Z kawą wiele osób zaczyna dzień, ceniąc jej smak, aromat i pobudzające działanie. W ostatnich latach naukowcy zaczęli przyglądać się również jej potencjalnym korzyściom dla mózgu – w tym wpływowi na ryzyko demencji. Czy filiżanka ulubionej kawy może być elementem profilaktyki zdrowia mózgu? Nowe, obszerne badania dają nam ciekawy, choć jeszcze nie ostateczny obraz tej zależności.
Co mówią najnowsze badania?
W jednym z największych i najdłuższych badań opublikowanych w prestiżowym czasopiśmie JAMA naukowcy przeanalizowali dane ponad 131 000 osób śledzonych nawet przez 43 lata. Wyniki pokazały, że osoby pijące umiarkowane ilości kawy, ok. 2-3 filiżanki dziennie, miały o ok. 18 % niższe ryzyko rozwoju demencji w porównaniu z osobami, które piły jej bardzo mało lub wcale.
To samo badanie wskazało, że picie 1-2 filiżanek herbaty dziennie również wiązało się z mniejszym ryzykiem demencji i wolniejszym spadkiem funkcji poznawczych niż u osób, które nie piły w ogóle napojów z kofeiną. Co istotne, pozytywny efekt dotyczył wyłącznie kawy zawierającej kofeinę, kawa bezkofeinowa nie wykazała podobnego związku z ochroną mózgu.
Choć mechanizmy biologiczne nie są jeszcze w pełni poznane, specjaliści sugerują, że kofeina i polifenole zawarte w kawie mogą działać jako neuroprotekcyjne składniki, które wspierają zdrowie naczyń krwionośnych i wspomagają procesy metaboliczne w mózgu. Warto jednak podkreślić, że badania te mają charakter obserwacyjny, pokazują korelację, a nie bezwzględne dowody przyczynowo-skutkowe. Nie oznacza to, że w każdej sytuacji kawa chroni przed demencją, ale sugeruje, że może stanowić element zdrowego stylu życia wpływającego na mózg.
Jak kawa może wpływać na zdrowie mózgu?
Naukowcy wskazują kilka możliwych mechanizmów, dzięki którym umiarkowane picie kawy może wiązać się ze zdrowszym starzeniem mózgu. Po pierwsze, kofeina blokuje receptory adenozyny, co może zmniejszać stan zapalny i chronić komórki mózgowe przed nadmierną aktywnością zapalną, procesem, który często towarzyszy starzeniu się mózgu. Po drugie, kawa zawiera antyoksydanty i polifenole, które neutralizują wolne rodniki i redukują stres oksydacyjny, czynnik przyspieszający uszkodzenia komórek, w tym neuronów.
Poprawa wrażliwości na insulinę i zdrowie naczyń krwionośnych to kolejne mechanizmy, które mogą pośrednio wspierać funkcje poznawcze i minimalizować czynniki ryzyka demencji. Niektóre wcześniejsze dane epidemiologiczne sugerują, że za dużo kofeiny (>4–5 filiżanek dziennie) może mieć mniej korzystne efekty lub nawet zwiększać ryzyko niektórych problemów zdrowotnych, w tym przyspieszonego starzenia biologicznego.
Dla kobiet, które chcą dbać o zdrowie mózgu i zapobiegać zaburzeniom pamięci w przyszłości, najnowsze dowody sugerują kilka praktycznych wskazówek. Umiarkowane picie kawy (2-3 filiżanki dziennie) może być korzystne jako część stylu życia sprzyjającego ochronie mózgu. Regularność ma znaczenie, to nie jest jednorazowy efekt, lecz korzyści obserwowane w długim okresie. Picie kawy najlepiej łączyć z innymi zdrowymi nawykami: aktywnością fizyczną, zbilansowaną dietą, dobrym snem i kontrolą stresu, czynniki te łącznie mają największy wpływ na profilaktykę demencji. To dobry powód, aby cieszyć się filiżanką ulubionego napoju bez nadmiernego poczucia winy.
Polecamy również:
 |
Czy kawa może działać usypiająco? |
 |
Lawendowa kawa dla zdrowia i urody |
 |
Co dodać do kawy, żeby była zdrowsza? |
