Wróżby andrzejkowe

30 listopada 2010, dodał: Redakcja
echo adrotate_group(10);
Andrzejki przypadają na noc z 29 na 30 listopada, w wigilię św. Andrzeja. Według dawnych wierzeń ta noc miała moc magiczną, uchylającą wrota do nieznanej przyszłości. Mamy jednak XXI wiek, nie wierzymy już w zabobony, a większości kobiet zamążpójście nie spędza już snu z powiek. Mimo to wciąż chętnie bawimy się w andrzejkowe wróżby. Święto to zatraciło jednak swój matrymonialny cel. Dziś to przede wszystkim okazja do zabawy.
Chyba każda z nas lała kiedyś wosk, w nadziei ujrzenia swojej przyszłości lub przebijała szpilką kartonowe serce z imionami chłopców. Andrzejkowe wróżby towarzyszą nam od wieków i nawet jeśli dziś już w nie nie wierzymy, wciąż lubimy się w to bawić. Teorii skąd tak naprawdę wzięło się to święto i dlaczego wróżbom patronuje św. Andrzej, brat św. Piotra, jest wiele. Część badaczy wskazuje na greckie pochodzenie tego święta. Świadczyć ma o tym chociażby greckie tłumaczenie imienia Andrzej – Andros oznacza męża, mężczyznę. Inni dopatrują się genezy tej tradycji w starogermańskim kulcie boga Freyera. Chrześcijanie z kolei wierzyli, że modlitwa do św. Andrzeja sprawi, że małżeństwo będzie szczęśliwe i długie. Bez względu na pochodzenie, tradycja matrymonialnego wróżenia na przełomie listopada i grudnia przyjęła się w całej Europie. Andrzejki, znane też jako Jędrzejki lub Jędrzejówki, noc wróżb dziewczęcych dotyczących miłości i małżeństwa, traktowana z powagą, nierzadko poprzedzana postem i rozpoczynana modlitwą do św. Andrzeja, choć potępiane przez Kościół, obecnie są obyczajem świeckim. Zmieniły też charakter, łamiąc panieński monopol. Dziś zarówno dziewczęta jak i chłopcy, dzieci i dorośli bawią się żartobliwymi wróżbami, najczęściej wspólnie, na organizowanych zabawach i imprezach lub kameralnych, domowych spotkaniach.
Współczesne andrzejki mają więc wymiar przede wszystkim ludyczny, zabawowy. Biorąc pod uwagę, że wróżenie praktykuje się nawet w szkołach podstawowych, a obchodzenie andrzejek sprowadzają się często do imprezy, dyskoteki w klubie, trudno mówić o jednoznacznym, matrymonialnym celu tych praktyk. Często są po prostu ostatnią imprezą, która zamyka okres zabaw i otwiera Adwent, czyli okres postu – mówi etnolog Katarzyna Szmyrska.
Dziś w andrzejkowy wieczór kobiety i mężczyźni wróżą wspólnie, jednak dawniej dla kawalerów przeznaczona była inna noc wróżb – Katarzynki, która odbywała się kilka dni przed Andrzejkami (24-25 listopada). Ta tradycja zniknęła jednak w XIX wieku. Katarzynki nigdy nie cieszyły się tak dużą popularnością, jak andrzejki. Być może wynikało to z roli, jaką przypisywano kobiecie w kulturze chłopskiej. Dojrzewająca dziewczyna szukała męża, bo ożenek i posiadanie dzieci oznaczały dla niej istnienie na pełnych prawach w społeczności lokalnej – mówi Katarzyna Szmyrska. Bezżenność, podobnie jak bezpłodność u kobiety uchodziła za karę boską. Ta sankcyjność w przypadku mężczyzn była mniejsza. Mężczyzna mógł wyjechać do miasta, pójść na wojnę, a kobieta była związana przez całe życie z rodzinną wioską – dodaje etnolog.
Kiedyś wieczór wróżb matrymonialnych był atrakcją wyłącznie dla niezamężnych kobiet. Dziś to okazja do zabawy bez względu na płeć i stan cywilny. Jednak same wróżby nie do końca zeszły na drugi plan, chociaż nie koniecznie powinnyśmy brać je na serio. Przed Andrzejkami nie ma większego zainteresowania usługami wróżek ze strony osób prywatnych, jest za to sporo zgłoszeń od firm, które chcą wynająć wróżkę na organizowane przez siebie imprezy – mówi Agata Bleja, wróżka. Nie przywiązywałabym jednak większej wagi do wróżb andrzejkowych. Traktujmy je jak tradycję, czystą zabawę.
Dawniej w Andrzejki wróżyły wyłącznie panny a wróżby zaczynano po zmroku. Panny często pościły przez cały dzień, w nadziei, że w nocy przyśni się im postać przyszłego męża. Według XVIII-wiecznych zapisów, należało położyć się spać nago, wcześniej odmawiając modlitwę do św. Andrzeja. Podczas wróżby do domu wpuszczano często psa lub gąsiora wierząc, że pierwsza dziewczyna, do której zwierzę podejdzie prędko wyjdzie za mąż.
W dawnej Polsce popularne były też takie wróżby jak:
1. Chlebowe kulki. Przygotowywanie kulek z chleba i umieszczanie w nich kartek z imionami chłopców. Kulki wrzucano do wody i czekano na wypłyniecie kulki z imieniem przyszłego ukochanego;
2. Nasłuchiwanie. Dziewczyny wychodziły przed zagrodę, potrząsały płotem, wymawiały formułkę z prośba do św. Andrzeja o jakiś znak dotyczący ukochanego, po czym nasłuchiwały skąd słychać szczekanie psa – stamtąd przyjść miał chłopiec;
3. Liczenie sztachet w płocie, w zasięgu rozciągniętych rąk; liczba parzysta oznaczała zamążpójście w nadchodzącym roku;
4. Gałązki. Dziewczyny ucinały gałązkę wiśni, czereśni, lub bzu i sadziły w doniczce lub wkładały do wody. Ta, której gałązka zakwitnie do świat Bożego Narodzenia, w najbliższym roku będzie szczęśliwa w małżeństwie, albo znajdzie męża.
Andrzejkowa impreza nie może się obejść bez wróżb, do których jednak wcale nie musimy wynajmować wróżki. W dzisiejszych zwyczajach andrzejkowych ważniejsza jest wspólna zabawa niż to, co też sobie wywróżymy. Naszych przepowiedni nie bierzmy więc sobie zbyt mocno do serca.
5. Sny. W całej Polsce wielką wagą przypisywano zawsze snom. Jeżeli osoba przed pójściem spać pościła przez cały dzień i modliła się do świętego Andrzeja, to w nocy z 29 na 30 listopada mógł jej się we śnie ukazać przyszły partner lub jego imię, charakterystyczny znak itp. Dla wzmocnienia wróżby podłogę wokół łóżka i pościel posypywano ziarnami lnu i konopi. Praktykowano również umycie głowy w rzece i położenie się spać z mokrymi włosami. Aby odpędzić demony i upiory, które mogły ukazać się zamiast ukochanych nacierano drzwi i okna czosnkiem, który ma moce odpędzania sił nieczystych. W tym samym celu rozpalano przed domem i podtrzymywano ogniska, które nazywano ogniami świętego Andrzeja. Współcześnie również można wróżyć ze snów, chociaż moczenie głowy w rzece może być ryzykowne dla zdrowia.
A jak się bawić dzisiaj?
1. Nie lej wody, lej wosk. To najpopularniejsza wróżba andrzejkowa. Dawniej lano ołów, teraz jest lżej i do wróżby tej potrzebujemy: wosku, świecy, klucza i wody w garnku. Klucz symbolizuje tajemnicę. Wosk topimy nad wodą i próbujemy odczytać co też mówi nam kształt, który uzyskaliśmy, przelewając go przez dziurkę od klucza. Zgadujemy na podstawie samej płaskorzeźby albo jej cienia rzucanego na ścianę. W woskowej figurze możemy dopatrywać się np. szczegółów wskazujących cechy naszego przyszłego wybranka, ale interpretacje są tak naprawdę dowolne, istnieje jednak zestaw wyjaśnień znaczeń niektórych kształtów:
– Postać człowieka – w niedługim czasie spełni się marzenie o miłości.
– Chmura – przestań bujać w obłokach,wyjdź do ludzi na spotkanie tego najważniejszego.
– Kwiat – czeka cię przyjemna niespodzianka.
– Pies – oznacza fałszywego przyjaciela. Uważaj na nowe znajomości.
– Motyl – oznacza transformacje. Zmienisz swój stosunek do życia i otaczających Cię ludzi.
– Moneta – najważniejsze dla Ciebie będą sprawy finansowe i zawodowe.
– Pierścień – zaręczyny lub wyrażenie zgody na chodzenie z chłopakiem, który to zaproponuje.
– Maska – nadszedł czas, aby zdjąć maskę z twarzy i życia.
– Anioł – ludzie, których będziesz spotykała na swojej drodze, w tym roku, okażą się przyjaciółmi na całe życie.
– Góra – przygotuj się na trudności różnego rodzaju. Do realizacji marzeń dojdziesz poprzez konsekwencję i cierpliwość.
– Rycerz lub jeździec na koniu – wyjdziesz za mąż lub zakochasz się w wojskowym.
– Dom – spodziewaj się przeprowadzki lub konieczność uporządkowania spraw domowych.
– Gwiazda – zdobycie majątku i szczęśliwe życie.
– Serce – nowy związek może okazać się strzałem w dziesiątkę i zakończyć się ślubem. Postrzępione serce lub te, które jest przepołowione, zapowiada niepowodzenia uczuciowe.
– Koń – to ożywienie w sferze intymnej.
2. Który pierwszy wyjdzie but. Ta wróżba jest z pewnością jedną z najbardziej towarzyskich andrzejkowych gier, a dowiedzieć możemy się dzięki niej, kto z obecnych na andrzejkowej imprezie pierwszy stanie na ślubnym kobiercu. Wszyscy uczestnicy zabawy ściągają po jednym bucie i ustawiają je w rzędzie. Im więcej osób, tym lepsza zabawa. Buty zaczynamy układać w kącie przeciwległym do drzwi, but z końca wędruje na początek i zmierza do wyjścia. Właściciel buta, który jako pierwszy przejdzie przez próg, w niedługim czasie może spodziewać się zmiany stanu cywilnego.
3. Wywróż sobie imię męża. Imię przyszłego męża możemy wywróżyć na kilka sposobów. Najlepiej znany to ten z kartką w kształcie serca, na której wypisane są różne męskie imiona i wbijaniem szpilki – imię, które przekłujemy, będzie imieniem naszego męża. Tę tradycyjną wróżbę możemy połączyć w czasie zabawy andrzejkowej z grą …w rzutki. Zamiast do tarczy, rzucamy do kartonowego serca. Ale sposobów na poznanie tego jednego jedynego imienia jest więcej. Męskie imiona możemy też wypisać na osobnych karteczkach (najlepiej tekturowych), które rzucamy za siebie stając naprzeciwko ogniska lub świeczki. Imię naszego wybranka znajduje się na kartce, która upadła najbliżej. Imion możemy też szukać w kalendarzu, otwierając go na chybił trafił.
4. Do wróżb potrzeba ciasta. Podstawa tej wróżby to własnoręcznie upieczone ciasteczka, ale niezbędny będzie też jakiś domowy zwierzak, w którego zęby składamy swój los. Ciasta rzucamy psu lub kotu, a dziewczyna, której wypiek zostanie zjedzony jako pierwszy, pierwsza wyjdzie za mąż. Nadgryzione ciasto oznacza nieszczęście w miłości, a nietknięte – staropanieństwo. Warto więc przed przystąpieniem do pieczenia ciastek poznać preferencje kulinarne pomagającego nam zwierzęcia. Kiedyś zamiast ciastek używano kulek tłuszczu, a zamiast kota czy psa pojawiał się czasem kogut.
5. Wróżba z wieszaka. To kolejna wróżba mająca na celu poznanie tożsamości przyszłego męża, jednak tym razem nie poszukujemy go w całej męskiej populacji, a jedynie wśród osób obecnych na andrzejkowej imprezie. Spośród męskich kurtek i płaszczy rozwieszonych na krześle lub wieszaku, dziewczyna wybiera jedną, oczywiście z zawiązanymi oczami. W ten sam sposób panowie, mogą poznać tożsamość przyszłej żony.
6. Wróżby z wody. Swoje przeznaczenie możemy też sprawdzić przy pomocy łódek z łupin orzecha puszczanych w misce z wodą. W łupinach, podpisanych w widocznym miejscu naszymi imionami, zapalamy małe świeczki. Jeśli podczas rejsu łódki chłopaka i dziewczyny podpłyną do siebie, mają oni szansę zostać parą. Złą wróżbą, oznaczającą problemy w obecnym związku, jest zgaśnięcie świeczki.
7. Wróżba w kole. Do tej wróżby potrzebujemy jedynie sporej grupy przyjaciółek i jednego przedstawiciela płci męskiej. Dziewczyny ustawiają się w kole, w którego środku staje chłopak z zawiązanymi oczami. Trzeba go kilka razy obrócić, by nie był w stanie określić kierunku. Ta dziewczyna, którą wskaże palcem, pierwsza stanie na ślubnym kobiercu.
8. Wróżymy z obierków. Do tej wróży potrzebujemy jabłka i sprawności w jego obieraniu. Owoc obieramy tak, by otrzymać jedną, długą obierkę, którą następnie rzucamy przez lewe ramię za siebie. Z kształtu, który utworzy na podłodze, próbujemy odczytać pierwszą literę imienia naszego przyszłego męża.
9. Kubki i talerze. Potrzebować będziemy czterech kubków, krzyżyka, obrączki i monety. Przedmioty chowamy pod odwróconymi kubkami, czwarty kubek pozostawiamy pusty. Robimy małe przetasowanie na stole i losujemy kubek. Obrączka oznacza rychły ślub, krzyżyk – pójście do zakonu, moneta – bogactwo, a pusty kubek – staropanieństwo. Podobną wróżbę możemy przeprowadzić też chowając przedmioty pod talerze. Wśród symboli znaleźć mogą się także listek, oznaczający długie oczekiwanie na ślub, cukierek – słodkie życie, czy owoc, oznaczający szybkie macierzyństwo.
10. Ubrania. Aby poznać, kto jest komu przeznaczony wśród znających się osób, rozwieś obok siebie na krześle lub dużym wieszaku płaszcze i kurtki chłopców, którzy biorą udział w wieczorze andrzejkowym. Dziewczyna z zawiązanymi oczami wybiera jedno okrycie. Można tę samą wróżbę powtórzyć z okryciami dziewcząt – wtedy wybiera chłopiec.
11. Włos. Na wyrwanym z własnej głowy włosie odmierz palcami kolejne litery alfabetu. Jeśli włos jest długi, trzeba powtórzyć liczenie aż do skutku. Litera, która wypadnie na końcu włosa, to inicjał imienia lub nazwiska przyszłego partnera.
12. Lalki. Zrób dwie małe laleczki lub kuleczki z wełny, włóczki czy przędzy. Mają one symbolizować dziewczynę (czyli ciebie) i wymarzonego chłopaka. Ustaw je na odległość wyciągniętej dłoni i podpal obie jednocześnie. Jeżeli podczas spalania upadły obok siebie lub – jeszcze lepiej – dotknęły się i płoną jednym płomieniem – wróży to związek z wybranym kawalerem. Jeśli lalki upadną w przeciwnych kierunkach i nie złączą swoich płomieni, oznacza to, że ze związku nic nie będzie.
13. Nasiona. Należy wziąć garść ziaren lnu i konopi i zasiać je w doniczce lub w ogródku, zagrabiając jakąś rzeczą należącą do mężczyzny – grzebieniem, szczoteczka do zębów itp. (kiedyś były to spodnie), co miało szybko sprowadzić mężczyznę do domu. Nazywano to dawniej na kresach wschodnich ogrodami lub poletkami św. Andrzeja.
14. Lustro. Przed pójściem spać w noc andrzejkową należy przy blasku świecy usiąść w samotności przed jednym lub dwoma lustrami i czekać, aż pojawi się w tafli oblicze lub postać przyszłego ukochanego.
15. Wróżenie z fusów. Zaparzamy w jasnych filiżankach liściastą herbatę. Każdy wypija herbatę ze swojej filiżanki, pozostawiając na dnie tyle płynu, by lekko zakryć liście. Następnie trzymając filiżankę w lewej ręce trzykrotnie nią zakręcamy w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Filiżankę odwracamy i kładziemy ją na spodku czekając, aż wycieknie nadmiar płynu. wówczas ponownie odwracamy filiżankę i przystępujemy do odczytywania wróżby. Teraz wystarczy odszukać wśród fusów charakterystycznych układów, kształtów i symboli i dokonać ich interpretacji. Poniżej przykładowe znaczenie symboli:
– Anioł – dobra wiadomość
– Balon – przejściowe kłopoty
– Dom – bezpieczeństwo
– Drabina – awans
– Dzwon – niespodziewana wiadomość
– Kwiaty – szczęście
– Ryba – pieniądze
– Obrączka – małżeństwo
– Statek – podróż
– Miecz – komplikacje
– Jabłko – szczerość i kreatywność
– Łuk – pieniądze w interesach
– Chleb – marzenia, plany i nadzieje
– Most – ważna decyzja życiowa
– Monety – pieniądze.
16. Kości do gry. Na podłodze lub stole zakreślamy białą kredą krąg. Rzucamy trzema kośćmi do gry lewą ręką na środku koła. Należy zachować przy tym milczenie. Sumujemy wyrzucone oczka, nie biorąc pod uwagę tych kości, które wytoczyły się poza „zaczarowany” krąg. Jeśli liczba wyrzuconych oczek wynosi:
= 1. Uważaj! Czekają cię jakieś niesnaski zarówno w szkole jak i w domu.
= 2. Możesz liczyć na miłą niespodziankę. Może wygrasz na loterii?
= 3. Dzięki jakiemuś zbiegowi okoliczności spełni się któreś z twoich marzeń.
= 4. Poznasz nową koleżankę lub kolegę.
= 5. Osiągniesz dokładnie to, co planowałeś.
= 6. Już możesz się cieszyć. Szczęście jest tuż za progiem.
= 7. Ktoś rozpowszechnia plotki na twój temat.
= 8. Niestety masz pecha, ale los się jeszcze odwróci.
= 9. Twój sukces będzie naprawdę wspaniały.
= 10. Przez dłuższy czas czekają cię drobne kłopoty.
= 11. Czeka cię długa i ciekawa podróż.
= 12. Wkrótce poznasz kogoś, kogo polubisz.
= 13. Spotka cię coś przyjemnego.
= 14. Twoje życzenie ma niewielkie szanse na spełnienie.
= 15. Możesz liczyć na długotrwały uśmiech losu.
= 16. Postępuj ostrożnie i rozważnie, a unikniesz kłopotów.
= 17. Uważaj, ktoś ci chce podstawić nogę.
Andrzejkowe przeszukiwanie sieci może nam uświadomić, że istnieje ciekawy rynek wróżbiarsko-okolicznościowy, który z jednej strony korzysta z popularności starych zwyczajów, a z drugiej przyczynia się do ich podtrzymania. Podejmowane są już próby zaistnienia i zarabiania na tym rynku. Chcąc nie chcąc musimy przyznać, że aplikacja do wirtualnego lania wosku jest współczesną wersją starej wróżby. Kto wie? Może za 200 lat wróżenie w sieci będzie uważane za starą tradycję, a osoby bardziej nowoczesne będą korzystać z innych wynalazków?
Zebrała: Marta



Możesz śledzić wszystkie odpowiedzi do tego wpisu poprzez kanał .

Dodaj komentarz


Aleja handlowa

Technologia żywej wody "Living Water Technology"
Cena:
390 zł
Duże rozmairy - sklep EDorota.pl
Cena:
179 zł
Sklep EDorota.pl
Cena:
199 zł
Modelujące talię, wygładzające linię bioder
Cena:
45 zł
Technologia ŻYWEJ WODY
Cena:
290 zl
Wygodne i lekkie zakupy!
Cena:
349 zł
STOP

FORUM - bieżące dyskusje

Makijaż w stylu boho
Lubię tego typu makijaże, bo sa bardzo romantyczne, osttanio w babyliss kupiłam...
Ogólnie o zdrowiu
Jestem zdania, że nic nie dzieje bez przyczyny, a my nie jesteśmy robotami...
Jak często się badać?
U mnie to tak średnio wychodzi raz albo dwa razy w roku jak rzeczywiscie...
Medycyna estetyczna Wrocław
> kajabernacka napisał/a:> bylam na liftingu biomimetycznym. rewelacja... twarz ekspresowo nabiera zdrowego estetycznego...