Oczy na diecie
Prawie co drugi Polak ma problemy ze wzrokiem. Biorąc pod uwagę fakt, że zmiany chorobowe powstające w narządzie wzroku są na samym początku niezauważalne, a potem bardzo trudne do wyleczenia, warto skupić się na profilaktyce. Właściwie zbilansowana dieta pozwoli nam zadbać o oczy od wewnątrz.
Nasz ekspert:
dr Anna Maroszyńska-Wojnowska, kierownik medyczny kliniki okulistycznej Lexummedica w Krakowie
Oczy są jednym z najważniejszych narządów, jednak często przez nas zaniedbywanym. Czytanie przy słabym świetle, długie godziny spędzone przed komputerem i przesiadywanie w zadymionych pomieszczeniach, to niektóre z czynników wpływających na ich degenerację oraz zaburzenia funkcjonowania. Innym może być niewłaściwe odżywianie się.
Największym wrogiem oczu są wolne rodniki
Szczególnie niebezpieczne dla wzroku są szkodliwe związki o działaniu utleniającym, tzw. wolne rodniki (zwane też oksydantami lub utleniaczami). Utleniacze powstają w wyniku spalania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego największa ich ilość występuje w niezdrowych pokarmach takich jak frytki, ciastka oraz chipsy. Mogą pochodzić również z dymu papierosowego i zanieczyszczonego powietrza. Ich powstawaniu sprzyja także zażywanie wielu leków, środki chemiczne i alkohol.
– Wolne rodniki to cząsteczki chemiczne, które krążąc w organizmie człowieka, uszkadzają delikatną strukturę komórek oczu. Najbardziej narażone na ich działanie są delikatne ścianki naczyń włosowatych, które odżywiają siatkówkę oka – wyjaśnia dr Anna Maroszyńska-Wojnowska z kliniki okulistycznej Lexummedica. – Delikatna struktura siatkówki i nerwu wzrokowego narażona na działanie wolnych rodników nie potrafi skutecznie się zregenerować i może to doprowadzić m.in. do zaćmy i zwyrodnienia siatkówki.
Na pomoc antyoksydanty i witaminy
Substancją neutralizującą działanie wolnych rodników są antyoksydanty (przeciwutleniacze). Są to naturalne substancje, których obecność łatwo jest rozpoznać dzięki intensywnym kolorom warzyw i owoców, pomarańczowemu (marchew, papryka, pomidor) i fioletowemu (borówki, buraki, czarne porzeczki).
Ochronę oczu przed wolnymi rodnikami możemy dodatkowo wzmocnić, stosując dietę bogatą w witaminy A, C i E. Witamina C, występująca głównie w owocach cytrusowych, wzmacnia naczynka krwionośne i zmniejsza ryzyko wystąpienia zaćmy poprawiając odżywienie soczewek. Witamina E jest silnie stężona w komórkach nabłonka barwnikowego, a do jej głównych funkcji należy hamowanie związków, które niszczą naczynia krwionośne. Naturalne źródła witaminy E to przede wszystkich oleje jadalne i sałata. Aby cieszyć się dobra kondycją oczu, powinno się wzbogacić dietę również o witaminę A. Jej brak może wywołać tzw. kurzą ślepotę, czyli pogorszenie się wzroku w ciemnościach. Najwięcej witaminy A zawiera marchew, wątróbka drobiowa oraz botwinka.
Wsparcie kwasów Omega 3
Właściwości antyoksydacyjne wykazują również nienasycone kwasy tłuszczowe Omega 3. Należący do tej grupy kwas dokozaheksaenowy pełni znaczącą rolę w okresie płodowym podczas rozwijania się narządu wzroku. Zabezpiecza najbardziej wrażliwe obszary siatkówki oka, poprawiając ukrwienie nerwu wzrokowego. Kwasy omega 3 pomagają również ochronić oczy przed jaskrą poprzez obniżenie ciśnienia śródgałkowego. Produkty obfite w tłuszcze Omega 3 zmniejszają również ryzyko z wystąpieniem zwyrodnienia plamki żółtej (AMD). Jest to przewlekła choroba będąca główną przyczyną znacznych ubytków, a nawet utraty widzenia przez osoby po 50-tym roku życia. Kwasy Omega 3 Występują głównie w olejach roślinnych, orzechach, pestkach winogron, tłustych rybach (makrela, łosoś, halibut) i roślinach strączkowych (fasola, groch).
Luteina dobra dla plamki żółtej
Niezwykle skuteczne w walce ze związkami utleniającymi są również karetonoidy. Są to naturalne barwniki roślinne, do których zalicza się m.in. luteinę.
– Luteina jest dla naszych oczu szczególnie dobroczynna – mówi dr Anna Maroszyńska-Wojnowska z kliniki okulistycznej Lexummedica. – Wykazuje ona znaczne podobieństwo do substancji występującej w gałce ocznej, a po wchłonięciu przez organizm gromadzi się w plamce żółtej w siatkówce, gdzie działa jak pewnego rodzaju filtr, chroniąc oko przed działaniem promieni słonecznych i wolnych rodników – dodaje.
Luteina to naturalny barwnik uzyskiwany z liści rośliny Tagetes erecta (zwanej goździkiem indyjskim lub aksamitką wysoką). Pełni ona funkcję ochronną także przed promieniowaniem jonizującym z komputera i telewizora. Powinna być więc przyjmowana przede wszystkim przez osoby, które spędzają przed monitorem więcej niż trzy godziny dziennie. Karetonoidy znaleźć można w zielonych i żółto-pomarańczowych warzywach i owocach, a więc m.in. w kukurydzy, papryce, groszku i kapuście.
Zdrowe antocyjany i mikroelementy
W walce ze związkami utleniającymi nie można zapominać o antocyjanach. Są to jedne z najsilniejszych antyoksydantów, które wzmacniają i chronią naczynia krwionośne oka, usprawniając w nim przepływ krwi.
Antocyjany występują obficie w owocach i warzywach o ciemnej, fioletowej i czerwonej skórce, a więc m.in. w winogronach, śliwkach, truskawkach, jeżynach i czarnym bzie. Spożywanie tych produktów zapewni nam regenerację enzymów uszkodzonych przez wolne rodniki. Stosowanie diety urozmaiconej w ciemne warzywa i owoce, pomoże również załagodzić podrażnienia oczu związane z wysychaniem spowodowanym długotrwałą pracą przy komputerze.
Dobierając dietę dobrą dla oczu nie można zapomnieć o odpowiednich mikroelementach. Najlepszy wpływ mają cynk i selen, które wzmacniają wzrok oraz powodują, że oko szybko przyzwyczaja się do ciemności. Cynk występuje głównie w nasionach roślin strączkowych (fasola, groch), orzechach, owocach morza, produktach zbożowych, mięsie i rybach. Natomiast źródłem selenu są ryby, kukurydza i orzechy.
Źródło: www.lexummedica.pl
