Wśród wszystkich porad pediatrycznych problem zaparć u dzieci stanowi ponad 5%, zaś aż 25% konsultacji musi oprzeć się o kliniki gastroenterologiczne. Długotrwałe badania wykazują, że jeśli problem ten nie zostanie wyeliminowany w dzieciństwie, wówczas będzie się powtarzał w dorosłym życiu. Leczenie obejmuje zarówno terapię farmakologiczną, postępowanie dietetyczne jak i terapię behawioralną.
Kiedy w ogóle mówi się o zaparciu? Zaparcie jest to utrudnione, wymagające wysiłku oddawanie kału oraz wydalanie go w odstępach większych niż 3 dni. W porównaniu u dzieci zdrowych częstość oddawania stolca waha się od 3 w ciągu dnia do jednego na 3 dni. Najczęściej występującym zaparciem jest zaparcie nawykowe, rozwijające się u dziecka, u którego wykształcił się już odruch oddawania stolca, a następnie wyrobiło ono sobie odruch wstrzymywania stolca. Dotyczy to z reguły dzieci powyżej 3 roku życia.
Główną przyczyną pojawienia się zaparć jest zbyt mała ilość błonnika w diecie dziecka, jak i również płynów oraz węglowodanów złożonych. Jednak mogą być także skutkiem przyjmowanych leków bądź występowania innych chorób . problem ten może pojawić się także w wyniku zmiany stylu życia, przeprowadzki, rozpoczęcia zajęć w przedszkolu, szkole, bądź innych tego typu sytuacji.
Zaparcia należy jak najszybciej wyeliminować, gdyż skutki ich występowania mogą być druzgocące. Mogą powodować zarówno niedożywienie, uszkodzenie jelita grubego, jak i w konsekwencji przyczynić się do powstania nowotworu jelita grubego, ze względu na fakt wchłaniania w nim substancji toksycznych, kancerogennych.
W leczeniu zaparć u dzieci pomocne są preparaty dostępne w aptekach takie jak laktuloza, dipoleksen itp. Ważne jest także spożycie dużej ilości błonnika, dużej tzn wyliczone na podstawie wieku i masy ciała ( wiek dziecka +0,5g błonnika/kg masy ciała/na dobę). Ważna jest także odpowiednia podaż płynów. Do produktów zalecanych w czasie trwania zaparć można wymienić: kasze gruboziarniste, ryż naturalny, otręby, płatki owsiane, pieczywo z pełnego przemiału, warzywa i owoce, mleko, jogurty, maślanki, oleje roślinne, świeże soki, herbatki, mięso, drób, jaja, ryby. Natomiast do produktów, których nie należy spożywać należą: kasza manna, ryż biały, płatki i kaszki ryżowe, bułki, rogale, pieczywo cukiernicze, warzywa wzdymające typu cebula, kapusta, fasolka, czekolada, kakao, napoje gazowane i słodzone, owocowe przetwory słodzone. Także nie należy podawać dziecku ziołowych środków przeczyszczających na bazie senesu, a także wykonywać samemu lewatywę, zwłaszcza tzw. „dobrym mydłem”.
Pomocne w uporaniu się z zaparciami są także ludowe metody tzn. podawanie na czczo np. wody z miodem, wody przegotowanej, naparu z suszonych śliwek czy soków owocowo-warzywnych. Również zalecana jest gimnastyka, zwiększenie aktywności fizycznej, ciepła kąpiel czy masaż brzuszka.
