Anna Szczęsna: W cieniu sosnowego lasu – książka dla kobiet, które zbyt długo odkładały siebie na później
dodał: Marta Dudzińska
Sosnowy las ma w sobie coś, czego brakuje wielu współczesnym miejscom – ciszę, która nie domaga się niczego. Nie trzeba w niej niczego udowadniać, nikogo zadowalać, odpowiadać na wiadomości ani zastanawiać się, czego jeszcze oczekują inni. Wystarczy iść przed siebie, słuchać szumu drzew i po raz pierwszy od dawna usłyszeć własne myśli. Właśnie w taką przestrzeń Anna Szczęsna zabiera czytelnika w opowieści pt.: „W cieniu sosnowego lasu”.
Agata ma rodzinę, męża, dzieci, pracę, codzienność, która z zewnątrz wygląda całkiem dobrze. A jednak coraz częściej pojawia się w niej poczucie pustki. Bliscy mają własne sprawy, dzieci dorastają, zawodowa stabilność zaczyna się chwiać, a nadopiekuńcza matka zamiast dawać poczucie bezpieczeństwa, jeszcze mocniej przypomina Agacie, jak trudno jest samodzielnie podejmować decyzje. To bardzo współczesny rodzaj samotności – taki, który może pojawić się nawet wtedy, kiedy wokół człowieka wciąż są inni ludzie.
I właśnie ten aspekt powieści wydaje się szczególnie bliski. Anna Szczęsna nie tworzy bohaterki, której życie nagle rozpada się na kawałki. Nie potrzeba tutaj wielkiej tragedii, aby poczuć zagubienie. Czasem wystarczy kilka lat życia według oczekiwań innych, ciągłe bycie potrzebną, odkładanie własnych pragnień na później i przekonanie, że skoro wszystko jakoś działa, nie ma powodu niczego zmieniać. Aż przychodzi chwila, kiedy to „jakoś” przestaje wystarczać.
Ciekawym impulsem okazuje się przypadkowo znaleziony w pociągu notes. Oddanie go właścicielce prowadzi Agatę do spotkania z Leną – starszą kobietą, która pojawia się w jej życiu trochę jak ktoś wysłany przez przypadek, a trochę jak odpowiedź na pytanie, którego bohaterka jeszcze nie potrafiła sformułować. Ich relacja jest jednym z najładniejszych elementów tej historii. Nie opiera się na podobieństwie wieku czy doświadczeń, lecz na czymś znacznie ważniejszym: na gotowości, by drugiej osobie powiedzieć to, czego sama boi się usłyszeć.
Lena nie jest przy tym kolejną „mądrą starszą kobietą”, która rozdaje życiowe recepty. Jej obecność ma raczej uruchamiać zmianę. Pokazuje, że można inaczej patrzeć na własne życie, że nie trzeba czekać na idealny moment i że dorosłość nie oznacza obowiązku pozostawania w miejscu, które przestało być dobre. Bardzo podoba się ten kobiecy wymiar powieści – pozbawiony rywalizacji, za to oparty na uważności i wzajemnym dodawaniu sobie odwagi.
Ważny jest także motyw matki i córki. Agata sama zaczyna rozumieć, jak łatwo pomylić miłość z nadmierną kontrolą i troskę z odbieraniem komuś prawa do własnych decyzji. To doświadczenie pozwala jej inaczej spojrzeć również na relację z własną córką. Powstaje dzięki temu interesujący krąg kobiecych historii: babka, matka i córka, trzy pokolenia, trzy różne sposoby kochania i trzy różne rozumienia wolności.
A potem pojawia się jezioro i sosnowy las. To miejsce nie jest jedynie dekoracją dla fabuły. Właśnie tutaj powieść nabiera oddechu. Natura pozwala Agacie zwolnić, wyciszyć się i przyjrzeć własnemu życiu bez codziennego hałasu. Las nie rozwiązuje za nią problemów. Daje jej coś znacznie bardziej potrzebnego – przestrzeń, w której może wreszcie sama zdecydować, czego chce.
Podoba się również to, że przemiana nie następuje za jednym zamachem. Nie ma tutaj cudownego przebudzenia, po którym wszystko nagle staje się proste. Zmiana składa się z drobnych decyzji, rozmów, wątpliwości i prób. Tak właśnie najczęściej wygląda życie. Najważniejsze decyzje rzadko przychodzą w spektakularnym momencie. Czasem zaczynają się od jednego zdania wypowiedzianego na głos albo od myśli, której wcześniej nie miało się odwagi dopuścić.
„W cieniu sosnowego lasu” jest więc powieścią o samotności, ale nie o samotności rozumianej jako brak ludzi. Bardziej o tym szczególnym doświadczeniu, kiedy człowiek przez lata tak bardzo zajmuje się innymi, że przestaje wiedzieć, czego właściwie potrzebuje sam. To także opowieść o macierzyństwie, kobiecych relacjach, nadopiekuńczości, dojrzewaniu do własnych decyzji i o tym, że nigdy nie ma właściwego wieku na zmianę kierunku.
Jest w tej książce coś kojącego, ale nie przesłodzonego. Nadzieja nie pojawia się tutaj jako wielkie hasło, tylko jako powolne odzyskiwanie własnego głosu. I chyba właśnie dlatego historia Agaty może zostać z czytelnikiem na dłużej – bo zamiast pytać, czy wszystko w naszym życiu wygląda tak, jak powinno, zachęca do znacznie ważniejszego pytania: czy to życie jest jeszcze naprawdę nasze?
To dobra książka dla kobiet, które znalazły się na życiowym zakręcie, ale również dla tych, które po prostu czują, że zbyt długo odkładały siebie na później. Ciepła, spokojna, kobieca, a przy tym zaskakująco życiowa. Anna Autorka przypomina, że czasami nie trzeba uciekać od całego dotychczasowego życia. Wystarczy znaleźć własną ścieżkę między sosnami i zrobić pierwszy krok.
Od Wydawcy:
Agata kocha swoją rodzinę, lecz czuje się coraz bardziej samotna, gdy bliscy mają dla niej mniej czasu. Niepewność w pracy i nadopiekuńcza mama dodatkowo burzą jej spokój. W poczuciu zagubienia musi zmierzyć się z nadchodzącymi zmianami. Pewnego dnia znajduje w pociągu notes i odsyła go właścicielce, co niespodziewanie prowadzi do zaproszenia na kawę. Tak poznaje Lenę – starszą, tajemniczą kobietę, która wprowadza w jej życie świeżą energię. Kolejne spotkania inspirują Agatę do odważnych decyzji. Wyjazd nad jezioro w sosnowym lesie staje się momentem refleksji nad jej życiem. Tam konfrontuje się z własnymi emocjami i sytuacją, w której utknęła.
