Starzenie twarzy nie przebiega według jednego schematu. U jednej osoby najwcześniej pojawiają się drobne zmarszczki wokół oczu, u innej wyraźniej zmienia się okolica policzków, skroni albo linii żuchwy. Wynika to z różnic w budowie poszczególnych części twarzy oraz z tego, jak przez lata oddziałują na nie mimika, promieniowanie UV, hormony i zmiany w tkankach głębokich. Dlatego ocena oznak starzenia wymaga spojrzenia na twarz jako układ kilku warstw, a nie wyłącznie na powierzchnię skóry.

Dlaczego okolica oczu starzeje się szybciej?

Skóra powiek i okolicy oczodołu jest cienka, a pod nią znajduje się niewiele tkanki podskórnej. W tej części twarzy przez cały dzień intensywnie pracuje mięsień okrężny oka. Mruganie, mrużenie oczu i mimika stopniowo utrwalają linie, które początkowo pojawiają się tylko podczas ruchu.

Z wiekiem zmieniają się również tkanki położone głębiej. Przebudowuje się brzeg oczodołu, zmienia się rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, a struktury podtrzymujące stopniowo tracą swoje wcześniejsze właściwości. W efekcie mogą uwidocznić się zagłębienia pod oczami, cienie, wiotkość powiek lub nierówna granica między dolną powieką a policzkiem. To wyjaśnia, dlaczego sama obecność zmarszczek nie opisuje całego procesu starzenia tej okolicy.

Policzki tracą objętość inaczej niż dolna część twarzy

Tkanka tłuszczowa twarzy nie tworzy jednej, jednolitej warstwy. Powięzie, przegrody i inne struktury anatomiczne dzielą ją na przedziały położone na różnych głębokościach. Z upływem lat część głębokich przedziałów policzka może zmniejszać swoją objętość, podczas gdy tkanki powierzchowne zmieniają położenie lub zachowują objętość w innym stopniu.

Skutki widać szczególnie w środkowej części twarzy. Policzek staje się mniej wypukły, mocniej zaznacza się bruzda nosowo-wargowa, a granica pomiędzy policzkiem i okolicą oka może być wyraźniejsza. W dolnej części twarzy częściej uwagę zwraca natomiast wiotkość tkanek i zmiana linii żuchwy.

Na tempo tych zmian wpływają m.in.:

• indywidualna anatomia kości i tkanek miękkich,
• ilość oraz rozmieszczenie tkanki tłuszczowej,
• aktywność mięśni mimicznych,
• ekspozycja na promieniowanie słoneczne,
• palenie tytoniu i inne wpływy środowiskowe,
• zmiany hormonalne oraz wiek.

Kości twarzy także zmieniają się z wiekiem

Widoczne oznaki starzenia nie wynikają wyłącznie ze spadku elastyczności skóry. Przez dorosłe życie przebudowuje się także szkielet twarzy. Zmiany dotyczą między innymi okolic oczodołów, szczęki i żuchwy. W wybranych miejscach kość stopniowo zmienia objętość i kształt, przez co tkanki miękkie otrzymują inne podparcie niż kilkanaście lat wcześniej.

Z tego powodu podobne zmarszczki u dwóch osób mogą mieć inne podłoże. U jednej większe znaczenie ma utrata objętości policzka, u drugiej mimika, a u kolejnej zmiany powierzchni skóry związane z promieniowaniem UV. Dermatologia estetyczna uwzględnia wielowarstwową budowę twarzy podczas oceny stanu skóry i planowania dalszego postępowania.

Słońce nie starzeje każdej części twarzy w takim samym stopniu

Promieniowanie UV przyspiesza degradację struktur podporowych skóry, sprzyja zaburzeniom pigmentacji i wpływa na włókna kolagenowe oraz elastynowe. Duże znaczenie ma łączna dawka promieniowania, którą skóra otrzymuje przez lata, ale także fototyp, styl życia i stosowanie ochrony przeciwsłonecznej.

Dlatego u niektórych osób wcześniej widać przebarwienia i nierówną strukturę skóry, podczas gdy u innych dominują zmiany objętości albo utrata napięcia. Różnice między poszczególnymi częściami twarzy dodatkowo pogłębiają mimika oraz ich odmienna budowa anatomiczna.

Ocena całej twarzy pomaga określić źródło zmian

Nierównomierne starzenie twarzy wynika z tego, że jej poszczególne części różnią się budową i obciążeniem. Skóra, mięśnie, tkanka tłuszczowa, struktury podtrzymujące i kości zmieniają się równocześnie, lecz nie w tym samym tempie.

Dlatego przed wyborem procedury estetycznej lekarz powinien najpierw ustalić, skąd pochodzi widoczna zmiana i ocenić przeciwwskazania. Klinika Krajewski prowadzi konsultacje z zakresu dermatologii i medycyny estetycznej, podczas których specjalista może ocenić stan skóry oraz omówić możliwe sposoby postępowania odpowiednie dla danej osoby.