Rocznie w Polsce rejestrowane jest ponad 2500 nowych zachorowań na chłoniaka, najczęstszy nowotwór hematologiczny u dorosłych. Prawdopodobnie liczba ta jest większa, jednak część chłoniaków nie jest rejestrowana. Czym jest ta grupa chorób oraz jakie są objawy, które powinny nas skłonić do wizyty u lekarza?
Chłoniaki są chorobami nowotworowymi, które powstają z komórek układu chłonnego. W uproszczeniu można powiedzieć, że komórkami które zaczynają się nieprawidłowo i nadmiernie rozmnażać są komórki układu odpornościowego: limfocyty. Chłoniaki charakteryzuje to, że nie istnieje łagodna odmiana tych nowotworów, choć można mówić o większej i mniejszej złośliwości. Ta grupa nowotworów zawiera w sobie białaczki, czyli takie chłoniaki, które mają swój początek w szpiku kostnym, chłoniaki nieziarnicze, które składają się z nieprawidłowo rozwiniętych limfocytów B oraz chłoniaka Hodgkina.
Wspólnym objawem dla wszystkich chłoniaków są nieprawidłowości w morfologii krwi. Mimo, że jest to badanie które powinno się wykonywać co pół roku, bardzo rzadko tak się dzieje. Ponadto, niektóre z chłoniaków rozwijają się znacznie szybciej, więc częste badanie krwi nie pomogłoby w szybkiej diagnozie choroby. Dlatego warto zwrócić uwagę na pewne niepokojące objawy które mogą się pojawić w chłoniakach.
Miejsce, w którym zaczęły powstawać i gromadzić się komórki nowotworowe, jak i to, że znajdują się one we krwi, decydują o objawach. Typowo dla nowotworów zazwyczaj występuje utrata masy ciała. Więcej niż 10% w ciągu ostatnich 6 miesięcy bez stosowania diety lub wzmożenia wysiłku fizycznego, jest niepokojąca. Ponadto mogą się pojawić poty nocne i gorączka >38 stopni Celsjusza lub stan podgorączkowy. Prawie wszyscy pacjenci mają powiększone węzły chłonne, choć nie każdy jest w stanie takie powiększenie u siebie zaobserwować. Ważną cechą powiększonych nowotworowo węzłów chłonnych jest to, że są niebolesne – dzięki temu można je odróżnić od takich, które zwiększyły swój rozmiar w przebiegu infekcji. Ponadto może się pojawić ból brzucha, który wynikał będzie z powiększenia śledziony czy wątroby lub umiejscowienia choroby w żołądku czy jelitach. W zaawansowanych białaczkach mogą się nawet pojawić bóle kości. Więcej inforamacji o chłoniakach można znaleźć na stronie rozpoznajchloniaka.pl.
Po pojawieniu się wyżej wymienionych objawów i wizycie u lekarza, by rozpoznać chłoniaka i podjąć jego leczenie muszą zostać przeprowadzone bardziej zaawansowane badania niż morfologia krwi. Niekiedy, aby znaleźć ognisko choroby, konieczne jest wykonanie tomografii komputerowej, badania PET, usg jamy brzusznej czy scyntygrafii kości. Podstawą rozpoznania nowotworu, również hematologicznego tak jak chłoniak, jest badanie histopatologiczne. W zależności do typu chłoniaka badanie to można wykonać na podstawie materiału pobranego ze szpiku, z wyciętego węzła chłonnego lub zajętego przez nowotwór narządu. Na tym samym materiale, aby lepiej określić dokładny typ a tym samym potencjalną wrażliwość chłoniaka na leczenie, wykonuje się badanie immunohistochemiczne.
W raz z rozwojem medycyny diagnostyka chłoniaków stała się bardzo skuteczna, jednak podstawowym problemem nadal jest bagatelizowanie objawów przez pacjentów. Dlatego warto czasem zapytać lekarza rodzinnego choćby o najbardziej błahy objaw.
