Dlaczego zimą mamy ochotę na konkretne smaki? Psychologia comfort food

Zimą niemal wszyscy obserwujemy u siebie podobny schemat: częściej myślimy o ciepłych posiłkach, ciągnie nas do potraw bardziej sycących, aromatycznych, lekko słodkich lub wyraźnie doprawionych. Sałatki schodzą na dalszy plan, a ich miejsce zajmują zupy, pieczone warzywa, gulasze, kasze i dania, które „otulają” od środka. To nie brak silnej woli ani kulinarna zachcianka. To naturalna reakcja organizmu na zimowy czas.

Z perspektywy dietetycznej i psychologicznej zimowe smaki są odpowiedzią na kilka jednoczesnych potrzeb: biologicznych, emocjonalnych i środowiskowych.

Ciało szuka ciepła, mózg – bezpieczeństwa

Gdy dni stają się krótsze, a temperatury spadają, organizm zużywa więcej energii na utrzymanie ciepłoty ciała. Naturalnie rośnie więc apetyt na potrawy, które dostarczają energii, są ciepłe i długo sycą. Dodatkowo zimą spada poziom serotoniny – hormonu dobrego nastroju – co sprawia, że podświadomie szukamy jedzenia kojarzącego się z komfortem, domem i spokojem.

Comfort food nie musi oznaczać ciężkich, przetworzonych dań. W swojej najzdrowszej formie to jedzenie, które:

• rozgrzewa,

• stabilizuje poziom cukru we krwi,

• daje poczucie sytości,

• przywołuje dobre skojarzenia.

To właśnie dlatego zimą tak dobrze smakują nam potrawy, które znamy z dzieciństwa lub kuchni naszych babć.

Zimowa mądrość lokalnych produktów

Warto pamiętać, że nasza tradycyjna kuchnia nie powstała przypadkowo. Warzywa dostępne zimą na lokalnych straganach – buraki, marchew, ziemniaki, seler, pietruszka czy natka – idealnie odpowiadają na potrzeby organizmu w chłodnych miesiącach.

Buraki wspierają krążenie i odporność, marchew dostarcza beta-karotenu ważnego dla skóry i błon śluzowych, ziemniaki są lekkostrawnym źródłem energii, a natka pietruszki to prawdziwa bomba witaminy C, której zimą szczególnie potrzebujemy.

Wybierając lokalne produkty:

• odciążamy układ trawienny,

• dostarczamy organizmowi składników zgodnych z porą roku,

• wspieramy odporność w naturalny sposób.

Smaki, które uspokajają układ nerwowy

Zimą szczególnie dobrze działają potrawy:

• gotowane, duszone i pieczone,

• lekko słodkie (np. marchew, buraki),

• bogate w przyprawy korzenne, czosnek, imbir, majeranek czy tymianek.

Takie połączenia nie tylko rozgrzewają, ale też sygnalizują mózgowi poczucie bezpieczeństwa. To jeden z powodów, dla których gorąca zupa czy pieczone warzywa potrafią poprawić nastrój skuteczniej niż niejeden suplement.

Trzy rozgrzewające przepisy na zimową odporność

1. Krem z pieczonych buraków i marchwi z imbirem

Buraki i marchew upiec z odrobiną oliwy, czosnku i tymianku. Następnie zmiksować z gorącym bulionem warzywnym, dodać starty imbir i odrobinę soku z cytryny. Zupa działa rozgrzewająco, wspiera odporność i poprawia krążenie.

2. Ziemniaki duszone z czosnkiem, natką i olejem lnianym

Ugotowane ziemniaki delikatnie podsmażyć lub poddusić z czosnkiem i majerankiem. Po zdjęciu z ognia dodać olej lniany i świeżą natkę pietruszki. Proste danie, które daje sytość i dostarcza cennych kwasów omega-3.

3. Gulasz warzywny z korzeniem pietruszki i soczewicą

Na bazie cebuli, czosnku, marchwi, pietruszki i czerwonej soczewicy. Doprawiony kuminem, papryką i liściem laurowym. Idealny na zimowe dni, gdy organizm potrzebuje stabilnej energii i ciepła.

Jedzenie zimą to forma troski o siebie

Zima nie jest czasem restrykcji, lecz uważności. To moment, w którym warto słuchać sygnałów płynących z ciała i odpowiadać na nie mądrze, bez poczucia winy. Ciepłe, lokalne, dobrze doprawione posiłki nie są kulinarną słabością – są naturalnym sposobem dbania o zdrowie, odporność i równowagę psychiczną.

Gdy zimą pozwalamy sobie na jedzenie, które naprawdę nas odżywia i uspokaja, wspieramy nie tylko ciało, ale i emocje. A to jedna z najważniejszych form profilaktyki zdrowia, o której wciąż mówi się zbyt rzadko.

Tekst przygotowany we współpracy z:
mgr Iwoną Kowalską, dietetykiem klinicznym, specjalistka w zakresie żywienia probiotycznego i zdrowia jelit