Poczucie własnej wartości a trwałość związku to temat, który dotyka każdego, kto pragnie miłości, bliskości i bezpieczeństwa w relacji. Choć często myślimy o związku jak o dwojgu idealnie dopasowanych ludzi, to prawda jest bardziej subtelna: trwałość związku zależy nie tylko od romantycznej chemii, ale także od wewnętrznej siły każdego z partnerów czyli ich poczucia własnej wartości. Bowiem to, jak widzimy samych siebie, wpływa na nasze wybory, granice i sposób komunikowania uczuć.
Poczucie własnej wartości a relacje
Poczucie własnej wartości to w skrócie sposób, w jaki oceniamy własną wartość jako osoby, tj. nasze kompetencje, zasługi, atrakcyjność i zdolność do kochania oraz bycia kochanym. To zarówno stabilna cecha, jak i dynamiczny proces, który może zmieniać się pod wpływem doświadczeń, relacji i refleksji. Z badań wynika, że poczucie własnej wartości i jakość relacji romantycznych są ze sobą ściśle powiązane. Osoby o wyższej samoocenie częściej deklarują satysfakcję z partnerstwa i pozytywny obraz relacji, natomiast niska samoocena może wiązać się z większą podatnością na konflikty lub zależnością emocjonalną od drugiej osoby.
Istotne badania pokazują, że relacje i samoocena wzajemnie na siebie wpływają: satysfakcjonujące relacje mogą podnosić poczucie własnej wartości, a wysoka samoocena sprzyja większemu zadowoleniu z relacji. Co zatem oznacza to w praktyce? Jeśli czujemy się wartościowe, potrafimy stawiać zdrowe granice, komunikować potrzeby i wybierać partnerów, którzy nas szanują. Kiedy natomiast brak poczucia własnej wartości dominuje, łatwiej jest nam tolerować zachowania, które nas ranią, oraz szukać potwierdzenia własnej wartości u partnera — co bywa pułapką, z której trudno się wydostać.
Warto też pamiętać, że poczucie własnej wartości nie jest jednowymiarowe — możemy czuć się świetnie z własną karierą, a mniej pewnie w sferze bliskości lub atrakcyjności fizycznej. Te różne wymiary wpływają na relacje w różny sposób i zmieniają się w czasie. Dzisiejsze trendy poruszają także temat swag gap, czyli różnic w postrzeganiu własnej atrakcyjności, statusu czy pewności siebie w parze. Choć termin ten bywa używany w kontekście stylu życia, to tak naprawdę odzwierciedla właśnie dynamikę samooceny i jej wpływ na relację: różnice w pewności siebie mogą wywoływać napięcia lub, przeciwnie, uczyć równoważenia ról.
Jak samoocena kształtuje trwałość związku
Badania pokazują, że poziom samooceny u każdego z partnerów przewiduje zarówno początkową satysfakcję, jak i jej zmiany w czasie. Partnerzy o wyższej samoocenie mają tendencję do większego zadowolenia ze swojej relacji i lepszego radzenia sobie z wyzwaniami codzienności. To nie tylko statystyki, z praktyki psychologicznej wynika także, że osoby z wysoką samooceną częściej potrafią wyrazić swoje potrzeby i granice, a więc budują związek oparty na wzajemnym szacunku, a nie na zależności czy lęku przed odrzuceniem. Professor Neff, autorka badań nad samowspółczuciem, podkreśla, że pozytywny wewnętrzny dialog i łagodność wobec samej siebie sprzyjają odporności psychicznej, co bezpośrednio przekłada się na spokojniejszą i bardziej satysfakcjonującą relację. Natomiast osoby o niestabilnej samoocenie, które odczuwają siebie dobrze jednego dnia, a słabo następnego, częściej reagują emocjonalnie na konflikty i trudne sytuacje, co obniża jakość interakcji i zwiększa ryzyko narastania napięć.
Inne badania podkreślają, że to nie tylko poziom samooceny się liczy, lecz także sposób, w jaki obie osoby wchodzą ze sobą w interakcje. Niska samoocena może prowadzić do nadmiernego uników w konfliktach lub nadmiernej potrzeby potwierdzania uczuć przez partnera, co z czasem obciąża relację. Współczesne pary żyją też w czasach mediów społecznościowych, gdzie porównania, ghosting i nieustanna ocena ze strony innych może obniżać samoocenę i wprowadzać niezdrowe dynamiki, szczególnie jeśli szukamy potwierdzenia własnej wartości w polubieniach czy reakcjach na zdjęcia. Choć to nie jest bezpośrednio wynik badań naukowych, praktycy relacji podkreślają, jak media wpływają na postrzeganie siebie i partnera.
Coraz więcej badań wskazuje zatem, że w zdrowym związku nie chodzi tylko o to, aby jedna osoba naprawiała samoocenę drugiej, ale by partnerzy wzajemnie się wspierali i wzmacniali. Satysfakcja partnerska i ogólna satysfakcja z relacji mogą wzmacniać samoocenę z czasem, tworząc pozytywną pętlę wzrostu.
***
Poczucie własnej wartości jest jednym z ważniejszych filarów trwałego związku, nie dlatego, że sam się poprawi, ale dlatego, że wpływa na to, jak kochamy, komunikujemy się i reagujemy na trudności. Wysoka samoocena sprzyja satysfakcjonującym relacjom opartym na wzajemnym szacunku i akceptacji, zaś jej brak może wprowadzać napięcia i zależności, które z czasem osłabiają związek. Kluczem jest świadomość własnych wzorców oraz praca nad sobą, bowiem Jsilna, kochająca relacja zaczyna się od zdrowej, pełnej akceptacji miłości do samej siebie.
Polecamy również:
 |
Jak pielęgnować związek przez lata |
 |
Gdy związek kończy się bez słów |
 |
Jak budować szczęśliwy związek? |
