Polecane są zwłaszcza następujące surowce zielarskie:
1) Kwiat rumianku (Flos Chamomillae) – zawiera olejek eteryczny (od 0,3 do 1,2%), w którego skład wchodzi chamazulen, α-bisabolol, spiroeter, flawonoidy, związki kumarynowe, śluz, cholinę, sole mineralne. Użyty zewnętrznie przeciwdziała stanom zapalnym skóry. Najbardziej czynnymi związkami są α-bisabolol i spiroeter, a w mniejszym stopniu chamazulen, któremu przypisuje się działanie przeciwalergiczne. Spiroeter hamuje wydzielanie histaminy, serotoniny i bradykaniny – substancji wywołujących stany zapalne.
2) Kwiat nagietka (Flos Calendulae), odmiany o pełnych, pomarańczowych kwiatostanach. Zawiera barwniki flawoniodowe, karotenoidy (nadają barwę kwiatom), olejek, gorycze, saponiny, substancje żywicowe, witaminę C oraz sole mineralne z dużą zawartością magnezu. Ze względu na właściwości przeciwzapalne i bakteriobójcze zewnętrznie stosuje się zwykle alkoholowe i olejowe wyciągi z kwiatów nagietka, ponieważ podstawowe związki czynne nie rozpuszczają się w wodzie.
3) Kora dębu (Quercus cortex) jest najbardziej rozpowszechnionym surowcem leczniczym z dębu. Uzyskiwana jest z młodych pni i gałęzi, głównie z gatunków Quercus robur Linné i Quercus sessilis Ehrhart. Najważniejszymi składnikami kory dębowej są garbniki, które mają działanie ściągające. Zgodnie z Farmakopeą Polską, ich zawartość, w przeliczeniu na pirogalol, nie powinna być mniejsza niż 4%, natomiast według DAC czy PDR for Herbal Medicines wartość ta przekracza 10%. Główne związki kory dębu bezszypułkowego to mono-, di- i polimery, zawierające katechinę, epikatechinę, galokatechinę oraz galusan-3-O-epigalokatechiny i epikatechiny. Z kory dębu szypułkowego również wyizolowano katechinę i epikatechinę, ponadto zidentyfikowano szereg związków: dimery katechiny i galokatechiny, dimery leukodelfinidyny i katechiny bądź galokatechiny, jak również glikozydy procyjanidyn, dimery i polimery proantocyjanidyn. Stwierdzono także obecność innych związków polifenolowych, należących do grupy garbników hydrolizujących (katalagina, weskolagina, pedmolagina), które występują zarówno w dębie szypułkowym, jak i bezszypułkowym. Kora dębu zawiera ponadto wolne kwasy fenolowe (elagowy i galusowy), flawonoidy (kwercetyna, kwercytryna) oraz małe ilości związków triterpenowych frydeliny, związki żywicowe i sole mineralne. Ma zastosowanie zewnętrzne dzięki właściwościom antyseptycznym – garbniki wykazują aktywność wobec gronkowców (Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus saprophyticus) oraz dzięki właściwościom ściągającym. Zewnętrznie do przemywań, okładów i roztworów do płukania: 20 g surowca na 1 litr wody.
4) Kwiat jasnoty białej (Lamii albi flos), zawiera biogenne aminy, flawonoidy, garbniki, śluz, cholinę i inne związki. Zasadniczo kwiat jasnoty białej jest przez dr. Bohna określany jako „lek chorób kobiecych”, stosowany przy białych upławach i nieregularnym krwawieniu miesięeznym. Odwar stosowany zewnętrznie ma działanie ściągające, łagodzące podrażnienia. Picie odwaru jest tradycyjnym środkiem przeciwdziałającym upławom. Napar: 1 łyżkę kwiatów (3 g) zalać 1 szklanką letniej wody (200-250 ml). Ogrzewać do wrzenia i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min., ostudzić i przecedzić. Przygotowanym odwarem płukać gardło 3 razy dziennie. Tak samo przygotowany odwar stosuje się doustnie w upławach; przygotowany odwar wypić porcjami w ciągu dnia. Do płukanek i nasiadówek, 2 łyżki (5-6 g) zalać 2 szklankami wody, łagodnie ogrzewając zagotować, przecedzić.
5) Liść babki (Folium Plantaginis lanceolatae) zawiera aukubinę, substancje śluzowe, pektyny, garbniki (ok. 6,5%), kwasy: fumarowy, benzoesowy, cynamonowy, waniliowy, sole mineralne (w tym sole cynku i krzemionkę), flawonoidy, (bajkaleina, skutelareina). Odwar z babki sporządza się z 1 łyżki suszonych liści na 1 szklankę wody, działa antyseptycznie, przyspiesza gojenie się ran i regenerację naskórka. Istotne są tu takie składniki jak związki krzemu, garbniki, sole potasu, magnezu i cynku. Rozcieńczony sok lub odwar stosuje się do okładów, przemywań i irygacji.
6) Liść orzecha włoskiego (Folium Juglandis), ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne zwłaszcza w stosunku do gronkowca, paciorkowca. Wykazują też silne właściwości przeciwgrzybicze. W suszonych liściach orzecha włoskiego znajduje się 10% garbników elagowych, związki naftochininowe, jak hydrojuglon i ślady juglonu, flawonoidy, kwasy organiczne. Do użytku zewnętrznego sporządza się napar biorąc półtora łyżki liści orzecha włoskiego i 1/2 łyżki kwiatów rumianku lub kwiatów krwawnika na 2 szklanki wody, stosowany do okładów, obmywań, irygacji, nasiadówek nasiadówek kąpieli pełnej.
7) Kwiat dziewanny (Verbasci flos) Zawiera saponiny (werbaskosaponina), flawonoidy (glikozydy: kwercetyny, luteoliny), oprócz tego irydoidy: aukubinę i katalpol. Występują także śluzy i karotenoidy. Napar do użytku zewnętrznego: 1 łyżkę surowca zalać 1 szklanką ciepłej wody, ogrzać do wrzenia, odstawić na 15 min. i przecedzić.
8) Ziele macierzanki (Serpylli herba). Składnikiem ziela macierzanki jest olejek lotny (do 0,6%), którego składniki silnie działają bakteriobójczo. Ponadto ziele macierzanki zawiera do 7,5% garbników, flawonoidy i gorycze. Odwar z niej sporządzony dodany do wody w wannie odkaża i działa przeciwzapalnie, wygładza i regeneruje skórę. działa skutecznie bakteriobójczo, zwłaszcza przeciw paciorkowcom, nawet opornym na antybiotyki. Napar: 15-20 g ziela zaparza się 100 g wody. Kąpiel: temperatura wody nie może przekraczać 38°C, do przygotowanej kąpieli potrzeba 200 g suszonego ziela macierzanki, Zagotowujemy je w 3-4 litrach wody, a gdy odwar „naciągnie” przecedzamy do wanny napełnionej tylko w połowie wodą.
9) Liść szałwii (Folium Salviae) szałwii zawierają od 2,5 do 3% olejku lotnego, który zawiera m.in. tujon, cyneol, kamforę i pinen. Ponadto szałwia zawiera garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, gorycze, duże ilości witaminy B1 (ok. 850 mg%), witaminy PP oraz karoteny (witaminy A) i duże ilości witaminy C. Dzięki bakteriobójczym właściwościom stosuje się szałwię także zewnętrznie. Wyciągi wykazują działanie przeciwzapalne i hamują rozwój drobnoustrojów. Zmniejszają przepuszczalność naczyń włosowatych, a obecność garbników powoduje hamowanie krwawienia z drobnych ran. Działa też odkażająco.
10) Kora kaliny koralowej (Viburni opuli cortex), zawiera 2-3% garbników katechinowych, wolną katechinę, triterpeny (beta-amyrynę, kwas ursolowy i oleanolowy), flawonoidy, związki kumarynowe, do 0,3% olejku z kwasem izowalerianowym, gorycze (wiburnina) i sole mineralne. Sporządza się z niej odwar lub ekstrakt (Extractum viburnum opuli fluidum), mające działanie rozkurczowe, uspokajające, przeciwbólowe i przeciwkrwotoczne. Największe zastosowanie ma u kobiet. Łagodzi dolegliwości menstruacji, zapobiega również poronieniom, krwawieniom związanym z klimakterium oraz kurczom nóg podczas ciąży. Ma prawdopodobnie właściwości cytotoksyczne. Stosowana musi być pod kontrolą lekarza.
