Niedoczynność tarczycy (hipotyreoza)
Niedoczynność tarczycy jest zaburzeniem występującym najczęściej po 30. roku życia, 5-krotnie częściej u kobiet. Choć ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem, to może się pojawić także u dzieci i osób młodych.
Hipotyreoza polega na niewystarczającym wytwarzaniu hormonów gruczołu tarczowego i jest najczęściej wywołana uszkodzeniem tego narządu. Może ono nastąpić np. na skutek zaniku tarczycy w przebiegu autoimmunologicznego zapalenia typu Hashimoto, czy uszkodzenia gruczołu podczas takiego zabiegu jak radioterapia okolic szyi. Zaburzenia w wydzielaniu hormonów tarczycy mogą być także spowodowane znacznym niedoborem jodu.
Główne hormony tarczycy (tyroksyna i trijodotyronina) to tzw. hormony jodowane, czyli do ich produkcji niezbędna jest odpowiednio wysoka podaż tego pierwiastka. Dzienne zapotrzebowanie jodu zależy od wieku i stanu fizjologicznego organizmu (np. ciąży). Aby zapewnić jego właściwy dowóz jod jest dodawany do soli kuchennej. Występuje on także w rybach morskich i owocach morza, jajach i mleku. Dlatego tak istotne jest uwzględnianie tych produktów w codziennym jadłospisie.
Rozwój niedoczynności tarczycy jest procesem powolnym. Początkowo pojawia się apatia, zmęczenie, senność i osłabienie pamięci. Osoba chora skarży się na to, że marzną jej ręce i stopy. Poza tym jej skóra staje się sucha i szorstka, a włosy zaczynają nadmiernie wypadać. Występują ponadto ciężkie zaparcia i zwiększenie masy ciała. Często stwierdza się także spowolnienie pracy serca. Miesiączki u kobiet mogą stać się bardziej obfite, dłuższe i częstsze. Z kolei u mężczyzn może nastąpić spadek libido. Dużym zagrożeniem jest zwiększenie, w wyniku choroby, poziomu cholesterolu i triglicerydów we krwi, co sprzyja rozwojowi miażdżycy.
Przy podejrzeniu niedoczynności tarczycy lekarz zleca pomiar stężenia tyreotropiny (TSH) i wolnej tyroksyny (fT4). Podwyższony poziom pierwszego hormonu i obniżony poziom drugiego pozwalają potwierdzić hipotyreozę. Ponadto często wykonuje się także pomiary stężenia cholesterolu i triglicerydów oraz badanie ultrasonograficzne (usg).
Leczenie polega na przyjmowaniu hormonu, którego brakuje, czyli tyroksyny. Trwa ono na ogół przez całe życie i wymaga regularnej kontroli stężeń hormonów we krwi. Jest jednak na tyle skuteczne, że pozwala całkowicie zlikwidować objawy i w pełni cieszyć się życiem. Z tego względu naprawdę warto udać się do specjalisty jeśli podejrzewamy u siebie problemy z tarczycą.
Wystarczą proste badania i podjęcie nieskomplikowanego leczenia, by móc ponownie, w pełni aktywnie uczestniczyć w życiu rodzinnym i zawodowym.
Źródła:
www.tarczyca.pl, Choroby wewnętrzne. Stan wiedzy na rok 2010. – prof. dr hab. Andrzej Szczeklik (red.), Medycyna Praktyczna, 2010, Medycyna wewnętrzna. Repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. – Gerd Herold, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008
Zobacz również:
- Choroby tarczycy – co o nich wiesz?
- Dieta a niedoczynność tarczycy
- Nieregularne miesiączki: przyczyny zaburzeń
- Tarczyca a właściwa dieta
