Joanna Zaręba: Jak się odstresować – kiedy ciało mówi zwolnij, zanim zrobi to za nas życie
dodał: Marta Dudzińska
Stres rzadko przychodzi z hukiem. Częściej wślizguje się w zwyczajny dzień niemal niezauważalnie: najpierw odbiera nam wieczorny spokój, potem sen, cierpliwość, apetyt albo jego rozsądne granice. Zaczynamy budzić się z myślami o obowiązkach, zaciskamy szczękę, napinamy ramiona, odpowiadamy ostrzej, niż chcieliśmy. Aż któregoś dnia odkrywamy, że odpoczynek stał się kolejnym zadaniem do wykonania. Jak się odstresować Joanny Zaręby jest książką właśnie na ten moment – kiedy człowiek orientuje się, że nie potrzebuje kolejnego sposobu na większą produktywność, tylko pozwolenia, aby na chwilę przestać działać.
Najciekawsze w tym poradniku jest to, że autorka nie traktuje stresu jak przeciwnika, którego wystarczy pokonać jedną techniką. Przygląda się mechanizmom ludzkiego zachowania i temu, w jaki sposób przeciążenie przenika do codzienności. To ważne przesunięcie akcentu. Nie chodzi przecież wyłącznie o to, żeby „mniej się stresować”. Trudniej i ciekawiej jest nauczyć się rozpoznawać moment, w którym zwykłe napięcie zaczyna przejmować kontrolę nad naszym sposobem funkcjonowania. Sen przestaje być odpoczynkiem, jedzenie zaczyna regulować emocje, drobne sprawy wywołują nieproporcjonalną irytację, a ciało coraz częściej wysyła sygnały, których nie mamy czasu słuchać. Autorka wychodzi właśnie od takich doświadczeń – bardzo zwyczajnych, a przez to łatwych do przeoczenia.
Wartością książki jest także jej zdecydowanie niespektakularne podejście do relaksu. Nie znajdziemy tu obietnicy magicznej przemiany ani recepty wymagającej całkowitego przebudowania życia. Opis książki świadomie odcina się od „cudownych” rytuałów i ezoterycznych sposobów radzenia sobie ze stresem. Zamiast tego Joanna Zaręba proponuje wiedzę o zachowaniu człowieka i proste praktyki, które można wprowadzać do codzienności. Dlatego w książce znalazły się praktyczne ćwiczenia i techniki relaksacyjne, a także wskazówki dotyczące wyciszania myśli, rozluźniania mięśni oraz ograniczania nadmiaru bodźców.
Zwyczajność jest chyba największym i wartym podkreślenia atutem poradnika. Bowiem większość osób nie potrzebuje kolejnego ambitnego planu samodoskonalenia. Potrzebuje czegoś, co da się zrobić w poniedziałek po trudnym dniu, kiedy nie ma siły na godzinny trening, medytację o świcie ani kolejną listę postanowień. Rozluźnienie mięśni, wyciszenie myśli, odcięcie się od bodźców – brzmią skromnie. W praktyce właśnie z takich drobnych czynności może powstać zupełnie inny rytm dnia. Stres nie zostaje oderwany od rzeczywistości, w której naprawdę żyjemy: pracy, obowiązków, nadmiaru informacji i ciągłej dostępności.
Dlatego Jak się odstresować nie jest książką tylko o odpoczynku. W gruncie rzeczy jest książką o odzyskiwaniu własnej uwagi. O tym, że jeśli przez cały dzień jesteśmy bombardowani komunikatami, zadaniami, ekranami, oczekiwaniami innych i własnymi wymaganiami, w pewnym momencie przestajemy rozróżniać potrzebę odruchu. Spokój nie pojawia się wtedy dlatego, że ktoś każe nam „myśleć pozytywnie”. Potrzebujemy nauczyć się świadomie odcinać od tego, co nieustannie domaga się naszej uwagi.
Na tle wielu poradników dotyczących dobrostanu książka Zaręby wyróżnia się praktycznością. Nie proponuje życia bez stresu – byłoby to zresztą nierealne. Stres jest częścią ludzkiego doświadczenia. Problem zaczyna się wtedy, gdy stan napięcia przestaje być chwilową reakcją i staje się naszym codziennym tłem. Autorka próbuje nauczyć czytelnika rozpoznawać tę różnicę i szukać sposobów na odzyskanie równowagi. W tym sensie jest poradnikiem nie tyle o tym, jak niczym się nie przejmować, ile jak nie pozwolić, żeby wszystko przejmowało się nami.
Jak się odstresować przypomina o rzeczy pozornie banalnej, a w praktyce niezwykle trudnej: odpoczynek nie jest nagrodą za wykonanie wszystkich obowiązków. Jeśli będziemy czekać na moment, w którym wszystko zostanie zrobione, prawdopodobnie nigdy nie nadejdzie. Czasem trzeba więc odłożyć listę zadań, wyciszyć telefon, rozluźnić ramiona i pozwolić sobie przez kilka minut po prostu być. Nie po to, żeby zrobić więcej następnego dnia, ale po to, żeby znów poczuć, że własne życie nie jest wyłącznie czymś, co trzeba sprawnie obsłużyć.
Książka jest szczególnie wartościowa dla osób, które funkcjonują na wysokich obrotach i dopiero wieczorem zauważają, jak bardzo są zmęczone. Dla tych, którzy mają trudności z wyciszeniem przed snem, żyją w ciągłym pośpiechu, łatwo się irytują albo zauważają u siebie fizyczne oznaki napięcia. Ale również dla tych, którzy pozornie świetnie sobie radzą – bo właśnie wtedy stres bywa najłatwiejszy do przeoczenia. Polecamy ją także osobom zmęczonym poradnikami, które zamiast pomagać, tworzą kolejną listę rzeczy, które trzeba robić idealnie. Tutaj najcenniejsze może okazać się właśnie odwrócenie tej logiki. Nie trzeba stać się innym człowiekiem. Nie trzeba mieć perfekcyjnej rutyny. Trzeba nauczyć się zauważać, kiedy własny organizm mówi nam, że tempo przestało być do udźwignięcia.
Od Wydawcy:
Poradnik dla wiecznie zestresowanych
Nie możesz spać albo budzisz się w środku nocy i rozmyślasz o wszystkich swoich problemach? Wstajesz rano już zmęczony i pełen obaw? Zmagasz się z napięciowym bólem głowy? Tracisz apetyt albo przeciwnie, coraz częściej sięgasz po słodycze i przekąski, a twój żołądek protestuje przeciwko tempu, jakie sobie narzucasz? A może ostatnio łatwo się irytujesz? Masz wrażenie, że otaczający cię ludzie stale wystawiają twoją cierpliwość na próbę?
Jeśli te objawy brzmią aż nazbyt znajomo, to prawdopodobnie żyjesz w przewlekłym stresie. Na szczęście książka, którą właśnie trzymasz w ręku, pomoże ci zwalczać jego skutki i obniżyć poziom kortyzolu – hormon stresu. Dzięki zawartym w niej poradom, praktycznym ćwiczeniom i technikom relaksacyjnym masz szansę wreszcie się zrelaksować.
Nie znajdziesz tu przepisów na egzotyczne rytuały, zachęty do kupna magicznych kryształów ani codziennej medytacji o piątej rano w pozycji lotosu. Za to przeczytasz o mechanizmach ludzkiego zachowania, o tym, jak ważne jest dbanie o siebie na co dzień, a także o sposobach na wyciszenie myśli, rozluźnienie mięśni czy odcięcie się od nadmiaru bodźców.
Stres dopada każdego. Ale też każdy może się go pozbyć! Spróbujesz i Ty?
Joanna Zaręba, autorka książek Psychologia. Krótka historia, O mężczyźnie, który widział dźwięki oraz współautorka Jestem wystarczająca. Jak pokochać siebie, jest absolwentką Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. W swoich publikacjach łączy doświadczenie liderki w międzynarodowej korporacji z ciepłem i zrozumieniem coachki wspierającej klientów w realizacji ich życiowych i zawodowych celów. Poza pracą jest zapaloną czytelniczką o szerokich zainteresowaniach, obejmujących biologię, filozofię, psychologię, socjologię, antropologię, zarządzanie ludźmi i tajemnice wszechświata, a prywatnie opiekunką dwóch czarnych kocurów.
