko-kwaśnego i innych potraw kuchni wschodniej.

GORCZYCA BIAŁA – Sinapis alba

Pobudza wydzielanie soku trawiennego, jej wodny wyciąg stosowany jest w chorobach przewodu pokarmowego, zaparciach i niestrawności. Medycyna ludowa traktuje tę roślinę jako promieniującą i zaleca przykładanie poduszek gorczycowych do miejsc dotkniętych bólami reumatycznymi.
W kuchni gorczyca biała jest jednym z podstawowych składników musztardy. Często stosowana jest jako dodatek do wszelkiego rodzaju marynat.

GORCZYCA CZARNA – Brassica nigra

W ziołolecznictwie gorczyca czarna stanowi środek przeciwzapalny i przeczyszczający. Stosowana jest też w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz produkcji plastrów rozgrzewających.
Ten gatunek gorczycy również stosowany jest w produkcji musztard. Dodaje się ją do marynat, maseł ziołowych, majonezów i surówek. Zwykle prze podaniem praży się ją na gorącym oleju aby wydobyć jej ostry aromat.

GOŹDZIKI

Do najbardziej znanych właściwości leczniczych goździków zalicza się ich działanie przeciwbólowe, dezynfekcyjne i zbawienny wpływ na żołądek.
Są przyprawą uniwersalną pochodzącą z Azji. Ich charakterystyczny słodko-korzenny smak pozwala na zastosowanie ich zarówno w deserach jak i potrawach pikantnych. Harmonizuje z cynamonem, kardamonem, pieprzem, liśćmi laurowymi, cebulą i czosnkiem.
Goździków używa się do: soków owocowych, koktajli, grzanego wina, ponczu, pierników, czerwonej kapusty, mięsa wieprzowego, dziczyzny, ryb i marynat.
Na naszym rynku dostępne są goździki całe i mielone.

IMBIR – Zingiber sp.

Kłącze tej rośliny ma zastosowanie w produkcji leków przeciwreumatycznych i wspomagających pracę serca. Pomaga obniżyć ciśnienie i poziom cholesterolu we krwi, łagodzi kaszel i działa przeciwwymiotnie powstrzymując mdłości.
Ze względu na swój charakterystyczny smak kłącze imbiru stosuje się w produkcji wędlin i alkoholi. Stanowi idealny dodatek do ciast, pierników, herbat i piwa. Można dodawać go również do sałatek owocowych, marmolad, bulionu drobiowego, sosów i pasztetów oraz mięs pikantnych.
Możemy używać imbiru zarówno w postaci całego kłącza jak i mielony.

JAŁOWIEC – Juniperus communis

Nibyjagody jałowca wykazują silne działanie moczopędne, pobudzają żołądek i wątrobę. Są stosowane w stanach depresyjnych, zaburzeniach oddychania, trądziku, owrzodzeniu skóry oraz bólach mięśniowych.
W kuchni jałowiec znalazł zastosowanie jako przyprawa do mięs, dziczyzny i sosów. Dodaje się go do kiszonej kapusty, octu ziołowego, pasztetów, marynat, konserw mięsnych i rybnych.
Na polskim rynku dostępny są zarówno całe nibyjagody jałowca jak i mielone, o nieco intensywniejszym smaku.

JARZYNKA UNIWERSALNA

Najbardziej popularna przyprawa w Polsce. W jej skład wchodzi sól, mieszanka suszonych warzyw, kompozycja ziół, pieprz i kurkuma. Nadaje one potrawom smak bez konieczności dodawania innych przypraw.

KARDAMON –Elettaria cardamomum

Kardamon należy do najdroższych przypraw na świecie. Wzmacnia żołądek i ułatwia trawienie białek, pobudza apetyt i działa przeciwzapalnie i przeciwwirusowo.
Stanowi rewelacyjny dodatek do sosów i sałatek. Wystarczy już niewielka ilość by mdła potrawa zyskała ostry smak. Kardamon możemy też dodawać do deserów owocowych, pierników, kompotów. Znakomicie poprawia smak zupy grochowej czy rosołu oraz naleśników, mięs, ryb i warzyw.
W zależności od naszych potrzeb i upodobań możemy korzystać z kardamonu w ziarnach jak i mielonego.

Kmin rzymski

Używany jako aromatyczna przyprawa w Afryce Północnej, w zachodnich Chinach, Indiach, na Bliskim Wschodzie, w Meksyku i w Chile, rewolucyjny do dań mięsnych inspirowanych kuchnią meksykańską i indyjską (kebaby, gyrosy, szaormy), do pilawów mięsnych i rybnych, do sałatek drobiowych, do niektórych potraw z jaj (nadziewane, pasty jajeczne), do posypywania serów twarogowych i podpuszczkowych, stosowany też do pieczywa i ciastek.

KOZIERADKA – Trigonella foenum-graecum

Stosuje się ją w stanach wychudzenia i osłabienia. Pobudza apetyt i przyspiesza przemianę materii. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, moczopędne, rozkurczowe. Polecana jest przy zaburzeniach laktacji.
Kozieradka ma gorzkawy smak, podobny do curry i przypominający nieco przypalony cukier. Znajduje zastosowanie jako dodatek do kawy, pieczywa i ciast. Dostępna jest zarówno w postaci całych jak i mielonych ziaren.

KURKUMA – Curcuma L.

Początkowo używana była jedynie jako barwnik. Niedawno odkryto silne działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne oraz rozkurczowe kurkumy. Dodatkowo koi dolegliwości żołądkowe i wspomaga gojenie ran.
W kuchni azjatyckiej odgrywa ważną rolę w wytwarzaniu curry. Dodawana jest jako barwnik do sosów, zup, makaronów i omletów oraz owoców morza. Stanowi ważny składnik musztardy i sosu Worchester. Idealnie pasuje do dań z fasoli. Spotkać ją można w postaci kłącza lub mielonej.

KWIAT GAŁKI MUSZKATOŁOWEJ

Smakiem i aromatem kwiat muszkatołowy przypomina gałkę jest jednak nieco delikatniejszy.
Idealna przyprawa do gulaszu, bigosów, większości dań z jajek i serów. Zdecydowanie poprawia smak beszamelu, sosu cebulowego, czystych zup, dań ze skorupiaków i małży, wekowanego mięsa, sufletów z sera oraz deserów z serka śmietankowego.

LEN – Linum L.

Polecany przy nieżytach jelit, żołądka, pęcherza i dróg moczowych. Poprawia kondycję skóry. W kuchni stanowi dodatek do pieczywa i surowiec do produkcji oleju.

LIŚCIE CURRY

Przyprawa ta ma charakterystyczny smak i aromat mieszanki curry. Stanowią idealny dodatek do dań orientalnych, mięsnych, potraw z ryb i drobiu. Nadają im ciekawy, orientalny zapach i smak.

LIŚCIE LAUROWE – Wawrzyn szlachetny – Laurus nobilis

Polecane są przez medycynę naturalną w leczeniu kaszlu, zaburzeniach ukrwienia, chorobach skóry i reumatyzmie (nacieranie nalewką).
W kuchni używa się ich przede wszystkim jako dodatek do zup, flaków, potraw mięsnych, zwłaszcza wołowiny i dziczyzny. Wzbogacają smak sosów, gulaszu, drobiu oraz gotowanych skorupiaków. Można używać całych liści oraz liści mielonych.

LUBCZYK – Levisticum officinale

Polecany jest w chorobach dróg moczowych, przy bolesnej menstruacji, niewydolności nerek i nieżytu górnych dróg oddechowych. Jest to najbardziej znane zioło wśród tych, które mają wzniecać uczucia i rozbudzać namiętność ;-)
Idealny dodatek do rosołu i bulionów stanowiących podstawę innych zup. Znakomita przyprawa do sałatek.
Spotkać go można jako liść kruszony lub korzeń mielony.

MAJERANEK – Origanum majorana

Zioło to wpływa na poprawę trawienia, wstrzymuje biegunkę a napar z niego działa uspokajająco.
Majeranek jest przyprawą, bez której nie obędzie się żadna kuchnia. Dodawany jest do dań ciężkostrawnych, potraw z roślin strączkowych oraz tłustych mięs (baraniny, gęsiny). Oszczędnie używany idealnie komponuje się z szałwią, rozmarynem i tymiankiem. Majeranek stanowi niezbędny dodatek w przetwórstwie mięsnym i wędliniarstwie. Niezastąpiony przy doprawianiu żurku i kwaśnicy.

MARYNATA STAROPOLSKA

Mieszanka zawierająca sól, cukier, czosnek, paprykę, cebulę, pieprz, ziele angielskie, liść laurowy, jałowiec, majeranek, bazylię, oregano, gorczycę, curry i kwasek cytrynowy. Świetna do marynowania mięs zarówno pieczonych jak i grillowanych oraz duszonych.

MIĘTA – Mentha L.

Łagodzi migreny i drobne niedyspozycje układu pokarmowego. Działa orzeźwiająco i rozkurczowo. Uważana za afrodyzjak.
Jest wspaniałym dodatkiem do sałatek, produkcji domowych nalewek, zup, sosów i napojów chłodzących. Można ją dodawać do herbaty lub pić jako napar jednorodny. Uatrakcyjni smak potraw słonych oraz słodkich.
Dla osób ceniących delikatną nutę mięty polecamy mietę Nana, miłośnikom mocniejszego smaku miętę pieprzową.

OREGANO – Lebiodka pospolita – Origanum vulgare

Zawarte w oregano substancje mają działanie wykrztuśne, dezynfekujące, przeciwbiegunkowe, rozkurczowe i odtruwające. Kąpiele z dodatkiem oregano stosuje się przy ranach i świądzie.
Powszechnie uważa się oregano za przyprawę doskonałą do wędlin, sosów, sałatek i ryb. Żar pod rusztem posypany oregano sprawia, że potrawy grillowane zyskują niespotykany aromat a pizza z oregano i pomidorami urzeka.

PAPRYKA

Wspomaga odporność i przyspiesza procesy trawienne. Stanowi źródło witamin z grupy B, witaminy C i beta-karotenu.
Papryka najczęściej kojarzy się nam z kuchnią węgierską i meksykańską. W zależności od gatunku jest raz łagodna raz osssssssstra. Smakowo wzbogaca dania z drobiu, mięsa i ryb. Idealna do zup, warzyw, sałatek i sosów oraz potraw z jaj i ryżu. Na rynku dostępna jest w wielu postaciach i w wielu stopniach ostrości:

• Papryka mielona ostra
• Papryka mielona słodka
• Papryka płatki czerwone
• Papryka płatki zielone

PIEPRZ BAŁKAŃSKI

Jest to mieszanka przypraw, w skład której wchodzi gorczyca, czosnek, papryka mielona ostra, lubczyk i majeranek. Doskonała przyprawa do dań mięsnych i rybnych.

PIEPRZ BIAŁY

Smak i zapach tego pieprzu białego jest nieco delikatniejszy niż pieprzu czarnego. Jego ziaren używa się do zup, bulionów i marynat oraz do dekoracji potraw.

Rozmaryn

Rozmaryn uprawiano już w starożytnym Rzymie, Egipcie i Grecji, używany głównie w kuchni hiszpańskiej, bałkańskiej, meksykańskiej. Rozmaryn dodajemy do potraw z jajek, do sufletów, zapiekanek, omletów, do mięs i mięsnych farszy, do zup, bulionów, wywarów.

Szafran

Powstaje ze znamion kwiatów szafranu (krokusa), uzyskuje się z nich żółty barwnik służący do przyprawiania i barwienia dań z ryżu, owoców morza, ciast, zup rybnych, dań z kurcząt.

Szałwia

Reguluje pracę układu pokarmowego, obniża poziom cukru we krwi,dodatek do serów i dań na bazie serów, sałatek warzywnych z drobiem i owocami morza, do dań mięsnych duszonych i pieczonych, do marynat, do drobiu smażonego (gęsi, indyki i kurczęta), sosów, bulionów i wywarów mięsnych i rybnych, do smakowych maseł i dipów.

Ziele angielskie

(korzenik lekarski) – jagoda z drzewa rosnące niegdyś na Karaibach, dodaje się ją w całości lub mielona jako dodatek do zup, mięs, marynat, potraw z kapusty, gotowanych ryb i owoców morza, do kompotów.