Aktywność fizyczna jest bardzo ważna w życiu każdego człowieka. Również osoby chore na cukrzycę nie powinny zapominać o regularnym uprawianiu sporu. Poniżej prezentujemy Wam kilka rad jak bezpiecznie uprawiać sport mając pompę insulinową.
Organizm każdego człowieka inaczej reaguje na wysiłek długotrwały, a inaczej na krótki trening. Dlatego też przedstawiamy Wam kilka rad jak przygotować się do aktywności fizycznej i nie narazić na szwank swojego zdrowia stosując w leczeniu pompą insulinową.
Pompa insulinowa, a długotrwały wysiłek fizyczny
Długotrwały wysiłek fizyczny to na przykład: całodzienna wycieczka w góry, wielogodzinna jazda na nartach, rowerze lub na rolkach. W takich sytuacjach proponujemy do wyboru trzy rozwiązania.
Pierwszym sposobem jest redukcje aktualnie stosowanego przepływu podstawowego (przy użyciu funkcji czasowej zmiany bazy) o 30-50%, a w niektórych sytuacjach nawet o 70%. Pamiętaj jednak, że to o ile zredukować przepływ podstawowy insuliny zawsze powinieneś skonsultować ze swoim lekarzem.
Możesz również przełączyć swoją pompę na tzw. bazę aktywną (pattern A). W tym przypadku także wielkość przepływów godzinowych w bazie omów wcześniej ze swoim lekarzem prowadzącym.
Trzeci sposób to okresowe odłączanie się od pompy. Pamiętaj jednak, że nie powinno ono być dłuższe niż 2 – 3 godziny. Po upływie tego czasu należy podpiąć się do pompy i podać bolus. Jego wielkość powinna stanowić około 50% ilości insuliny, jaką podałaby pompa ustawiona na bazę zredukowaną, w okresie, kiedy była ona odłączona.
Przy długotrwałym wysiłku fizycznym należy pamiętać że:
- optymalna wartość glikemii przed rozpoczęciem długotrwałego wysiłku to 120 do 200 mg%. Aktywność fizyczną możesz rozpocząć gdy zbadany przez Ciebie cukier mieści się w tych granicach.
- jeżeli glikemia jest niższa niż 120 mg% należy zatrzymać pompę na około 2 godziny, spożyć 1-2 WW proste i rozpocząć ruch. Po 2 godzinach aktywności konieczne skontroluj glikemie, i jeżeli mieści się ona w zalecanym przedziale 120-200 mg%, możesz kontynuować uprawiany sport. Jeżeli wartość glikemii jest dalej niska (mniej niż 120 mg%), można rozważyć zatrzymanie pompy na kolejne 2 godziny (łączny czas odłączenia się od pompy podczas długotrwałej aktywności nie powinien jednak przekraczać 4 godzin).
- jeżeli stężenie glukozy przed wysiłkiem jest większe niż 200 mg%, należy podać bolus korekcyjny (upewnić się, czy wkłucie działa!) i rozpocząć aktywność, korzystając z jedne- go z powyższych schematów. Wskazane jest skontrolowanie glikemii po 2 godzinach.
- jeżeli glikemia jest bardzo wysoka (powyżej 250-300 mg%) poza podaniem bolusa korekcyjnego, rozważyć można utrzymanie normalnego wlewu podstawowego (bez jego redukcji) przez pierwsze 1-2 godziny. W takiej sytuacji pamiętać należy o częstej kontroli glikemii. Przy wysokich wyjściowych wartościach glikemii nie wolno zapomnieć o zbadaniu moczu na obecność ketonów. Jeżeli są one obecne aktywność fizyczna jest przeciwwskazana, gdyż grozi to rozwojem kwasicy cukrzycowej.
- należy unikać podawania insuliny poprzez wkłucie założone w kończynie, która będzie obciążona wysiłkiem, gdyż zwiększa on szyb- kość wchłaniania insuliny z miejsca podania.
- nie wolno zapomnieć o zbadaniu poziomu cukru po zakończeniu aktywności ruchowej! (najlepiej 10-15 minut po jego zakończeniu). – jeżeli długotrwały wysiłek zakończono w godzinach wieczornych lub późno popołudniowych, u niektórych pacjentów (szczególnie małych dzieci), należy rozważyć utrzymanie zredukowanej bazy w godzinach nocnych lub spożycie dodatkowo 1-2 wymienników z węglowodanów złożonych przed snem (bez bolusa posiłkowego), aby zapobiegać późnej hipoglikemii w nocy. Wskazane jest także skontrolowanie glikemii w nocy.
- przypominamy także, że podczas aktywności fizycznej, w celu zapobiegania odwodnieniu organizmu, należy wypijać odpowiednio duże ilości napojów, najlepiej niegazowanej wody, szczególnie w warunkach wysokiej temperatury otoczenia. Natomiast spożycie alkoholu, czasowo związane z aktywnością ruchową, zwiększa ryzyko wystąpienia hipoglikemii.
Pamiętaj, że jeżeli kiedykolwiek w trakcie wykonywania wysiłku poczujesz się źle, zawsze skontroluj poziom cukru. Złe samopoczucie może być spowodowane spadkiem lub wzrostem glikemii lub wynikać z braku kondycji.
