Za obrazem kryje się człowiek
Zofia Stryjeńska fascynuje dlatego, że nie daje się łatwo polubić ani jednoznacznie ocenić. Była ambitna, pracowita i bezkompromisowa, ale płaciła za swoją niezależność wysoką cenę. Za sukcesem i rozpoznawalnością pozostawały samotność, trudne relacje oraz życie, w którym własne pragnienia nie zawsze dawały się pogodzić z oczekiwaniami otoczenia. W historii szczególnie mocno czuć napięcie między potrzebą wolności a potrzebą bliskości. Artystka potrafiła z ogromną energią tworzyć własny świat na papierze, podczas gdy rzeczywistość przynosiła jej znacznie mniej harmonii. Talent otwierał przed nią kolejne drzwi, lecz nie chronił przed osobistymi rozczarowaniami.
W opowieści o malarce powraca wielokrotnie pytanie o cenę niezależności. Jak wiele można poświęcić, żeby pozostać wierną sobie? Czy można jednocześnie potrzebować własnej przestrzeni i tęsknić za bliskością? W przypadku Stryjeńskiej te sprzeczne potrzeby splatały się ze sobą przez całe życie.
Szczególnie mocno wybrzmiewa historia początku artystycznej drogi. W czasach, kiedy kobietom nie było łatwo zdobywać wykształcenie artystyczne na równych zasadach, Stryjeńska podjęła naukę w Monachium, posługując się dokumentami brata i przebierając się za mężczyznę. Ten epizod nie jest jednak wyłącznie efektowną anegdotą. Dobrze pokazuje charakter kobiety, która nie zamierzała czekać, aż ktoś pozwoli jej zostać artystką.
Jej późniejsza twórczość również wymykała się prostym kategoriom. Czerpała z polskiej kultury ludowej, mitologii i słowiańskich motywów, nadając im niezwykłą dynamikę. Jej postacie zdają się tańczyć, a kompozycje mają w sobie ruch, rytm i intensywność, których trudno nie rozpoznać. To właśnie dlatego opowieść o Stryjeńskiej nie może być historią wyłącznie o prywatnym życiu – jej osobowość i sztuka są ze sobą nierozerwalnie związane.
W książce pojawia się także temat macierzyństwa i potrzeby stworzenia własnego domu. Stryjeńska nie daje się bowiem łatwo wpisać w jeden model kobiecości. Z jednej strony potrzebowała niezależności i przestrzeni dla własnej sztuki, z drugiej pragnęła bliskości, rodziny i poczucia przynależności. Te dwa światy nie zawsze potrafiły współistnieć bez bólu.
„Inna” to zatem nie sucha biografia, ale książka o dylematach, które w innej formie pozostają zaskakująco współczesne: ile siebie można oddać rodzinie, ile pracy może kosztować sukces, czy samotność jest wyborem, a kiedy staje się ceną niezależności.
Stryjeńska nie potrzebuje kolejnego pomnika. Inna przywraca Zofii Stryjeńskiej coś więcej niż miejsce w historii polskiej sztuki – przywraca jej ludzką złożoność. To opowieść o talencie, który potrafi być skrzydłami, ale czasem również ciężarem, o kobiecie pragnącej wolności i o cenie, jaką płaci się za życie poza wyznaczonym schematem. Znacznie ciekawsze jest przyjrzenie się jej bez upraszczania – jako kobiecie utalentowanej, trudnej, pełnej sprzeczności, czasem zachwycającej, a czasem budzącej niepokój.
Po tej historii zostaje przede wszystkim myśl, że nie każdą niezwykłą kobietę trzeba próbować oswoić i wyjaśnić – czasem warto po prostu pozwolić jej pozostać inną…
Od Wydawcy:
Pędzel poruszał się coraz pewniej. W pokoju panowała cisza. Obraz powoli się wyłaniał. Zocha zdecydowanym ruchem nakładała kolory. Doskonale wiedziała, że prawdziwy artysta nie musi kopiować rzeczywistości, może ją przetwarzać według własnej wyobraźni. Malowała zachłannie. Pogrążona w chaosie i artystycznym szaleństwie.
Nie bez przyczyny nazwano ją legendą, księżniczką sztuki polskiej, niezaprzeczalną gwiazdą Paryża. Zdobyła nazwisko i sławę, o której marzyła. Osiągnęła tak wiele, by później zrządzeniem losu tak wiele stracić.
Jaką matką była Zofia Stryjeńska? Czy Karol był jej wielką miłością czy fatalnym przeznaczeniem? Czy bożki słowiańskie, które tworzyła z takim uporem, były dla niej czymś więcej niż sztuką? Czy Zakopane dało jej upragnione szczęście?
Opowieść biograficzna o życiu i twórczości Zofii Stryjeńskiej. Historia o sztuce i talencie, które mogą stać się przekleństwem. O pragnieniu samotności i obsesyjnym strachu przed nią. O rozdarciu między wolnością a potrzebą stworzenia domu i bycia matką. O wyrywaniu się szaleństwu, w które chciano ją wpędzić.
Książkę polecamy wraz z Wydawnictwem MUZA
Zobacz również









































