Sophie Gilbert: Girl on Girl – analiza popkultury i współczesnego feminizmu

W świecie, w którym kobiecość wydaje się bardziej widoczna niż kiedykolwiek, coraz częściej pojawia się pytanie: dlaczego mimo tego wciąż czujemy presję, porównujemy się i rywalizujemy? „Girl on Girl. Jak popkultura zwróciła kobiety przeciw sobie” autorstwa Sophie Gilbert to jedna z najgłośniejszych odpowiedzi na to pytanie. To książka, która nie tylko analizuje kulturę lat 90 i 2000, lecz także pokazuje, jak głęboko wpłynęła ona na sposób, w jaki kobiety myślą o sobie i innych.

Fakt, że publikacja znalazła się wśród najważniejszych książek roku według prestiżowych mediów, nie jest przypadkowy – to analiza, która trafia w punkt współczesnych napięć.

Najważniejsza teza książki jest jednocześnie najbardziej niepokojąca. Popkultura, która w teorii miała wzmacniać kobiety, w praktyce zaczęła je ustawiać przeciwko sobie. Gilbert analizuje zjawiska od „girl power” po reality show i media społecznościowe, pokazując, jak idea siły została stopniowo przejęta przez komercję i przekształcona w produkt.

Autorka prowadzi czytelnika przez trzy dekady kultury od lat 90-tych, przez erę tabloidów, aż po współczesne influencerki. Pokazuje, jak obsesja wyglądu, seksualizacji i bycia „oglądaną” stała się dominującym przekazem. Kobiety miały być jednocześnie silne i atrakcyjne, niezależne, ale wpisujące się w oczekiwania. Szczególnie mocno wybrzmiewa wątek uprzedmiotowienia. Gilbert przekonuje, że kultura nauczyła kobiety patrzeć na siebie oczami innych – często męskiego spojrzenia – co prowadziło do samokontroli, porównań i nieustannego poczucia niedoskonałości.

Książka nie jest nostalgiczną podróżą do przeszłości. Wręcz przeciwnie – rozbiera na części zjawiska, które wielu z nas wydawały się niewinne. Programy typu reality show, moda na ekstremalne ideały ciała czy celebryckie skandale okazują się elementami większego systemu. Autorka pokazuje także, jak feministyczne hasła zostały „przejęte” i uproszczone. To, co miało być emancypacją, często stało się kolejnym narzędziem sprzedaży – stylu życia, wyglądu, a nawet tożsamości.

Warto podkreślić, że to jedna z najważniejszych książek o kulturze współczesnej i feminizmie ostatnich lat. Określana jest nawet jako „tour de force krytyki kulturowej” i „ważny głos w dyskusji o kobiecej tożsamości”. Na docenienie zasługuje zwłaszcza skala analizy. Gilbert łączy muzykę, film, modę, internet i politykę, tworząc szeroki obraz przemian społecznych. To książka gęsta, pełna odniesień, ale jednocześnie napisana w sposób przystępny i momentami bardzo osobisty.

Analiza jest przenikliwa, lecz nie zawsze prowadzi do konkretnych wniosków dotyczących przyszłości. Mimo to książka pozostawia silne wrażenie. To nie jest lektura „komfortowa”. Raczej taka, która zmusza do spojrzenia na własne wybory, nawyki i przekonania z nowej perspektywy.

Największą siłą „Girl on Girl” jest jej aktualność. To, co Gilbert opisuje jako zjawiska sprzed dwóch dekad, dziś powraca w mediach społecznościowych – w trendach, filtrach, presji wyglądu i stylu życia. To zatem książka, która nie tylko tłumaczy przeszłość, lecz także pomaga zrozumieć teraźniejszość.

To lektura dla kobiet świadomych, ciekawych świata i gotowych spojrzeć na popkulturę bez złudzeń. Mocna, inteligentna, ale niejednoznaczna.

Od Wydawcy:

Jedna z najważniejszych ksiażek 2025 roku według „New York Times”, „Time” i „Washington Post”

Od Spice Girls po Kardashianki, od #girlpower po OnlyFans. Elektryzująca i nieodkładalna książka o tym, jak popkultura kształtuje naszą rzeczywistość.

Madonna łamiąca seksualne i religijne tabu, Britney Spears zatracająca się w obłędzie czy śledzona przez paparazzi Paris Hilton. Każda z nich stała się ikoną własnych czasów, dźwigając na barkach presję narastającą wraz z rozwojem mediów. Sophie Gilbert, finalistka nagrody Pulitzera, w błyskotliwej i bezkompromisowej książce opowiada o tym, jak media lat 90. i 2000 wpłynęły na postrzeganie kobiet. Opisuje to, jak kobiece ciało, wybory życiowe i łamanie konwenansów związanych z płcią zaczęły podlegać nieustającej ocenie, stając się polem rywalizacji, konfliktów i ciągłego porównywania się z niedościgłym ideałem.

Gilbert ukazuje, jak ruchy mające wzmocnić głos kobiet przejęły go, skomercjalizowały, a na koniec nastawiły nas przeciw sobie.

Książkę polecamy wraz z Wydawnictwem Poznańskim