„Gęstą krwią” określa się zwyczajowo zagęszczenie krwi. Wśród przyczyn tego stanu wyróżnia się odwodnienie, niedobory białka C i S czy tocznia rumieniowatego układowego. Sprawdź, czym charakteryzuje się „gęsta krew” i co jeszcze może ją powodować.
„Gęsta krew” – co to znaczy?
„Gęstą krwią” określa się stan zwiększonej lepkości i wzmożonego zagęszczenia krwi, który może doprowadzić do nadkrzepliwości. Powstałe skrzepy mogą blokować światło naczyń krwionośnych i doprowadzić do niedokrwienia ważnych narządów, w tym np. mózgu, mięśnia sercowego, płuc. Poza tym zbyt gęsta krew przepływa przez naczynia krwionośne wolniej, w konsekwencji czego zaburza transport składników odżywczych i tlenu po organizmie.
Objawy zagęszczonej krwi trudno zauważyć gołym okiem. Rozpoznanie tej przypadłości możliwe jest na podstawie badań krwi. W morfologii obserwuje się zbyt wysoki poziom czerwonych krwinek, czyli erytrocytów. Występujące w nadmiarze te elementy morfotyczne krwi prowadzą do jej zgęstnienia. U niektórych osób w czasie pobierania materiału do badań wystąpić mogą trudności w postaci np. tworzenia się skrzepów w probówce. W rozpoznaniu „gęstej krwi” lekarz posłużyć się może dodatkowo testem agregacji płytek i łączenia się trombocytów, oceną MPV, OB, stężenia i aktywności białka C, badaniami genetycznymi na obecność mutacji genu protrombiny i czynnika V Leiden i szeregiem innych badań.
Jakie mogą być przyczyny „gęstej krwi”?
Przyczyny gęstej krwi mogą mieć podłoże w szeregu schorzeń. Do nadmiernego zagęszczenia krwi doprowadzić mogą m.in.:
- choroby nowotworowe, np. makroglobulinemia Waldenstroma (rodzaj chłoniaka nieziarniczego, charakteryzuje się nadmierną produkcją makroglobuliny białkowej), czerwienica prawdziwa (szpik kostny wytwarza za dużo czerwonych krwinek lub za dużo białych krwinek i płytek krwi), białaczka (patologiczny rozrost komórek układu krwiotwórczego w szpiku kostnym i w węzłach chłonnych),
- choroby autoimmunologiczne, jak toczeń rumieniowaty układowy (choroba zapalna, w przebiegu której dochodzi do wzmożonej aktywności prokoagulacyjnej, czyli substancji, które stymulują białka uczestniczące w procesie krzepnięcia), zespół antyfosfolipidowy (niezapalna choroba tkanki łącznej, w której dochodzi do zakrzepicy naczyniowej),
- choroby wrodzone, np. niedobory białka C i S, mutacja genu protrombiny 20210A, mutacja czynnika V Leiden, czyli elementów biorących udział w procesie krzepnięcia krwi,
- i inne, jak choroby reumatoidalne, hiperhomocysteinemia (stężenie homocysteiny we krwi jest wyższe niż 15 μmol/l), DIC, czyli zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.
Do grupy ryzyka zwiększonej gęstości krwi należą osoby odwodnione (z powodu za małej podaży płynów, częstomoczu, biegunek, krwotoku, wymiotów), prowadzące siedzący tryb życia, palące papierosy, narażone na metale ciężkie, promieniowanie czy toksyny środowiskowe, przyjmujące niektóre leki (jak chlorpromazyna, fenytoina, chinidyna, prokainamid, doustna antykoncepcja hormonalna). Warto zaznaczyć, że z wiekiem dochodzi do fizjologicznego zagęszczenia krwi.
