Czy podając dziecku antybiotyk, za każdym razem masz pewność, co mu faktycznie dolega? Nieustanne kichanie połączone z kaszlem i katarem nie musi oznaczać powracających infekcji. W wielu wypadkach zdarza się, że mamy do czynienia z reakcją alergiczną, dlatego dowiedz się, na co w takim przypadku powinnaś zwrócić uwagę.
Chociaż niemal każdy spotkał się z terminem alergia, rzadko kiedy potrafi wyjaśnić, na czym właściwie polega ta przypadłość. W głównej mierze opiera się ona na nadwrażliwości układu immunologicznego na różnego rodzaju czynniki. Gdy zdrowy organizm zostanie zaatakowany na przykład przez drobnoustroje, jego układ odpornościowy – po uznaniu je za groźne – stara się je zwalczać. Z kolei u alergików układ ten odnajduje wrogów nie tylko w wirusach, lecz także w nieszkodliwych substancjach, na przykład w jedzeniu lub lekach. Nazywa się je alergenami, czyli czynnikami wywołującymi uczulenie.
Co dzieje się podczas reakcji alergicznej?
W trakcie pierwszego kontaktu z alergenem organizm chorego wytwarza przeciwciała IgE zdolne do rozpoznawania i niszczenia źródła mogącego przyczynić się do skutków nadwrażliwości. Po usunięciu kłopotliwej substancji część przeciwciał zostaje we krwi na stałe. Znajdują się one przy komórkach kwasochłonnych (surowica krwi), a także komórkach tucznych (tkanka łączna skóry wraz z błoną śluzową).
Warto wiedzieć, że podczas pierwszego zetknięcia się z alergenem zazwyczaj nie odczuwa się żadnych dolegliwości. Każdy następny kontakt powoduje jednak reakcję uczuleniową. Wtedy alergeny łączą się z przeciwciałami IgE znajdującymi się na komórkach tucznych i kwasochłonnych. W wyniku tego zestawienia dochodzi do rozpoczęcia procesu polegającego na uwolnieniu z komórek histaminy i leukotrienów – substancji o właściwościach prozapalnych. Wówczas w całym organizmie powstaje stan zapalny, stąd alergia bywa zwana także chorobą zapalną.
Skąd ta alergia?
Chociaż przyczyny nadwrażliwości są złożone i trudno je do końca poznać, często wymienia się czynniki sprzyjające pojawianiu się tego schorzenia. Najczęściej wymienia się podatność genetyczną. W jej wyniku dziecko dziedziczy jednak nie chorobę, lecz atopię, czyli predyspozycję do zwiększonej produkcji przeciwciał IgE podczas zetknięcia z alergenem. Trzeba pamiętać, że większość alergii dziecięcych, takich jak katar sienny, astma oskrzelowa czy alergiczne zapalenie spojówek, ma podłoże atopowe.
Z drugiej strony warto zdawać sobie sprawę z faktu, że nie każde obciążone genetycznie dziecko ucierpi podczas kontaktu z alergenem. Zdarza się bowiem, że skutki alergii, na przykład w postaci wysypki lub podrażnień dróg oddechowych, mogą okazać się wyłącznie epizodyczną reakcją organizmu na proszek do prania lub lek i miną bezpowrotnie, gdy tylko przestanie się z nich korzystać.
Co sprzyja alergii?
Poza skłonnościami genetycznymi istnieją także inne okoliczności, które przyczyniają się do pojawiania się uczuleń. Na nadwrażliwość z pewnością narażone są te spośród dzieci, które często zmagają się z infekcjami dróg oddechowych. Atakujące je wirusy powodują uszkodzenia śluzówki gardła oraz nosa, co ułatwia wnikanie alergenów do komórek i zwiększa ryzyko rozwinięcia się choroby.
W końcu, do wystąpienia alergii przyczynia się także przesadna dbałość o higienę lub zażywanie zbyt dużej ilości antybiotyków. Naturalne środowisko pełne jest drobnoustrojów i wirusów. Jeśli trafiają do organizmu dziecka drogą oddechową i pokarmową, układ immunologiczny ma szansę, by rozpoznać je i zwalczyć. W przypadku zaś gdy malec wychowuje się w sterylnym otoczeniu, organizm nie ma możliwości przeciwstawiania się bakteriom i zwalcza te spośród czynników, które nie są dla dziecka zagrożeniem.
