Chore zatoki – porady, szybka skuteczna pomoc
3 czerwca 2021, dodał: Marta Dasińska
Artykuł zewnętrzny
Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że zapalenie zatok jest jedną z najczęstszych chorób, zapada na nią wiele osób. Zapalenie zatok przynosowych stanowi jedno z dziesięciu najczęściej stawianych rozpoznań medycznych. To dolegliwość, która często umyka świadomości chorego, gdyż jest zamaskowana dokuczliwymi objawami przeziębienia lub innej infekcji, której towarzyszy i która je wywołała.
![zatoki](https://urodaizdrowie.pl/wp-content/uploads/2010/08/photolibrary_rf_photo_of_woman_blowing_nose1.jpg)
Choroby zatok to problem wielu osób. Cierpi na nie około 15% populacji w Polsce. W badaniach przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych stwierdzono, że w ciągu roku u dorosłych choroba występuje 2-3 razy, a u dzieci 6-8 razy.
Zatoki to wypełnione powietrzem przestrzenie w strukturze kostnej czaszki rozmieszczone symetrycznie wokół nosa i oczu (zatoki czołowe, szczękowe, komórki sitowe i zatoki klinowe). W pewnym sensie stanowią przedłużenie jam nosa – mają kontakt z jamą nosową poprzez ujście zatoki, wyścielone są błoną śluzową. Największe objętościowo są zatoki szczękowe znajdujące się po obu stronach nosa. Zatoki czołowe zlokalizowane są nad oczami, natomiast pozostałe są głębiej, za nasadą nosa. Błona śluzowa zatok przynosowych, podobnie jak śluzówka nosa, posiada samooczyszczający się mechanizm śluzowo-rzęskowy i wytwarza duże ilości wydzieliny śluzowej, która nawilża nabłonek i zbiera zanieczyszczenia. Wiosłujący, wahadłowy ruch rzęsek znajdujących się na powierzchni błony śluzowej, powoduje wydalanie wydzieliny z zatok poprzez wąskie szczelinowate ujścia znajdujące się w jamach nosa, na zewnątrz. Określenie zapalenie zatok przynosowych (sinusitis, ZZP) opisuje proces zapalny błony śluzowej zatok przynosowych, który rozwinął się z powodu zaburzeń ich drenażu i wentylacji jako następstwo zakażenia, alergii lub odmienności budowy anatomicznej bocznej ściany jamy nosa. Chorobę tę nazywa się także zapaleniem błony śluzowej nosa i zatok przynosowych (rhinosinusitis), ponieważ błona śluzowa górnych dróg oddechowych stanowi ciągłość, a zakażenie może się rozwinąć w obu miejscach. Najczęściej zmiany zapalne dotyczą kilku zatok równocześnie, co uwarunkowane jest bliskością położenia ich ujść naturalnych. Do zakażenia dochodzi najczęściej bezpośrednio przez błonę śluzową jamy nosowej (w ponad 80%), rzadziej natomiast na drodze krwiopochodnej lub zębopochodnej.
![](https://urodaizdrowie.pl/wp-content/uploads/2010/08/Sinusinfectionpicturex.jpg)
![](https://urodaizdrowie.pl/wp-content/uploads/2010/08/sinusitisx.jpg)
Klasyfikacja ZZP opiera się na czasie trwania choroby oraz lokalizacji anatomicznej. W 1984 roku Kern zaproponował klasyfikację zapaleń zatok przynosowych, przyjmując za kryterium czas trwania procesu chorobowego w powiązaniu ze zmianami morfologicznymi:
1) Ostre ropne zapalenie zatok przynosowych. Proces chorobowy trwa do 3 tygodni, może obejmować jedną lub kilka zatok. Początek choroby jest nagły i związany z nieżytem błony śluzowej nosa. Ostremu zapaleniu zatok przynosowych towarzyszą z reguły objawy ogólne pod postacią podwyższonej ciepłoty ciała, uczucia rozbicia i złego samopoczucia. Objawy miejscowe ostrego zapalenia zatok przynosowych to bolesność nad odpowiednią zatoką, niedrożność nosa, wydzielina z nosa, bóle głowy, niekiedy bóle zębów, osłabienie lub zniesienie powonienia. Bóle nasilają się przy pochylaniu głowy do przodu oraz przy większym wysiłku fizycznym.
2) Podostre ropne zapalenie zatok przynosowych. Proces chorobowy w zatokach trwa od 4 tygodni do 3 miesięcy, powstałe w tym czasie zmiany morfologiczne błony śluzowej zatok przynosowych są zazwyczaj odwracalne. Objawy miejscowe są podobne do tych jak występujących w ostrym zapaleniu zatok przynosowych jednak w późniejszym okresie choroby są mniej nasilone. Dominuje wydzielina nosowa o charakterze ropnym i bóle głowy w okolicy chorej zatoki, zwłaszcza rano. Objawy ogólne w późniejszym okresie choroby nie występują.
3) Przewlekłe ropne zapalenia zatok przynosowych. Proces chorobowy występuje w zatokach dłużej niż 3 miesiące, ta postać zapalenia jest następstwem nieleczonego lub niewłaściwie leczonego ostrego zapalenia. Objawy choroby są podobne do objawów w ostrym zapaleniu zatok przynosowych, jednak znacznie mniej nasilone. Mogą być mało charakterystyczne, o nietypowym umiejscowieniu i zazwyczaj przebiegają w sposób łagodny. Najczęściej chorzy z przewlekłym zapaleniem zatok przynosowych zgłaszają się do lekarza przede wszystkim w okresie zaostrzeń procesu chorobowego, tzn. w okresie nasilenia dolegliwości klinicznych.
![](https://urodaizdrowie.pl/wp-content/uploads/2010/08/Checkup-Sinusitis_full_article_vertical.jpg)
Objawy wskazujące na zapalenie zatok przynosowych:
Objawy duże:
– ból lub uczucie ucisku w obrębie twarzy (do rozpoznania zapalenia zatok konieczna obecność jeszcze jednego objawu dużego);
– uczucie nabrzmienia twarzy;
– niedrożność nosa;
– ropna wydzielina w jamie nosowej lub jej spływanie po tylnej ścianie gardła;
– osłabienie lub utrata węchu;
– gorączka (tylko w ostrym zapaleniu);
Objawy małe:
– ból głowy;
– przykry zapach z ust;
– zmęczenie;
– ból zębów;
– kaszel;
– ból ucha, uczucie zwiększonego ciśnienia w uchu lub zatkania ucha;
– gorączka (w zapaleniu podostrym lub przewlekłym).
Objawy duże:
– ból lub uczucie ucisku w obrębie twarzy (do rozpoznania zapalenia zatok konieczna obecność jeszcze jednego objawu dużego);
– uczucie nabrzmienia twarzy;
– niedrożność nosa;
– ropna wydzielina w jamie nosowej lub jej spływanie po tylnej ścianie gardła;
– osłabienie lub utrata węchu;
– gorączka (tylko w ostrym zapaleniu);
Objawy małe:
– ból głowy;
– przykry zapach z ust;
– zmęczenie;
– ból zębów;
– kaszel;
– ból ucha, uczucie zwiększonego ciśnienia w uchu lub zatkania ucha;
– gorączka (w zapaleniu podostrym lub przewlekłym).
![](https://urodaizdrowie.pl/wp-content/uploads/2010/08/sinus-heatlh.jpg)
Jedną ze skutecznych, minimalnie inwazyjnych metod i najnowszym osiągnięciem medycyny jest odsysanie i wypłukiwanie resztek zmian bakteryjnych w zatokach przy użyciu urządzenia Hydrodebrider System. Pierwsze w Europie zabiegi usunięcia z zatok opornych na leczenie kolonii bakterii z wykorzystaniem innowacyjnego urządzenia Hydrodebrider System przeprowadzono w Klinice Oto-Ryno-Laryngochirurgii Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy w Kajetanach. Innowacyjność urządzenia polega na możliwości dotarcia do wszystkich zachyłków, co pozwala na skuteczne usunięcie bakterii. Bez usunięcia biofilmu z miejsca zakażenia choroba nie będzie wyleczona i objawy powrócą – wyjaśnia prof. Henryk Skarżyński, szef MCSiM.
![](https://urodaizdrowie.pl/wp-content/uploads/2010/08/photolibrary_rf_photo_of_woman_with_sinus_pain1.jpg)
Bibliografia:
1) lek. med. Piotr Sawiec, dr med. Jacek Mrukowicz prof. dr hab. med. Danuta Dzierżanowska: Leczenie ostrego bakteryjnego zapalenia zatok przynosowych. Zalecenia Clinical Advisory Committee on Pediatric and Adult Sinusitis, Medycyna Praktyczna Pediatria 2001/02, s. 75-79.
1) lek. med. Piotr Sawiec, dr med. Jacek Mrukowicz prof. dr hab. med. Danuta Dzierżanowska: Leczenie ostrego bakteryjnego zapalenia zatok przynosowych. Zalecenia Clinical Advisory Committee on Pediatric and Adult Sinusitis, Medycyna Praktyczna Pediatria 2001/02, s. 75-79.
2) Omówienie zasad klasyfikacji i zasad rozpoznawania ZZP, Medycyna Praktyczna Pediatria 1999/7-8, s. 133-140.
3) Dariusz Jurkiewicz, Beata Zielnik-Jurkiewicz: Zapalenie zatok przynosowych, http://www.alergen.info.pl/zap_zatok_przynos.htm
4) Monika Wysocka: Nowy sposób na chore zatoki, http://www.pulsmedycyny.com.pl/index/archiwum/13085/1.html
5) Zapalenie zatok przynosowych, http://zdrowie.flink.pl/zapalenie_zatoki.php
4) Monika Wysocka: Nowy sposób na chore zatoki, http://www.pulsmedycyny.com.pl/index/archiwum/13085/1.html
5) Zapalenie zatok przynosowych, http://zdrowie.flink.pl/zapalenie_zatoki.php