Planując nasadzenia na naszych działkach, zwykle wybieramy te rośliny, które najbardziej nam się podobają. Nie zastanawiamy się nad tym, czy obowiązują nas jakieś ograniczenia. Tymczasem coraz więcej okazów fauny trafia na listę gatunków inwazyjnych. Są to rośliny, których obecność zagraża naszym rodzimym gatunkom, zajmując ich miejsce i wypierając z ekosystemu. Które rośliny ogrodowe są zabronione, a ich uprawa podlega sankcjom karnym?
Prawo opisujące gatunki inwazyjne jest coraz bardziej restrykcyjne. Kilka lat temu zaostrzono kary za posiadanie, sprzedaż i uprawę roślin objętych sankcjami. W 2021 roku uchwalono ustawę o gatunkach obcych. Obszar ten podlega nadzorowi Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Sformułowane w ustawie przepisy mają za cel zmniejszenie negatywnego wpływu zwierząt i roślin pochodzących spoza naszego ekosystemu na stan flory i fauny, która od wieków stanowi podstawę krajobrazu przyrodniczego Polski.
Jakich roślin lepiej nie mieć w ogrodzie?
Doświadczeni ogrodnicy preferują pewne gatunki roślin, które są łatwe w uprawie i mają wysokie walory estetyczne. Nie trzeba wkładać dużego wysiłku w ich pielęgnację i dobrze czują się na swoich stanowiskach. Co jakiś czas jednak warto sprawdzić, czy któryś z gatunków występujących w naszym ogrodzie nie trafił właśnie na listę roślin inwazyjnych. Taka informacja pozwoli uniknąć kary za posiadanie niedozwolonego okazu fauny, który zagraża rodzimej przyrodzie. W ostatnim czasie za takie niedozwolone rośliny uznano pistię rozetkową i dławisza okrągłolistnego. Jeśli macie je na swojej działce, to niestety trzeba je nieodwracalnie usunąć. Od lat na tej liście jest znany wszystkim barszcz Sosnowskiego oraz takie popularne drzewa, jak klon jesionolistny i bożodrzew gruczołowaty. Trafiły na nią też niektóre kwiaty – m.in. nawłoć późna i aster nowobelgijski. Spośród roślin akwariowych za inwazyjną uznano moczarkę kanadyjską.
Nieznajomość prawa szkodzi
Posiadacze roślin inwazyjnych często nie wiedzą, że mają na działce niedozwolony gatunek. Nie jest to jednak argument łagodzący ewentualną karę. Urzędnicy egzekwujący wypełnianie przepisów prawa zawsze oceniają stan faktyczny, nie odnosząc się do poziomu świadomości społecznej w tym zakresie. Prawo przewiduje nie tylko wysokie kary finansowe (nawet do 1 mln zł), ale również takie, które skutkują ograniczeniem wolności. Najbardziej restrykcyjna sankcja przewiduje w skrajnych przypadkach nawet karę dwóch lat więzienia. Tak zaostrzone prawo ma na celu szybkie wyeliminowanie z terenu Unii Europejskiej niepożądanych gatunków roślin.
Inwazyjne gatunki obce to szeroki problem, wpływający na nieodwracalne zmiany w naszym ekosystemie. Obecna lista obejmuje już 41 gatunków, które wypierają rodzime gatunki, prowadząc do zubożenia flory i fauny. Powodują także istotne koszty finansowe dla mieszkańców danego terenu, które da się ująć w formie konkretnych, niemałych już kwot.
