O ile pierogi z kapustą, grzybami czy ruskie pojawiają się na świątecznym stole niemal zawsze, o tyle inne warianty należą do potraw rzadkich. A może warto zmienić nieco tradycję i w tym roku podać nieco inne zestawienie? Przecież do pierogów pasuje wszystko, a miło jest zrobić rodzinie niespodziankę. Zwłaszcza, gdy mamy okazję wspólnie zasiąść do pięknie przygotowanej kolacji.

Wiadomo – do zrobienia pierogów wystarczy mąka i woda, ale można też zaszaleć i wymieszać mąkę z kurkumą, kozieradką, papryką i solą. Dodać wrzątek i wyrabiać do uzyskania elastycznego ciasta. Każda pani domu ma swoją czarodziejską recepturę, więc nie ma co nagle zmieniać przyzwyczajeń.  Zarobione ciasto przykryć ściereczką i zająć się przyrządzeniem farszu.

Składniki:
-  1 szklanka puree z dyni (z małej dyni o średnicy 20 cm)
- 3 łyżki oliwy z oliwek
- 2/3 szklanki startego parmezanu
-  4 łyżki bułki tartej
- sól, pieprz
- szczypta gałki muszkatołowej

Sos:
-  1/2 szklanki płynnej śmietanki 18%
- 4 łyżki masła
- sól i pieprz

- tarty parmezan, zrumienione orzeszki pinii (dowolnie).

Dynię pokroić na ćwiartki, obrać i wyciąć cały środek z pestkami. Pozostały miąższ polać oliwą i zapiekać pod folią aluminiową przez 30 min. w piekarniku nagrzanym do 200 stopni. Dynię ostudzić i odparować. Zrobić puree praską do ziemniaków lub zmiksować. Wymieszać z parmezanem i bułką tartą. Farsz doprawić solą, pieprzem oraz gałką.
Nastawić wodę w garnku na gotowanie, posolić. Ciasto podzielić na 2 części, rozwałkować kolejno na placki. Małą szklanką wycinać kółka, w środek wkładać farsz, składać na pół i zlepiać brzegi w pierogi. Gotować do miękkości, przez około 3-5 min. Składniki sosu delikatnie podgrzać w rondelku nie zagotowując. Pierogi polać sosem i posypać tartym parmezanem oraz ewentualnie orzeszkami pinii.

- ser feta pokruszony (2 paczki duże)

- śmietana kwaśna 12% (opcjonalnie)

- koperek (1 pęczek)

- 2 ugotowane na twardo jajka
- 2 łyżki masła
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
- pieprz.

Składniki:
- 20 dag filetów rybnych
- 1 kg kapusty kiszonej
- 10 dag cebuli

- 10 dag masła.
Przygotowanie:

Kwaszoną kapustę włożyć do garnka. Dodać do niej drobno posiekaną cebulę i połowę masła. Następnie pokroić filety rybne na drobne kawałki i smażyć na pozostałym maśle. Gdy się lekko podsmażą, wrzucić je do kapusty i wszystko dokładnie wymieszać. Przygotować ciasto, uzyskanym farszem, nadziewać pierogi. Gotować w lekko osolonej wodzie.

Składniki:
- 35 dkg filetów z dorady
- 1 czerstwa bułka
- 1 cebula
- 1 łyżeczka pasty pomidorowej
- 1 ząbek czosnku
- sól
- pieprz
- 0,5 szklanki mleka do namoczenia bułki
Sos:
- 10 dkg oliwy
- 1 łyżka pasty pomidorowej
- 1 czerwona papryka
- 1 cebula
- sól i pieprz.
Przygotowanie:
Bułkę namoczyć w mleku, kiedy będzie miękka – wycisnąć i razem z filetami rybnymi, cebulą i czosnkiem przepuścić przez maszynkę. Dodać do tego pastę pomidorową, doprawić solą i pieprzem. Wszystko razem wymieszać na jednolitą masę. Ciasto cienko rozwałkować, podsypując mąką. Z ciasta wykroić kwadraty lub kółka, na każdy łyżeczką nakładać farsz rybny, dokładnie formować i zlepiać pierogi. Gotować w osolonej wodzie. Sos do pierogów podawać w osobnych miseczkach zależnie od ilości osób.

Pierogi z wędzoną rybą

Pierogi z dorszem

- 40 dag filetów z dorsza
- 1/2 szklanki mleka
- czerstwa kajzerka
- 10 dag selera
- 1 cebula
- 2 łyżki masła
- 1 jajko
- sól
- pieprz
Przygotowanie:

Surowe filety zmiel w maszynce, wymieszaj z namoczoną w mleku kajzerką. Seler obierz, zetrzyj na tarce, razem z posiekaną cebulą zeszklij na maśle. Połącz z dorszem i jajkiem, wymieszaj na jednolitą masę, przypraw do smaku solą i pieprzem. Farsz nakładaj na wycięte z ciasta krążki, zlep dobrze brzegi, robiąc „falbanki”. Ugotuj w osolonym wrzątku. Podawaj polane zrumienioną na maśle tartą bułką i oprószone solą selerową.

- 2 marchewki

- strąk czerwonej papryki

- pół małego selera

- 2 duże liście białej kapusty

- 10 średnich pieczarek

- ząbek czosnku

- 3 łyżki oleju

- curry

- sól

- 2 łyżki sosu sojowego.

Marchew, paprykę i seler pokroić w drobne słupki, a pieczarki w plasterki, kapustę drobno posiekać. Podsmażyć warzywa na oleju, dodać przeciśnięty przez praskę lub posiekany czosnek, przyprawić do smaku. Z rozwałkowanego ciasta wykrawać krążki o średnicy 8 cm. Na połowie położyć po trochu przestudzonego farszu, przykryć resztą krążków ciasta i dokładnie zlepić brzegi obu placuszków.Do wody, w której będą gotowane, dodać sos sojowy i odrobinę soli. Pierogi podawać polane masłem wymieszanym z podsmażoną na suchej patelni tartą bułką lub odsmażone na patelni.

Składniki:
- kasza gryczana
- cebula
- słonina wędzona
- biały ser
- sól i pieprz do smaku.

Przygotowanie:
Ugotować kaszę gryczaną. Cebulkę i wędzoną słoninę drobno pokroić i podsmażyć razem. Ugotowaną kaszę i usmażoną na słoninie cebulkę wymieszać razem i doprawić do smaku solą i pieprzem. Ser drobno pokruszyć i wymieszać z kaszą i skwarkami. Kawałek ciasta rozwałkować na płaski placek i wycinać z niego szklanką kółka. Na kółka nakładać po łyżeczce farszu, składać razem na pół i mocno zaciskać palcami na brzegach. Gotować w dobrze osolonej wodzie, do czasu aż wypłyną.

Składniki:
- 1 szklanka kaszy jaglanej
- 300 g twarogu
- 1 duża cebula (lub 2 małe)
- 3-4 plastry wędzonego boczku
- sól, pieprz

- łyżeczka suszonego majeranku

Kaszę dobrze opłukać na gęstym sicie i przelać wrzątkiem. W garnku zagotować ok. 3 szklanki wody i dodać kaszę. Gotować na bardzo małym ogniu pod przykryciem 20 min. (kasza musi wchłonąć całą wodę i być miękka). Ostudzić. Boczek pokroić w małą kostkę i podsmażyć. Dodać posiekaną cebulę i zeszklić ją na boczku. Ostudzić. Twaróg rozdrobnić widelcem. Dodać ostudzoną kaszę jaglaną i cebulkę z boczkiem. Dobrze doprawić do smaku solą i pieprzem. Rozwałkować ciasto i wykrawać krążki. Na środek układać nadzienie, sklejając pierogi. Gotować kilka minut w osolonej wodzie. Podawać z podsmażoną cebulką i skwarkami.

Składniki:
- torebka kaszy jęczmiennej
- 1 duża cebula
- 20 dag boczku wędzonego
- 2 ząbki czosnku
- 25 dag mięsa wieprzowego – od łopatki, szynki
- sól, pieprz

- kostka wołowa.
Przygotowanie:

Boczek, mięso wieprzowe i cebulę pokroić w dość gruba kostkę. Przełożyć na patelnię i przesmażyć, dodać czosnek pokrojony w plasterki, doprawić solą i pieprzem. Kaszę jęczmienną wyłożyć na gorąca suchą patelnię. Doprowadzić do zarumienienia. Gorącą przełożyć do garnka, dodać farsz mięsny, kostkę rosołową – całość wymieszać i zalać wodą. Wody musi być tyle, by przykryła farsz. Całość wstawić do średnio nagrzanego piekarnika. Piec ok. 30 minut. Gorący farsz przestudzić, a następnie zmielić. Rozwałkować dość cienko kawałek ciasta i szklanką wycinać kółeczka. Nakładać farsz i dokładnie zlepiać brzegi. Przygotowane pierogi wrzucać do gotującej, dobrze posolonej wody. Podawać polane wytopioną świeżo słoniną z odrobiną cebulki, natki pietruszki.

- 2 szklanki ugotowanej fasoli (uprzednio namoczonej na noc i ugotowanej w nowej wodzie)
- 1 duża cebula pokrojona w kostkę
- 2 ząbki czosnku, posiekane
- kawałek papryczki chili, drobno posiekany
- 1-2 łyżki oleju
- pęczek natki pietruszki
- ewentualnie trochę soku z cytryny do smaku
- sól, pieprz

Cebulę i chili podsmażyć na oleju, pod koniec dodać czosnek i smażyć jeszcze chwilę. Natkę pietruszki drobno posiekać. Wszystkie składniki farszu wymieszać i zmiksować, doprawić do smaku. Ciasto podzielić na dwie części, jedną część rozwałkować podsypując mąką, drugą część trzymać pod ściereczką. Wykrawać kółka, nakładać na środek każdego małą łyżeczkę farszu, zalepiać i gotować w osolonej wodzie. Polać dobrą oliwą, posypać ostrą papryką albo pieprzem.

Składniki:
- 35 dag grzybów (podgrzybki, kurki, prawdziwki)
- cebula
- 2 łyżki smalcu
- puszka białej fasoli
- sól
- pieprz.
Przygotowanie:
Grzyby oczyścić, umyć, ugotować do miękkości w osolonej wodzie, odcedzić, posiekać lub zemleć. Cebulę obrać, pokroić w kostkę, zeszklić na smalcu. Dodać grzyby, przyprawić solą i pieprzem, dusić razem kilka minut. Fasolkę odcedzić, wymieszać z grzybami i cebulą. Ciasto rozwałkować na cienki placek, wykrawać filiżanką placuszki, na każdy kłaść porcję farszu i zlepiać brzegi. Gotować w osolonym wrzątku 2 min. od wypłynięcia. Podawać np. polane roztopionym masłem lub kwaśną śmietaną.

Składniki:

- 1 szklanka pomarańczowej soczewicy
- 4 łyżki oliwy z oliwek
- garść suszonych grzybów (borowików lub podgrzybków)
- 1 cebula, pokrojona w kosteczkę
- 2 ząbki czosnku, posiekane
- 1, 5 szklanki kiszonej kapusty
- 3 łyżki posiekanej natki pietruszki
- sól morska i świeżo zmielony pieprz

- 2 łyżeczki kminku lub kminu rzymskiego, sól morska, oliwa z oliwek extra virgin

Soczewicę opłukać, zalać wodą lub bulionem w ilości 1-2 cm ponad poziom soczewicy, dodać 1 łyżkę oliwy z oliwek, doprawić solą i pieprzem. Gotować przez około 15 min., aż soczewica będzie miękka i wchłonie cały płyn (w razie potrzeby odparować lub dodać więcej wody). Grzyby opłukać i moczyć w niewielkiej ilości zimnej wody przez 2 godziny lub przez całą noc. Następnie gotować w wodzie, w której się moczyły, przez około 30 min. Wodę z grzybami posolić. Grzyby ostudzić i drobno posiekać. Na patelni rozgrzać 2 łyżki oliwy z oliwek, zeszklić cebulę (około 10 minut), nie rumienić. Dodać czosnek a po chwili posiekane grzyby, wymieszać i zdjąć z ognia. Dodać do soczewicy. Kapustę odcisnąć, umieścić w garnku razem z 1/2 szklanki wody i 1 łyżką oliwy z oliwek. Gotować przez około 45 min., aż będzie miękka. Odcedzić i posiekać. Wymieszać z soczewicą i grzybami. Dodać natkę pietruszki, doprawić solą i świeżo zmielonym pieprzem. Lepić pierogi, nakładając po łyżce nadzienia. Gotować do wypłynięcia na powierzchnię wody lub do czasu aż ciasto będzie odpowiednio miękkie. Pierożki posypać solą morską i polać aromatyczną oliwą z kminkiem.

Pierogi z soczewicą

- 100 g maku
- 1 szklanka mleka
- po 1 łyżce: masła, miodu, cukru, rodzynek
- 4 łyżki drobno posiekanych orzechów włoskich
- 1 żółtko
- do serwowania: śmietana (kwaśna lub z cukrem pudrem, roztopione masło, płynny miód)

Mak opłukać; wsypać go do miski, zalać wodą, zamieszać, wylać nieczystości, które wypłynęły na wierzch. Odcedzić, włożyć do rondelka i zalać wrzącym mlekiem. Gotować przez 30 min. na małym ogniu. Odcedzić, ostudzić, zmielić w maszynce używając sitka o najmniejszych otworach. W rondelku roztopić masło, dodać mak, miód, cukier, pokrojone na mniejsze kawałki rodzynki i drobno posiekane orzechy. Pogotować przez 2 – 3 minuty mieszając. Farsz ostudzić i wymieszać z żółtkiem. Ciasto cienko rozwałkować, średnią szklanką wycinać kółka, nakładać farsz, ugniatać go łyżeczką aby zmieściło się go jak najwięcej. Sklejać brzegi ciasta, docisnąć i zrobić falbankę. Pierożki wrzucać na wrzącą i osoloną wodę i gotować aż do miękkości. Podawać gorące ze śmietaną (kwaśną lub słodzoną cukrem pudrem, z płynnym miodem).

1. Faszerowane pomidory na ciepło
2. Pieczone jabłka i gruszki
3. Jak zrobić pyszny żurek na zakwasie?
4. Jak zrobić gorącą czekoladę
5. Na jesienne chłody grzańce i grogi
6. Przepisy na staropolskie nalewki