Na czym polega badanie RTG?
Badanie RTG polega na prześwietleniu tkanek pacjenta za pomocą wiązki promieniowania X, czyli promieniowania rentgenowskiego. Nazwa badania nawiązuje do nazwiska niemieckiego naukowca Wilhelma Röntgena, który w 1895 roku ogłosił fakt istnienia promieniowania X, za swoje odkrycie w 1901 roku otrzymał nobla w dziedzinie fizyki. Wiązki promieni wytwarzane są za pomocą lampy rentgenowskiej. W różnym stopniu przenikają tkanki i struktury tworzące ciało pacjenta, a następnie padają na tzw. błonę rentgenowską, czyli czułą na promienie RTG błonę fotograficzną. W ten sposób powstaje dwuwymiarowe zdjęcie, które uwidacznia organy wewnętrzne, stawy i układ kostny pacjenta. Badanie rentgenowskie, nazywane inaczej prześwietleniem, wykonuje się je w celach diagnostycznych oraz do monitorowania postępów leczenia.
Badanie RTG – wskazania i zastosowanie
Badanie RTG pozwala uwidocznić niemal każdą część naszego ciała, ma zastosowanie w diagnostyce. Pozwala wykryć takie choroby jak gruźlica, zapalenie płuc lub nowotwory. Metoda pozwala także ocenić wielkość i położenie serca oraz wykryć niepokojące anomalie mięśnia sercowego. Na badanie RTG kierowane są także osoby, u których występują problemy układu ruchowego. Mogą to być zmiany reumatoidalne lub po urazach. Cechą szczególną badania rentgenowskiego jest to, że w odróżnieniu od innych metod diagnostyki obrazowej pozwala uwidocznić układ kostny. Służy więc do badania wszelkiego rodzaju złamań, przemieszczenia się kości oraz zmian zwyrodnieniowych.
Badanie RTG stosuje się także w diagnostyce i monitoringu leczenia schorzeń narządów w obrębie jamy brzusznej. Uzyskane zdjęcie pozwala zaobserwować niepokojące zmiany i patologie w tym obszarze. Wskazaniem do badania może być wówczas nawracający ból brzucha nieznanego pochodzenia. Prześwietlenie stosuje się także w stomatologii i ortodoncji.
Czy badanie RTG jest bezpieczne?
Promieniowanie X nie jest obojętne dla naszego zdrowia. Z tego powodu badania rentgenowskiego nie można wykonywać zbyt często. Miarą napromieniowania ciała ludzkiego jest jednostka siwert (SV), która po pojedynczym prześcieleniu stanowi jedynie tysięczne części SV. Są one jednak obecne, a w dużej dawce zwiększają ryzyko powstania nowotworów i uszkodzenia DNA. Mimo niskiej szkodliwości badania w medycynie panuje zasada, aby nie naświetlać się, jeśli nie ma takiej konieczności. Wykorzystuje się także środki, które mają zniwelować szkodliwe działanie promieniowania. Jest to m.in. fartuszek ochronny, który należy stosować w celu ochrony narządów wewnętrznych i rozrodczych.
Kiedy nie można wykonywać badania RTG?
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża. Istnieje bowiem ryzyko szkodliwego działania promieni X na płód. U kobiet ciężarnych zaleca się stosowanie bezinwazyjnych metod badań obrazowych jak np. USG. RTG nie jest także pierwszym wyborem w przypadku małych dzieci i noworodków. Wykonuje się je wyłącznie w stanie zagrożenia życia lub gdy korzyści płynące z przeprowadzania badania są niewspółmiernie większe niż związane z nim ryzyko.
Czy do badania RTG należy się przygotować?
Badanie RTG nie wymaga szczególnych przygotowań ze strony pacjenta. Przed prześwietleniem klatki piersiowej, kręgosłupa lub głowy można pić, jeść i prowadzić normalna aktywność. Wyjątkiem jest badanie jamy brzusznej lub narządów w jej obrębie. Wówczas na kilka dni przed badaniem, warto przyjąć leki, które usuną zalegające w jelitach pęcherzyki gazów. Ich obecność mogłaby zakłócać odczyt i sprawić, że wynik byłby niemiarodajny.
Zobacz również
