Echo serca – profilaktyka serca w czasach pandemii

Koronawirus to choroba pod wieloma względami nowa dla całego świata. Jej specyfiką jest między innymi fakt, że duża część zakażonych przechodzi chorobę w sposób bezobjawowy. Utrudnia to nie tylko walkę z rozprzestrzeniania me się koronawirusa, ale także prawidłową diagnozę przyczyn powikłań. Łączenie faktów w diagnostyce wielu schorzeń jest utrudnione, a to przekłada się na gorzej dobrane strategie leczenia. Jednym z często rejestrowanych powikłań jest zapalenie mięśnia sercowego. Najpierw zarażamy się wirusem, o czym często nawet nie wiemy, potem borykamy się z chorobą serca, którą diagnozuje się niemniej ciężko, jeśli nie daje jednoznacznych objawów. Na tle tych faktów szczególnie istotna okazuje się być profilaktyka. Jak do niej podejść?

Nowe standardy profilaktyki

Mimo, że liczba dziennych zakażeń wyraźnie spadła, to nie ma co łudzić się, że w walce z koronawirusem osiągamy znaczącą przewagę. Narodowy program szczepień rozciąga się w czasie, a przez to na przyjęcie leku – jakim jest szczepionka – przyjdzie nam czekać nawet do końca 2022 roku. Obserwując u siebie niepokojące objawy koronawirusa warto zrobić test na obecność wirusa, a w przypadku wątpliwości do przebytej choroby test na ilość przeciwciał w krwi. Tak samo w przypadku, jeśli podejrzewamy u siebie przebyte zakażenie koronawirusem, gdy odnotowujemy u siebie niepokojące objawy, które wskazywać mogą na nieprawidłową pracę serca. Wobec czego lepiej nie przechodzić obojętnie? Naszą uwagę zwrócić powinien przede wszystkim ból w klatce piersiowej, nieregularne lub przyśpieszone bicie serca, duszność pojawiające się nawet w stanie spoczynku lub przy stosunkowo niewielkim dla nas wysiłku.

Zapalenie mięśnia sercowego po koronawirusie

Badania wskazujące związek między przebytym zakażeniem koronawirusem, a diagnozowanymi powikłaniami np. zapaleniem mięśnia sercowego, pojawiały się już na początku pandemii. Jednym z najgłośniej komentowanych było badanie przeprowadzone w Niemczech przez zespół doktor Valentiny Püntmann, publikowane w magazynie specjalistycznym Jama.

W celach badawczych przeprowadzone zostało badanie na 100 pacjentach zarażonych COVID-19. Rezonans magnetyczny pokazał, że nawet po 70 dniach od choroby obserwowany był stan zapalny mięśnia sercowego u 60% badanych.

Skąd ten związek?  Jak wynika z prowadzonych do tej pory badań COVID-19 wnika do naszego organizmu przez komórki płuc, a dokładniej przez receptory ACE2. Te same receptory występują również komórkach mięśnia sercowego. Idąc tropem tej analogii można postawić tezę, że koronawirus może tak samo mocno atakować nasze serce co płuca.

Co i jak badać?

Ocenę stanu serca jak i jego pracy można uzyskać dzięki badaniu echo serca. Jest to badanie z wykorzystaniem fal ultradźwiękowych, które przenikają przez nasz organizm i odbijają się od narządów, tworząc ich obraz na ekranie aparatu do wykonywania echo serca. Badanie pozwala na uzyskanie statycznego jak i dynamicznego obrazu organu, a przez to umożliwia dość wnikliwe przyjrzenie się jego budowie. Doświadczony specjalista korzystając z echo serca może wykryć szereg nieprawidłowości w strukturze organu oraz jego pracy.

Rodzaje echa serca

Badanie echo serca może mieć różną postać, w zależności od indywidualnej sytuacji pacjenta. Czasem proste badanie przezklatkowe nie pozwala na uzyskanie wyczerpujących informacji. W takim przypadku sięga się po jedną z trzech technik:

Echo serca przezprzełykowe (TEE) – opiera się na sondzie wprowadzanej do przełyku badanego. Przełyk biegnie w bliskości serca, a zlokalizowana w nim sonda pozwala na uzyskanie wyraźniejszego obrazu. Badanie wymaga miejscowego znieczulenia gardła.

Echokardiogram obciążeniowy (wysiłkowy) – przed badaniem echo serca wykonuje się próbę wysiłkową. Zwykle sprowadza się ona do ćwiczeń fizycznych, które mają za zadanie obciążyć serce. Najczęściej badany biega po bieżni w gabinecie. Jeśli tego rodzaju aktywność jest niemożliwa to sytuację tą można stworzyć przy użyciu leków, podając dobutaminę lub wazodylatatory.

Echokardiogram kontrastowy – badanie echo serca wspomagane środkiem kontrastowym, który wprowadza się do krwiobiegu by uzyskać lepszy obraz organu.