W kuchni kazachskiej mieszają się smaki lokalne, rosyjskie oraz zaczerpnięte z odleglejszych zakątków Europy i Azji, które docierały tu Jedwabnym Szlakiem. Inspiracji było całkiem sporo: przyprawy i egzotyczne potrawy z Dalekiego Wschodu, ryby z terenów nadmorskich, dania wywodzące się z sąsiednich państw i obszarów kulturowych – Bliskiego Wschodu, Rosji czy Chin.
Tradycyjna kuchnia Kazachstanu od stuleci obfituje w mięso, mleko i nabiał. Aż do XIX w. nie jadano tu natomiast warzyw i ziół, które trudno uprawiać na surowych glebach Azji Centralnej.
Sztandarowe dania mięsne kazachskiej kuchni to:
- Beszbarmak – baranina lub konina z cebulką, podawana na szerokich plastrach makaronu. To potrawa tradycyjnie jadana rękami, bez użycia sztućców, dlatego mówi się na nią „pięć palców”.
- Szaszłyki i kebaby.
- Pilaw – ryż z baraniną, czosnkiem, cebulą i innymi warzywami.
- Kazy (qazı) i sujuk, czyli kiełbaski z koniny
- Zhaya – plasterki mięsa z biodra i tylnej nogi konia.
- Kuurdak – kawałki koniny lub baraniny smażone wraz z podrobami i cebulą, czasem również innymi warzywami.
- Ulpershek, rytualne danie składające się z serca, aorty i końskiego tłuszczu – ta dość nietypowa propozycja doskonale pokazuje ducha „zero waste” kazachskiej kuchni : na stepie nic nie mogło się zmarnować.
Jeśli wolicie mniej ekstrawaganckie dania, warto spróbować czebureka. To pieczony albo smażony pieróg z rozmaitymi rodzajami nadzienia, najczęściej z mięsnym, ale spotykane są też wersje warzywne. Na uwagę zasługują również manty, czyli duże, gotowane pierogi, skrywające farsz z baraniny i cebuli, a coraz częściej serwowane również w wersji wegetariańskiej.
Dobrą sławą cieszą się kazachskie zupy, np. lagman, czyli zupa ze smażoną baraniną, makaronem, pomidorami i papryką albo gulaszowa zupa chorba, podawana z okrągłym chlebem zwanym lepioszką.
Wśród wartych spróbowania słodkości Krzysztof Nodar Ciemnołoński z Biura Podróży Tamada Tour wymienia baursak – smażony w głębokim tłuszczu trójkątny pączek, serwowany z masłem, dżemem albo kajmakiem, shelpeki, podobne do naszych naleśników oraz shek-shek, czyli małe kulki lub paski smażonego ciasta uformowane w stożek lub górę i sklejonych miodem.
Historia kuchni kazachskiej kształtowała się wraz z kolejnymi kilometrami przemierzanymi przez koczowniczych pasterzy. Ni więc dziwnego, że jednym z jej elementów pozostaje kumys – mleczny napój alkoholowy. Najpopularniejszy w Kazachstanie jest kumys ze sfermentowanego mleka klaczy (ma 1–3% alkoholu i lekko kwaskowy posmak).
