Poziom cholesterolu zależy od wielu czynników: płci, wieku, masy ciała, trybu życia. Jedno jest niezmienne: warto trzymać rękę na pulsie i regularnie badać jego poziom. Czym różnią się od siebie cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL i dlaczego warto trzymać w ryzach każdy z nich, a szczególnie ten ostatni?
Cholesterol mierzy się na trzech poziomach:
- cholesterol całkowity – jest to suma LDL i HDL,
- LDL, czyli tzw. „zły cholesterol” – blokuje naczynia krwionośne i zwiększa ryzyko wystąpienia chorób serca,
- HDL, czyli tzw. „dobry cholesterol” – im wyższa jego wartość, tym lepiej.
Cholesterol we krwi może gromadzić się w ścianach naczyń krwionośnych, powodując blokady prowadzące nawet do:
- zmniejszonego przepływu krwi do serca i wyższego ryzyka zawałów serca,
- zmniejszonego przepływu krwi do mózgu i wyższego ryzyka udarów mózgu.
Podwyższony lub wysoki poziom cholesterolu jest bezobjawowy. Tylko badanie krwi pomoże ustalić, na jakim jest poziomie.
Dopuszczalne poziomy
- Cholesterol LDL – norma to stężenie na poziomie < 3,0 mmol/l, tj. < 115 mg/dl
- Cholesterol HDL – norma dla mężczyzn to > 1,0 mmol/l, tj. > 40 mg/dl
- Cholesterol HDL – norma dla kobiet to > 1,2 mmol/l, tj. > 45 mg/dl
- Cholesterol całkowity – norma to stężenie na poziomie < 5 mmol/l, tj. < 190 mg/dl
Poziom jest mierzony w miligramach na decylitr (mg/dl) lub milimol na litr (mmol/l).
Poziom cholesterolu a wiek
Poziom cholesterolu rośnie wraz z wiekiem. Najmniej narażoną grupą są dzieci – przed osiągnięciem pełnoletności poziom cholesterolu wystarczy zbadać raz-dwa razy. Mężczyźni mają wyższy poziom cholesterolu niż kobiety, bez względu na wiek. Z kolei u kobiet przechodzących menopauzę jego poziom może wzrosnąć to bardzo niebezpiecznego poziomu, dlatego na tym etapie jest wskazane regularne badanie. Sygnały alarmowe dla osób w każdym wieku to wyniki na skraju akceptowalnych norm (szczególnie cholesterolu całkowitego oraz LDL), nadwaga lub choroby serca występujące w rodzinie.
Dlaczego należy trzymać poziom cholesterolu w ryzach?
Wysoki poziom cholesterolu jest niebezpieczny – nawet u młodej osoby może zwiększyć ryzyko wystąpienia chorób serca. Zmiana nawyków żywieniowych oraz stylu życia poprawi samopoczucie i ochroni przed poważnymi schorzeniami. Nigdy nie jest za późno, by zadbać o właściwy poziom cholesterolu. Wystarczy wykonać kilka prostych kroków:
- Zdrowa dieta – zmiana nawyków żywieniowych, rezygnacja z przetworzonej żywności, ograniczanie spożycia tłuszczów nasyconych, to pierwszy krok, by obniżyć cholesterol.
- Kontroli wagi – zdrowa i systematyczna utrata masy ciała w przypadku nadwagi lub otyłości obniża poziom „złego cholesterolu”.
- Aktywność fizyczna – minimum 30 minut dziennie ruchu pozwoli zadbać o właściwy poziom tego organicznego związku chemicznego.
- Mniej stresu – u osób żyjących w permanentnym stresie może pojawić się podwyższony „zły”, a obniżony „dobry” cholesterol.
By cieszyć się długim i zdrowym życiem, nie można bagatelizować poziomu cholesterolu. Siedzący tryb życia, palenie, dieta bogata w tłuszcze zwierzęce przyczyniają się do jego podwyższenia. Konsekwencje mogą być bardzo poważne: zwężanie się ścian żył i tętnic, ograniczony przepływ krwi, w konsekwencji nawet zawał serca lub udar.
