Problemy z tarczycą niestety nie omijają dzieci… Ze względu na dużą różnokierunkowość działania hormonów tarczycy, zaburzenia w ich wydzielaniu mają znaczny wpływ na rozwój zarówno fizyczny, jak i umysłowy małego człowieka. Wyłącznie wczesne rozpoznanie i zastosowanie odpowiedniego leczenia dają szansę na prawidłowy rozwój dziecka. Szczególnie dużą czujność powinni zachować rodzice, którzy sami mają problemy z czynnością tarczycy, gdyż istnieją predyspozycje genetyczne do zaburzeń pracy tego narządu.
Niedoczynność tarczycy (hipotyreoza)
Wrodzona niedoczynność tarczycy występuje u jednego na 5000 noworodków. Jest ona najczęściej spowodowana brakiem, zaburzeniem czynności lub nieprawidłowym umiejscowieniem (ektopią) narządu. Organizm dziecka nie jest wówczas w stanie produkować odpowiedniej ilości hormonów lub nie potrafi ich wytwarzać wcale.
We wrodzonej hipotyreozie występują takie objawy jak: przedłużająca się żółtaczka, problemy z przyjmowaniem pokarmów i wypróżnianiem, zachrypnięty płacz, zwiększona wrażliwość na zimno oraz apatia. Ze względu na to, że nie są to symptomy charakterystyczne, choroba jest trudna do zdiagnozowania wyłącznie na podstawie wczesnych objawów. Z uwagi na to jak decydującą rolę odgrywa wczesne rozpoznanie, w 3-5 dniu życia wykonuje się pomiar stężenia tyreotropiny. Wykonywany jest on profilaktycznie wszystkim dzieciom, jeszcze przed wypisaniem ze szpitala. Pozwala on wykryć niedoczynność gruczołu tarczowego (poziom tyreotropiny jest wówczas zwiększony) i zapobiec pojawieniu się kolejnych objawów.
Przy nie rozpoczęciu właściwego leczenia, u dziecka pojawiają się bowiem zaburzenia wzrostu, mowy, słuchu, a także opóźnienie rozwoju psychicznego i umysłowego. Spóźnione leczenie choć może zapobiec niskorosłości, nie cofnie nieodwracalnych zmian jakie zaszły w mózgu malucha. Opóźnienie leczenia wrodzonej niedoczynności tarczycy o 3 tygodnie pozbawia dziecko szansy na zdanie w przyszłości matury!
Hipotyreoza, która rozwinie się u dziecka powyżej drugiego roku życia, przebiega już na ogół bez niedorozwoju umysłowego. Mogą jednak pojawić się u starszych dzieci problemy w nauce i przyswajaniu informacji. Występują także zaburzenia wzrostu, opóźnienie dojrzewania płciowego oraz osłabienie włosów, zwiększenie masy ciała i zakłócenia pracy serca (bradykardia).
Przyczyną nabytej niedoczynności tarczycy jest najczęściej zapalenie gruczołu tarczowego typu Hashimoto. Ma ono miejsce wówczas, gdy układ immunologiczny produkuje przeciwciała przeciwko własnej tarczycy.
Leczenie niedoczynności tarczycy jest objawowe. Polega bowiem na uzupełnianiu hormonów w organizmie i choć pozornie proste, wymaga niestety kontroli poziomu hormonów przez całe życie.
Nadczynność tarczycy (hipertyreoza)
Hipertyreoza u dzieci ma najczęściej charakter immunologiczny (choroba Gravesa-Basedova). Częściej występuje u dziewczynek i z przykrością trzeba stwierdzić, że przez to, że rozwija się powoli, jest trudna do rozpoznania. Objawia się ona przeciwnie do niedoczynności tarczycy. Występuje tu pobudzenie psychoruchowe, bezsenność, nerwowość, drżenie rąk, biegunki. Mimo nadmiernego łaknienia, dziecko traci na wadze. Może pojawić się także wytrzeszcz oczu i wole (powiększenie tarczycy). Zdarza się, że dziewczynki zaczynają szybciej miesiączkować (nawet przed 9 rokiem życia), natomiast po osiągnięciu płciowej dojrzałości krwawienia stają się skąpe, rzadkie lub zanikają.
Leczenie dzieci z hipertyreozą przebiega podobnie jak u dorosłych. Polega na podawaniu leków obniżających poziom hormonów tarczycy, a w przypadku braku ich skuteczności, przeprowadzany jest zabieg chirurgiczny. Nie stosuje się jednak leczenia jodem promieniotwórczym.
Źródła: www.tarczyca.pl, Choroby wewnętrzne. Stan wiedzy na rok 2010- prof. dr hab. Andrzej Szczeklik (red.), Medycyna Praktyczna, 2010, Medycyna wewnętrzna. Repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. – Gerd Herold, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008
Zobacz również:
- Niedoczynność tarczycy
- Choroby tarczycy – co o nich wiesz?
- Dieta a niedoczynność tarczycy
- Tarczyca a właściwa dieta
