Zadaniem racjonalnego żywienia jest dostarczenie organizmowi wszystkich składników odżywczych w odpowiednich ilościach i proporcjach.Do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania nasz organizm potrzebuje pokarmów, które są źródłem:
– energii,
– białek,
– tłuszczów,
– cukrów,
– witamin.
Wymienione wyżej składniki pokarmowe pełnią różne funkcje:
tłuszcze – to materiał zapasowy,
sole mineralne i witaminy odgrywają rolę jako regulatory procesów życiowych.
Zapotrzebowanie organizmu na wyżej wymienione składniki zależy od różnych czynników, np. płci, rodzaju wykonywanej pracy, wieku, stanu fizjologicznego, pory roku, stanu zdrowia.
Składniki pokarmowe zawarte w pożywieniu są źródłem energii, swojego rodzaju paliwem dla naszego organizmu i wszystkich procesów życiowych. Niedobór poszczególnych składników jest szkodliwy i może prowadzić do różnego rodzaju zaburzeń funkcjonowania organizmu, a także do wywoływania lub pogłębiania stanów chorobowych. Nadmiar składników odżywczych prowadzi natomiast do otyłości przez co może być przyczyną ciężkich schorzeń, np. cukrzyca, nadciśnienie, zwyrodnienia stawów.
Żadna grupa produktów spożywczych nie zawiera wszystkich składników i minerałów potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, dlatego mało urozmaicona dieta może powodować niedobory niektórych składników. Bardzo ważne, aby codziennie spożywać produkty zbożowe, mleczne, wysokobiałkowe (ryby, drób, chude mięso, nasiona roślin strączkowych), warzywa i owoce. Zarówno dzienna jak i nawet jednorazowa porcja powinna być urozmaicona.
Wybierając produkty spożywcze kieruj się piramidą żywności.
W prawidłowo zestawionej diecie wartość energetyczna dziennej racji pokarmowej powinna obejmować wszystkie składniki potrzebne organizmowi w tym ok. 15 % białek, 55 % cukrów i 30 % tłuszczów. Zjadaj, więc 5 porcji produktów zbożowych, 4 warzyw, 3 owoców, 2 mleka lub produktów mlecznych oraz 1 mięsa lub zamienników białkowych dostarcza 1500-1600 kcal. Dla zrównoważenia zapotrzebowania energetycznego spożywaj także 2 porcje tłuszczów roślinnych i dodatkowe porcje produktów zbożowych.
Różnorodność spożywanych produktów nie tylko chroni przed niedoborami pokarmowymi i chorobami powstającymi na ich tle, ale również chroni przed kumulacją zanieczyszczeń, które w różnym stopniu i natężeniu występują w różnych produktach spożywczych.
