Sałatka to potrawa z przynajmniej jednym składnikiem gotowanym, najczęściej z dodatkiem sosów o konsystencji śmietanowej. Surówka zaś jest potrawą skomponowaną wyłącznie z surowych warzyw i owoców. Najczęściej podawane z oliwą i przyprawami. Przyjmuje się, że surówka z dodatkiem śmietany to sałatka. Oto kilka propozycji pysznych sałatek i surówek idealnych na świąteczny stół.

Składniki:
- 1 cykoria
- 1 grapefruit
- 1 jabłko
- 2-3 mandarynki
- oliwa z oliwek – parę łyżek
- sok z cytryny
- orzeszki

- rodzynki
- sól

- pieprz

- cukier.
Przygotowanie:
Cykorię porwać, grapefruita i mandarynki obrać – także z błonek, rozdzielić na mniejsze cząstki, wymieszać z cykorią. Dodać jabłko pokrojone w cząstki, orzechy i rodzynki, polać sosem zrobionym z pozostałych składników.

- 60 dkg solonych filetów śledziowych (maties)
- 3/4 szklanki mleka
- 1 grapefruit żółty i czerwony
- 1 winne jabłko
- 3-4 jajka
- 1 cebula
- 3-4 łyżki majonezu
- łyżka soku z cytryny
- cukier

- sól

- pieprz.
Przygotowanie:
Filety zalać mlekiem i odstawić na 2-3 godziny. Następnie wyjąć, osuszyć i pokroić. 1/2 żółtego grapefruita, jabłko, cebulę i jajka gotowane obrać i pokroić. Majonez wymieszać z sokiem z cytryny, przyprawić solą, pieprzem, cukrem, połączyć z owocami i cebulą. Śledzia polać sosem, przykryć folią i odstawić na 1-2 godz. do lodówki. Udekorować cząstkami grapefruita i posypać kurkumą.

Składniki:
- 5 płatów solonego śledzia
- 2 cebule
- 1/2 szklanki śmietany
- 1/2 szklanki jogurtu naturalnego
- 20 dag śliwek suszonych
- 3/4 szklanki orzechów włoskich

- cynamon

- gożdziki mielone

- cukier puder
- sok z cytryny.
Przygotowanie:
Przygotować gęstą marmoladę z suszonych śliwek z cynamonem i goździkami. Śledzie namoczone wcześniej w mleku pokroić na duże kawałki. Skropić cytryną. Cebule pokroić w talarki. Jogurt wymieszać z majonezem i doprawić solą oraz pieprzem. Włożyć do pucharka. Na cebuli ułożyć śledzie. Pokryć marmoladą, posypać orzechami. Udekorować skórką z cytryny.

- 2 garście rukoli
- 1 pomarańcza
- 1 mała żółta papryka
- 10 dag żółtego sera
Składniki na dressing:
- 3 łyżki oliwy
- 1 łyżka miodu
- 1 łyżka octu balsamicznego
- 1 łyżeczka musztardy
- ew. sól do smaku
- kilka ziarenek pieprzu
- czerwona papryczka chili.

Przygotowanie:
Paprykę pokroić w paski, rukolę porozdzielać na listki. Pomarańczę obrać, podzielić na cząstki,dodać do sałaty. Dodać starty na drobnej tarce ser. Dressing: składniki dokładnie wymieszać ze sobą, sałatkę zalać marynatą, wymieszać. Schłodzić. Posypać serem dla dekoracji. Papryczkę chili pokroić, posypać sałatkę. Dodać kilka ziaren pieprzu.

Składniki:
-2-3 ugotowane buraki (mogą być pokrojone)
-4 mandarynki
-sól

- pieprz

- cukier
-sok wyciśnięty z jednej cytryny
-oliwa.
Przygotowanie:
Buraki pokroić na duże plasterki. Przełożyć do naczynia, doprawić solą, pieprzem i cukrem. Przykryć. Wszystkie mandarynki umyć, obrać, podzielić na cząstki, Owoce dodać do buraków i wymieszać. Doprawić do smaku solą, pieprzem, cukrem, sokiem z cytryny, skropić oliwą. Odstawić na 2-3 godziny. W razie konieczności jeszcze raz doprawić na ostro. Przed podaniem można posypać ziołami.

Składniki:
- 2 duże papryki kolorowe
- 2-3 średnie pomidory
- 1 cebula
- trochę octu
- sól

- pieprz

- cukier
- liście sałaty do ozdoby
- natka pietruszki.
Przygotowanie:
Papryki pociąć w paseczki, do tego dodać cebulę pokrojoną drobno. Doprawić solą i cukrem (łyżką soli i 1,5 łyżeczki cukru). Ugnieść rękami. Wkroić pomidora (nierówne kawałki). Wszystko popieprzyć i dodać łyżkę octu. Udekorować miseczkę i włożyć sałatkę. Posypać natką.

Podawać schłodzoną.

Składniki:
- 500 g czerwonej kapusty
- 50 g rodzynek
- 50 g orzechów (opcjonalnie)
- 3 łyżki stołowe oliwy
- sok z cytryny
- sól
- cukier
- pieprz.
Przygotowanie:
Kapustę oczyścić, poszatkować w paseczki lub zetrzeć na grubej tarce, posolić. Umyte rodzynki namoczyć w ciepłej wodzie. Odstawić na 2 godziny. Osuszyć papierowym ręcznikiem. Orzechy posiekać i wymieszać składniki. Dodać olej i doprawić do smaku solą, sokiem z cytryny i cukrem. Odstawić do „przeżarcia się”.

Składniki:
- 3-4 buraczki z liśćmi
- 2 solone śledzie
- łyżeczka musztardy
- 2 łyżki octu
- 6 łyżek oleju sojowego
- sól
- pieprz

- mleko lub woda
- 1 łyżka posiekanej natki pietruszki.
Przygotowanie:
Ugotować buraczki w lekko osolonej wodzie, ostudzić i pokroić lub zetrzeć. Liście pozostawić w całości jeśli są małe. Większe pokroić. Śledzie odmoczyć (najlepiej w mleku), sprawić i pokroić w kostkę. Wszystko razem dokładnie wymieszać. Musztardę utrzeć z octem, olejem sojowym, solą i pieprzem. Zaprawą zalać sałatkę i zostawić na godzinę. Doprawić solą i pieprzem. Posypać natką pietruszki.

Składniki:
- mała główka czerwonej kapusty
- 1 cebula
- 3-4 winne jabłka
- marynowane kapelusze grzybków
- sól
- ocet
- olej
- cukier.
Przygotowanie:
Kapustę poszatkować, ugotować w dużej ilości wody z octem i solą, odcedzić na pół ugotowaną. Wystudzić i osączyć. Cebulę i grzybki pokrajać, powinno być widać ładne kapelusze, a jabłka zetrzeć na grubej tarce. Wymieszać dokładnie kapustę z jabłkami i cebulą, doprawić olejem, octem, solą i cukrem. Pozostawić do przegryzienia na 2-3 godziny. W razie konieczności ponownie doprawić. Można też usmażyć pieczarki i dodać do sałatki zamiast grzybków marynowanych.

- czerwona i żółta papryka
- 1 opakowanie parmezanu
- 4 ugotowane ziemniaki
- 2 jajka ugotowane na twardo
Sos:

- 3 łyżki oliwy
- 3 łyżki czerwonego octu winnego
- 1/2 szklanki wody
- natka pietruszki
- sól

- pieprz.
Przygotowanie:
Paprykę, ziemniaki i jajka pokroić w plastry i delikatnie wymieszać z parmezanem. Włożyć do pucharków. Sos: oliwę, ocet, sól i pieprz wymieszać z wodą i polać nim sałatkę. Tuż przed podaniem posypać natką. Ułożenie ma bardzo ważną wartość estetyczną.

Składniki:
- 2 pomarańcze
- 1 czerwony grapefruit
- 5 dag orzechów słonych
- 2 łyżki cukru pudru
- sok z grapefruita
- odrobina wódki
- wanilia.
Przygotowanie:
Pomarańcze i grapefruita umyć i podzielić na cząstki. Wymieszać z wódką, cukrem i sokiem. Odstawić na 2 godziny, ale nie do lodówki. Posypać orzechami. Przełożyć do pucharków, zalać sokiem. Posypać wanilią i cukrem. Schłodzić w lodówce. Podawać na zimno. Zamiast wódki można użyć innego alkoholu, ale nie wina. Można także dodać inne owoce, żurawinę itp. Orzechy miękną, a sól dodaje smaku owocom.

Składniki:
- 1/2 główki czerwonej kapusty
- 1 cebula
- 2 jabłka
- garść zmielonych orzechów włoskich
- łyżka oliwy
- sok z cytryny
- sól
- jabłko do przybrania
Przygotowanie:
Kapustę i cebulę drobno posiekać, wsypać do wrzącej wody na 2 minuty. Odcedzić i oziębić pod zimną wodą. Dodać utarte jabłka. Skropić sokiem z cytryny. Wymieszać z grubo posiekanymi orzechami, kapustą i cebulą. Przyprawić, polać oliwą, wymieszać. Udekorować plasterkami jabłka i orzechami. Podawać po ochłodzeniu w lodówce.

- 200 g białej fasoli
- cebula dymka
- żółta papryka
- 1 ząbek czosnku
- natka pietruszki
- 3 filety z sardeli
- oliwa z oliwek (5 łyżek)
- sok z cytryny
- sok z pomarańczy
- bazylia
- sól
- pieprz.
Przygotowanie:
Namoczoną fasolę odcedzić na sitku i przełożyć do garnka. Zalać fasolę wodą i gotować do miękkości (około 1 godziny). Dymkę pokroić ukośnie w cienkie krążki. Paprykę pokroić w paseczki lub kostkę. Sardele osuszyć i drobno posiekać. Wymieszać oliwę z oliwek, filety z sardeli, sok z cytryny i pomarańczy. Dodać wyciśnięty ząbek czosnku. Sos: doprawić pikantnie do smaku solą i świeżo zmielonym pieprzem. Fasolę przełożyć na sitko i zostawić do osączenia. Ciepłą fasolę wymieszać z sosem. Domieszać dymkę i zioła. Udekorować natką.