Molly Oldfield: Wszystko, co chcesz wiedzieć. Dookoła świata – książka, która przypomina, że ciekawość jest początkiem każdej podróży
dodał: Marta Dudzińska
Są dzieci, które potrafią zapytać o wszystko – dlaczego łódka nie tonie, czy ślimak może chodzić do góry nogami, skąd bierze się śmiech i gdzie właściwie znajduje się najszczęśliwsze miejsce na świecie. Molly Oldfield nie próbuje tej dziecięcej ciekawości porządkować ani uciszać. Przeciwnie – robi z niej mapę niezwykłej podróży przez wiedzę. Wszystko, co chcesz wiedzieć. Dookoła świata. Genialne pytania i proste odpowiedzi na każdy dzień roku to 365 pytań i odpowiedzi dotyczących nauki, przyrody, historii, sztuki i świata, ale jej największą wartością jest sposób, w jaki pokazuje dzieciom, że nie ma pytań zbyt dziwnych, aby warto było szukać na nie odpowiedzi.
Pomysł jest prosty, a przez to bardzo trafiony: jedno pytanie na każdy dzień roku. Można czytać książkę systematycznie, zgodnie z kalendarzem, ale równie dobrze otworzyć ją przypadkowo i pozwolić, aby to pytanie wybrało czytelnika. W książce zwraca uwagę właśnie ta elastyczność – książka sprawdza się jako codzienna porcja wiedzy, ale również jako publikacja, do której można zaglądać wybiórczo, samemu albo wspólnie z dorosłym, przyjacielem czy w klasie.
Najciekawsze jest to, skąd biorą się pytania. Nie są sztucznie wymyślonymi zagadkami mającymi jedynie przekazać konkretną porcję wiedzy. Wyrastają z dziecięcego zdziwienia światem i pochodzą od dzieci z różnych miejsc na Ziemi. Dzięki temu książka zachowuje coś, czego tradycyjnym encyklopediom często brakuje: poczucie prawdziwego spotkania z czyjąś ciekawością. A zakres tej ciekawości jest imponujący. Od morskich głębin po kosmos, od biologii i fizyki po historię, sztukę czy filozofię – autorka nie zamyka młodego czytelnika w jednej dziedzinie. Jedno pytanie może prowadzić do następnego, a następne do jeszcze innego. I właśnie w tym tkwi edukacyjna siła książki: nie chodzi wyłącznie o zapamiętanie faktu, lecz o uruchomienie mechanizmu „a ciekawe, dlaczego…?”.
Ważnym atutem publikacji są także eksperci zaproszeni do współtworzenia odpowiedzi. Autorka korzysta z wiedzy specjalistów różnych dziedzin; w książce pojawiają się m.in. naukowcy, a wśród osób współpracujących przy poszczególnych zagadnieniach są również znane postaci ze świata kultury i nauki. Lauren Child pomaga przy pytaniu o marzenia na jawie, Derren Brown przy zagadnieniu czytania w myślach, a eksperci naukowi wyjaśniają m.in. zjawiska związane z kosmosem czy zachowaniem zwierząt. To sprawia, że książka nie traktuje dziecięcego odbiorcy protekcjonalnie. Odpowiedzi są przystępne, ale pytania potrafią być naprawdę ambitne. To ważna różnica., upraszczanie nie musi przecież oznaczać spłycania, a dobry tekst popularnonaukowy powinien raczej otwierać drzwi do wiedzy, niż demonstrować, ile dorosły wie więcej od dziecka.
Dużą rolę odgrywa również oprawa wizualna. Książkę zilustrowało dwunastu artystów z różnych krajów, a różnorodność ilustracji dobrze współgra z międzynarodowym charakterem publikacji. W publikacji warto mocno podkreślić pełnokolorowe ilustracje oraz fakt, że dzieci, których pytania znalazły się w książce, pochodzą z rozmaitych kultur i krajów. I to właśnie ten element wydaje się szczególnie wartościowy. „Dookoła świata” nie oznacza tutaj wyłącznie geograficznej podróży. To także spotkanie z różnymi sposobami patrzenia na rzeczywistość. Pytanie zadane przez dziecko z drugiego końca świata może okazać się zadziwiająco podobne do tego, które pewnego wieczoru pojawi się w głowie naszego własnego dziecka. Ciekawość okazuje się językiem, który nie potrzebuje tłumacza.
Molly Oldfield jest autorką i prowadzącą podcast Everything Under the Sun, który wyrósł właśnie z dziecięcych pytań. Pierwsza książka z tego cyklu spotkała się z bardzo dobrym przyjęciem w Wielkiej Brytanii – The Guardian polecał ją miłośnikom ciekawostek, Waterstones określał jako fascynujący kompendium, a BookTrust jako „piękny klejnot”. Pojawiły się też bardzo entuzjastyczne opinie Stephena Fry’a, Neila Gaimana i Pandory Sykes. Nowa książka rozwija ten sam pomysł, ale przenosi pytania jeszcze wyraźniej w perspektywę dzieci z całego świata.
Wszystko, co chcesz wiedzieć. Dookoła świata szczególnie warto podsunąć dzieciom, które pytają bez końca, ale także tym, które dopiero trzeba zachęcić do zadawania pytań. To świetny wybór dla rodziców i dziadków szukających książki do wspólnego czytania, dla nauczycieli oraz bibliotek szkolnych. To naszym zdaniem niezwykle wartościowa pozycja już dla dzieci od pierwszych lat szkoły podstawowej.
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz: to książka, która może zainteresować także dorosłego. Nie dlatego, że udaje encyklopedię dla wszystkich grup wiekowych, ale dlatego, że dziecięce pytania potrafią być bezlitosne dla naszej pewności, że „przecież to wiem”. Czy naprawdę wiemy, dlaczego łódka utrzymuje się na wodzie? Czy potrafimy wyjaśnić, dlaczego ślimak porusza się w określony sposób? Czy znamy odpowiedź na pytanie o najszczęśliwsze miejsce na świecie?
I może właśnie dlatego jest to tak udana propozycja. Nie próbuje zamknąć świata w książce – przeciwnie, pokazuje, jak bardzo świat pozostaje otwarty. Każda odpowiedź coś wyjaśnia, ale najlepsze odpowiedzi często robią jeszcze jedną rzecz: rodzą następne pytanie. To książka do czytania przy śniadaniu, przed snem, w samochodzie, w klasie i podczas leniwego popołudnia. Do wspólnego śmiechu nad dziwnym pytaniem i do poważnego zastanowienia się nad tym, co początkowo wydawało się zupełnie oczywiste. Dla małego czytelnika może stać się zbiorem fascynujących faktów, dla dorosłego – miłym przypomnieniem, że ciekawość nie ma daty ważności. A dla obu stron – zaproszeniem, aby na chwilę zatrzymać się przy świecie i zapytać: dlaczego właściwie jest właśnie taki?
Od Wydawcy:
Czy hipopotamy się pocą?
Dlaczego biała czekolada jest biała?
Jak starożytni Egipcjanie wycierali nosy?
Czy w kosmosie pada deszcz?
Dlaczego się śmiejemy, gdy ktoś nas łaskocze?
Wyrusz w podróż dookoła świata i poznaj odpowiedzi na nawet najbardziej zaskakujące pytania zadawane przez dzieci z każdego zakątka Ziemi. Odkryj niezwykłe fakty o wszystkim – od morskich głębin aż po kosmos!
Autorka nagradzanego podcastu „Everything Under the Sun”, na podstawie którego powstała książka, w prosty sposób odpowiada na 365 pytań z najróżniejszych dziedzin: historii, sztuki, biologii, fizyki i nauk przyrodniczych. Przy wsparciu cenionych ekspertów wyjaśnia, ile jest gwiazd na niebie i jak ryby oddychają pod wodą.
Miłośnicy ciekawostek będą zachwyceni Wszystko, co chcesz wiedzieć. [„The Guardian”]
Encyklopedia, która po prostu urzeka. [„The Scottish Sun”]
Klejnot wśród książek. [„BookTrust”]
