Jennifer Ackerman: Co wiedzą sowy? – fascynująca książka o tajemnicach nocnych ptaków
dodał: Marta Dudzińska
Noc ma własne życie. Kiedy człowiek zasypia, las wcale nie cichnie – przeciwnie, zaczyna mówić innym językiem. Gdzieś między drzewami rozlega się głos, którego nie sposób pomylić z żadnym innym, a w ciemności pojawia się cień skrzydeł. Sowa przez chwilę jest obecna, po czym znika, pozostawiając po sobie więcej pytań niż odpowiedzi. Właśnie z tej fascynacji wyrasta książka Jennifer Ackerman „Co wiedzą sowy?” – niezwykle ciekawa opowieść o ptakach, które od wieków z fascynacją próbujemy zrozumieć.
Nie jest to jednak książka o sowach widzianych przez romantyczny filtr legend, symboli i ludowych wierzeń. Ackerman znacznie bardziej interesuje to, co dzieje się naprawdę. Jak sowa odbiera świat? Jak odnajduje ofiarę w niemal całkowitej ciemności? Jak rozpoznaje inne osobniki, komunikuje się, wychowuje młode, wybiera partnera i radzi sobie ze zmieniającym się środowiskiem? Autorka prowadzi czytelnika przez współczesne badania, obserwacje terenowe i spotkania z ludźmi, którzy poświęcili życie poznawaniu tych niezwykłych ptaków.
Najciekawsze jest jednak to, że nauka nie odbiera sowom tajemniczości. Przeciwnie – im więcej można o nich powiedzieć, tym bardziej imponuje skala tego, czego nadal nie wiemy. Ich niezwykłe przystosowanie do nocnego życia, sposób polowania, komunikacja czy relacje między osobnikami pokazują, jak łatwo człowiek myli niewiedzę z prostotą. Sowa może wydawać się nieruchoma i spokojna, ale za tym pozornym bezruchem kryje się bardzo precyzyjny system odbierania bodźców i reagowania na otoczenie.
Ackerman ma przy tym rzadką umiejętność opowiadania o nauce bez odbierania jej lekkości. Informacje nie są tutaj ciężarem, który trzeba mozolnie przyswajać. Pojawiają się w odpowiednim momencie, często wraz z konkretnym obrazem, obserwacją albo historią człowieka zajmującego się sowami. Dzięki temu książka zachowuje popularnonaukowy charakter, ale ma w sobie także coś z literatury przyrodniczej – tej, która uczy patrzeć uważniej, zamiast jedynie dostarczać kolejnych faktów.
Warto też zwrócić uwagę na samą zmianę perspektywy. Sowy przez tysiące lat były dla ludzi symbolami mądrości, przenikliwości czy złowrogiej przepowiedni. Tutaj przestają być znakiem czegoś innego i stają się po prostu sobą. Różnymi gatunkami, osobnikami o określonych zachowaniach i zdolnościach, zwierzętami doskonale przystosowanymi do własnego świata. To chyba jedna z najładniejszych rzeczy, jakie można wynieść z tej książki: zachwyt nie potrzebuje legendy.
Jest w tej książce także sporo uważności wobec natury. Autorka pokazuje nie tylko fascynujące możliwości tych ptaków, ale również świat, który coraz mocniej zmienia się pod wpływem człowieka. Sowy muszą odnajdywać się w rzeczywistości, w której znikają siedliska, zmienia się krajobraz, a noc przestaje być naprawdę ciemna. Dzięki temu opowieść o zachwycie nad przyrodą nie pozostaje oderwana od jej kruchości.
Ta książka może szczególnie spodobać się osobom, które lubią popularnonaukowe publikacje, ale nie szukają suchego wykładu. Można ją czytać dla samych ciekawostek, dla biologii, dla ptaków, ale również dla przyjemności obserwowania, jak nauka zmienia sposób patrzenia na coś pozornie dobrze znanego. Nawet jeśli sowa od zawsze była symbolem tajemnicy, po lekturze tajemnica przesuwa się w inne miejsce – nie znika, tylko staje się bardziej rzeczywista.
Jennifer Ackerman nie próbuje odpowiedzieć na wszystkie pytania. I dobrze. „Co wiedzą sowy?” działa najlepiej właśnie wtedy, kiedy zamiast zamykać temat, otwiera kolejne drzwi. Po tej książce nocny głos gdzieś za oknem może zabrzmieć zupełnie inaczej, a przypadkowe spotkanie z sową przestaje być tylko pięknym widokiem. Nagle wiadomo, że za tym spojrzeniem kryje się świat znacznie bardziej złożony, niż można było przypuszczać.
Genialna propozycja dla miłośników przyrody, ptaków i dobrze napisanych książek popularnonaukowych.
Od Wydawcy:
Co naprawdę wiedzą sowy?
Od tysięcy lat budzą zachwyt, lęk i wyobrażenia o tajemnej mądrości. Pojawiają się w mitach, baśniach, wierzeniach i symbolach, ale dopiero dziś nauka zaczyna naprawdę odsłaniać ich sekrety. Jennifer Ackerman zabiera czytelników w fascynującą podróż do świata jednych z najbardziej niezwykłych ptaków na Ziemi — cichych łowców nocy, mistrzów kamuflażu, znakomitych słuchaczy i zaskakująco złożonych istot.
Autorka pokazuje, jak sowy polują w niemal całkowitej ciemności, jak porozumiewają się głosem i mimiką, jak wychowują młode, migrują, tworzą pary, śpią, uczą się i radzą sobie w świecie gwałtownie zmienianym przez człowieka. Opowiada o najnowszych odkryciach naukowców, pracy terenowej badaczy, obserwacjach rehabilitantów i spotkaniach z ludźmi, którzy poświęcili życie tym tajemniczym ptakom.
Co wiedzą sowy? to książka dla miłośników przyrody, ptaków i dobrej literatury popularnonaukowej — dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na sowy nie jak na symbole z legend, lecz jak na żywe, inteligentne, różnorodne i wciąż nie do końca poznane istoty. To opowieść o nauce, zachwycie i uważnym patrzeniu na świat.
URODAIZDROWIE to 25% zniżki od cen katalogowych wszystkich książek PWN dostępne na ksiegarnia.pwn.pl
Kod jest ważny do 31.12.2026
