Kim jest ultrasonografista i w czym może pomóc?

Ultrasonografista to lekarz, który specjalizuje się w wykonywaniu oraz interpretowaniu ultrasonograficznych badań diagnostycznych (USG). Badanie USG umożliwia rozpoznanie choroby, a także monitorowanie jej rozwoju i reakcji organizmu na leczenie. W jakich dziedzinach medycyny wykorzystuje się badanie ultrasonograficzne i w jakich przypadkach warto zwrócić się do lekarza, który jest specjalistą od USG?

Kto może wykonywać badania USG?

Zgodnie z ogólnymi wytycznymi badanie ultrasonograficzne powinien wykonywać lekarz, który ukończył szkolenie specjalizacyjne obejmujące swym zakresem praktyczną umiejętność wykonywania badań USG. Badanie USG może wykonywać również lekarz, który ma udokumentowane kwalifikacje w tym zakresie (certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonografii lub certyfikat wydany przez towarzystwo naukowe danej specjalizacji, np. ginekologicznej). Ultrasonografista zazwyczaj jest specjalistą radiologiem, jednak badanie USG może wykonać każdy lekarz pod warunkiem uzyskania stosownych kwalifikacji.

Na czym polega badanie USG?

Badanie USG to podstawowe badanie obrazowe, którego działanie opiera się na falach ultradźwiękowych o wysokiej częstotliwości (ultradźwiękach). W trakcie badania lekarz przesuwa sondę ultrasonografu po ciele pacjenta. Urządzenie wysyła w tym czasie fale ultradźwiękowe, które przenikają przez skórę i częściowo odbijają się od tkanek narządów. Następnie sonda odbiera odbite fale, a komputer przetwarza je na obraz, który można zobaczyć na ekranie monitora. W razie potrzeby lekarz może wykonać pomiary narządów lub widocznych zmian, a także zatrzymać obraz i wydrukować go. W badaniu USG nie wykorzystuje się promieni jonizujących, dlatego można wykonywać je często bez szkody dla zdrowia pacjenta.

Co może badać ultrasonografista?

Lekarz ultrasonografista może potwierdzić lub wykluczyć zmianę chorobową, a także monitorować jej rozwój i reakcję na leczenie. Jednak badanie USG stosuje się nie tylko w stanach patologicznych. Ultrasonografia jest wykorzystywana także w diagnostyce prenatalnej oraz w profilaktycznych badaniach przesiewowych u osób, które nie doświadczają żadnych objawów chorobowych.

Za pomocą badania USG można sprawdzić stan różnych narządów, struktur i układów, w tym między innymi:

• tarczycy,
• ślinianek,
• płuc,
• jamy brzusznej,
• skóry i tkanki podskórnej,
• mięśni,
• stawów,
• piersi,
• węzłów chłonnych.

W czym jeszcze może pomóc ultrasonografista?

Badanie USG wykonuje się na różnych etapach życia. U kobiet wykonuje się m.in. USG piersi, badanie transwaginalne (przezpochwowe) w celu oceny stanu narządów rodnych, a także USG w ciąży przez powłoki brzuszne, które umożliwia sprawdzenie płodu, łożyska i wód płodowych. U noworodków i niemowląt stosuje się m.in. USG przezciemiączkowe (czyli USG główki) oraz USG stawów biodrowych. U osób dorosłych wykonuje się również USG transrektalne, które pozwala zdiagnozować choroby odbytu, miednicy i gruczołu krokowego u mężczyzn. W diagnostyce schorzeń kardiologicznych stosuje się ultrasonografię dopplerowską (jest to badanie naczyń krwionośnych) oraz badanie echokardiograficzne serca.

Kiedy zgłosić się do ultrasonografisty?

Badanie USG wykonuje się w ramach profilaktyki, np. kobiety powinny regularnie zgłaszać się na USG piersi i USG transwaginalne. Ponadto pacjenci często otrzymują skierowanie na USG od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza specjalisty w razie występowania objawów chorobowych. Mogą to być np. bóle brzucha, zmiany rytmu wypróżnień, widoczne lub wyczuwalne guzki i zgrubienia, obrzęk stawu czy objawy problemów z tarczycą. Na badanie USG można udać się również prywatnie – wówczas pacjent może przyjść bezpośrednio, nie potrzebuje skierowania. Do ultrasonografisty  (radiologa) można zgłosić się zarówno w ramach profilaktyki zdrowotnej, jak i w celu zdiagnozowania lub monitorowania choroby.