„Moja teściowa znowu wie lepiej”. To zdanie mogłoby być początkiem niezliczonych rodzinnych historii. O tym, że przyjechała bez zapowiedzi, że inaczej ugotowałaby rosół, że dziecko jest za lekko ubrane albo że „u nich w domu robiło się to zupełnie inaczej”. Czasami naprawdę nic wielkiego się nie wydarza, a mimo to po krótkiej rozmowie czujemy irytację, napięcie i potrzebę powiedzenia komuś: „Ona doprowadza mnie do szału. Tylko dlaczego aż tak?”
Nie zawsze chodzi o to, że teściowa jest wyjątkowo trudną osobą. W relacji synowa–teściowa spotykają się bowiem nie tylko dwie osoby, ale także różne przyzwyczajenia, oczekiwania, style komunikacji i przede wszystkim dwie wizje tego, jak powinno wyglądać życie jednej rodziny.
Dlaczego uwagi teściowej potrafią działać mocniej niż słowa innych osób?
Wyobraź sobie, że koleżanka mówi: „Ja na twoim miejscu zrobiłabym to inaczej”. Możesz wzruszyć ramionami.
Kiedy dokładnie to samo mówi teściowa, reakcja bywa zupełnie inna.
Dlaczego?
Bo jej słowa mogą dotykać znacznie bardziej osobistego obszaru: naszego związku, domu, sposobu wychowywania dzieci, gotowania, organizacji życia czy relacji z partnerem. To obszary, w których chcemy czuć się kompetentne.
Komentarz „możesz zrobić to inaczej” może więc zostać usłyszany nie jako zwykła sugestia, ale jako: „Nie robisz tego wystarczająco dobrze”.
A na to reagujemy znacznie mocniej.
Czy problemem jest rywalizacja o uwagę syna?
Czasami może się pojawić poczucie rywalizacji, ale warto uważać z takim uproszczeniem.
Dla matki dorosły syn nadal może być bardzo ważną osobą. Dla jego partnerki jest natomiast partnerem, z którym tworzy własną, niezależną rodzinę. Te dwie bliskości nie muszą ze sobą konkurować, ale mogą wchodzić sobie w drogę, jeśli granice nie są jasne.
Napięcie może pojawić się wtedy, gdy jedna strona ma wrażenie, że druga próbuje decydować o czymś, co już do niej nie należy.
Na przykład: jak para spędza święta, jak wychowuje dzieci, jak urządza mieszkanie albo jakie podejmuje decyzje.
Wtedy nawet drobna uwaga może zostać odebrana jako wkroczenie na „nasze terytorium”.
Dlaczego tak bardzo irytuje nas słynne „u nas robiło się inaczej”?
Bo za tym jednym zdaniem może kryć się całe pokolenie różnych norm.
Inaczej wychowywano dzieci, inaczej dzielono obowiązki, inaczej rozumiano prywatność, inaczej wyglądały relacje między członkami rodziny. To, co dla jednej osoby jest oczywistym sposobem postępowania, dla drugiej może być zupełnie nieaktualnym schematem.
Problem zaczyna się wtedy, gdy doświadczenie zostaje przedstawione jako jedyna właściwa instrukcja obsługi życia.
„Ja robiłam tak” brzmi zupełnie inaczej niż „powinnaś robić tak”.
Pierwsze jest opowieścią. Drugie może być odebrane jako ocena.
I właśnie ta różnica potrafi decydować o tym, czy rozmowa będzie przyjemna, czy skończy się zaciskaniem zębów.
Czy teściowa staje się symbolem czegoś większego?
Czasami tak.
Jeżeli kobieta ma poczucie, że partner nie stawia granic swojej rodzinie, jej złość może zostać skierowana przede wszystkim na teściową. W rzeczywistości źródłem frustracji może być jednak brak poczucia, że partner stoi po jej stronie.
To bardzo istotne rozróżnienie.
Ta sama uwaga teściowej może być znacznie mniej irytująca, jeśli partner spokojnie odpowie: „Mamo, dziękuję, ale my zrobimy to po swojemu”.
Jeżeli natomiast milczy, zmienia temat albo oczekuje od partnerki, że sama „jakoś to załatwi”, napięcie może narastać.
Wtedy problemem przestaje być wyłącznie teściowa.
Staje się nim poczucie osamotnienia w stawianiu granic.
Dlaczego stereotyp „okropnej teściowej” jest tak trwały?
Bo doskonale nadaje się do opowiadania historii.
Teściowa, która komentuje, doradza, wtrąca się albo robi coś „po swojemu”, jest niemal gotową bohaterką rodzinnej anegdoty. Kultura dodatkowo od lat wzmacnia obraz teściowej jako osoby, która z definicji jest trudna.
Problem w tym, że stereotyp może sprawić, że zaczynamy interpretować jej zachowanie przez gotowy filtr.
Jeżeli już wcześniej myślimy: „Ona zawsze coś znajdzie”, kolejna uwaga łatwiej zostanie odebrana jako atak — nawet jeśli tym razem intencja była zupełnie inna.
To nie oznacza, że każda trudna relacja jest wyłącznie wynikiem naszej interpretacji. Niektóre osoby rzeczywiście przekraczają granice, manipulują, krytykują czy próbują kontrolować innych.
Ale nie każda teściowa, która robi coś inaczej niż my, jest naszym wrogiem.
A co, jeśli naprawdę się nie lubimy?
Nie każda relacja rodzinna musi być bliska.
To chyba najbardziej uwalniająca myśl.
Nie trzeba kochać teściowej jak własnej mamy. Nie trzeba również budować z nią przyjaźni ani opowiadać jej wszystkiego. Można stworzyć relację poprawną, uprzejmą i pełną szacunku — nawet jeśli po spotkaniu obie strony z ulgą wracają do swoich zajęć.
Dojrzałość w rodzinie nie zawsze polega na tym, żeby wszyscy się uwielbiali.
Czasami polega na tym, żeby wiedzieć, gdzie kończy się cudze życie, a zaczyna nasze.
***
Może więc nie chodzi o to, że kobiety z natury nie lubią swoich teściowych. Często najbardziej drażni nas nie sama osoba, lecz to, co jej obecność uruchamia: poczucie oceniania, walkę o własną niezależność, różnice pokoleniowe albo lęk, że ktoś próbuje wejść zbyt głęboko w nasze życie. A czasami złość na teściową skrywa zupełnie inną potrzebę — chcemy po prostu czuć, że nasz partner jest z nami i że nasz dom naprawdę jest naszym domem. I być może właśnie dlatego najlepsza relacja z teściową wcale nie musi oznaczać wielkiej przyjaźni. Czasami wystarczy odrobina życzliwości, szacunek i dobrze postawione drzwi — także te metaforyczne.
Polecamy również:
 |
Dlaczego z inteligentnymi ludźmi trudno się rozmawia? |
 |
Dlaczego plotki i ploteczki budzą tak wielką sensację? |
 |
Dlaczego przyjaźnie po 40 stają się ważniejsze niż kiedyś? |
