Ból głowy jest jedną z najczęstszych przyczyn wizyty u lekarza. Występuje we wszystkich grupach wiekowych i jest nie tylko sprawcą cierpień chorego, ale także istotnym problemem dotykającym jego rodzinę i środowisko pracy. Problem ten jest jednak często bagatelizowany – blisko połowa cierpiących na bóle głowy nigdy nie była diagnozowana i leczona przez lekarza. W wielu krajach problem ten został dostrzeżony i walka z bólami głowy stała się jedną z głównych kwestii zdrowotnych.
Główne grupy bólów głowy to tzw. bóle napięciowe i bóle objawowe. 
Do bólów napięciowych zalicza się: tzw. „samoistne bóle głowy”. Oddzielną grupą bólów głowy, w pewnym sensie specyficzną jest migrena i tzw. „klasterowe” bóle głowy, albo bóle typu Hortona. Natomiast do objawowych zaliczamy bóle głowy, których przyczyną są inne schorzenia lub urazy, takie jak: jaskra, guzy mózgu, zapalenia nerwu trójdzielnego, problemy stomatologiczne, poważne schorzenia naczyniowe, czy skutki urazów czaszki.
Z bólem głowy typu napięciowego do lekarza zgłasza się 8 na 10 chorych. Często są one nazywane bólami samoistnymi. Ale zwykłe określenie „samoistne”, czy „idiopatyczne”, oznacza, że ich przyczyna (podobnie jak wielu innych schorzeń) jest nieznana, z czym zgadzamy się tylko częściowo.
Istnieje wiele przyczyn bólów głowy, nazywanych samoistnymi:stres, złe emocje, brak snu, przemęczenie, zmiany atmosferyczne, przeziębienie, nadużywanie alkoholu lub innych używek a nawet niektóre leki. Zatem znamy ich przyczyny, ale według medycyny konwencjonalnej nieznany jest mechanizm ich powstawania.
Jednak w świetle patomechanizmu schorzeń medycyny zintegrowanej ta sprawa jest raczej zrozumiała. W określeniu „napięciowy typ bólu” w domyśle chodzi o wzmożone napięcia mięśniowe nie tylko narządu ruchu, ale i narządów wewnętrznych, upośledzające częściowo także ukrwienie.
Według Doktora Eustachiusza Gaduli każde napięcie psychiczne, nieprawidłowe żywienie, nieprawidłowa aktywność fizyczna, wiele schorzeń ogólnych, reakcje na niekorzystne warunki środowiska czy zmiany atmosferyczne u wielu osób powodują wzmożone napięcia mięśniowe, głównie w górnej części ciała. Silniejsze, albo dłużej trwające wzmożenie tych napięć jest jedną z najczęstszych przyczyn bólu. Ale medycyna konwencjonalna tego poglądu raczej nie podziela.
Bóle napięciowe są odczuwane jako zaciskające się wokół głowy, sztywnienie
karku i szyi, czasem także w obrębie obręczy barkowej i pleców. Te bóle spowodowane wspomnianymi czynnikami zwykle trwają krótko i należy je traktować jako reakcje osobników wrażliwych na określone zmiany środowiska. Z reguły ustępują one samoistnie. Kiedy jednak stają się przewlekłe, trwające miesiącami, a nawet latami, stanowią problem wymagający rozpoznania i leczenia.
Migrena to bardzo popularne schorzenie, chyba zbyt często rozpoznawane przez samych pacjentów, występuje częściej u kobiet, niż u mężczyzn. Na migrenę cierpi 10 – 12% populacji. Tzw. napad migreny oznacza ból głowy, któremu towarzyszą nudności i wymioty, zaburzenia wzroku, nadwrażliwość na dźwięk i zapach. Napad trwa od kilku do kilkudziesięciu godzin. Może być wywołany przez emocje, zmiany pogodowe, czy niektóre pokarmy (np. żółte sery, wino). Ból i zaburzenia wzroku obejmują zwykle jedną część głowy. Przyczyna dolegliwości jest nie do końca rozpoznana, chociaż w pewnym stopniu uwarunkowana genetycznie.
Choć typowym obrazem klinicznym różni się od napięciowych, samoistnych bólów głowy, nie wykluczone, że mechanizm powstawania bólu w obydwu tych schorzeniach jest zbliżony. W migrenie i bólu Hortona wzmożone napięcia dotyczą nie tyle mięśni narządu ruchu, co mięśniówki gładkiej naczyń i przewodu pokarmowego. Ich obraz kliniczny przemawia za taką koncepcją.
Wiadomo jednak, iż do pojawienia się bólu migrenowego przyczyniają się: alergie pokarmowe, zmiany ciśnienia, zaburzenia hormonalne, stres, zmęczenie, niedobór snu. Chorobę opisuje się zazwyczaj jako gwałtowny, okresowy, pulsujący ból głowy. 70% chorych stanowią kobiety.
Tzw. klasterowy ból głowy (Hortona) ma charakter napadowy. Napady występują w „wiązkach” (tzw. klasterach). Zaczynają się one w okolicy oka, promieniują się na połowę twarzy, a potem szybko narastają. Często objawami im towarzyszącymi jest zatkany nos, łzawienie oka. Bóle trwają około 30 minut i mogą nawracać kilka razy w ciągu doby. Mogą także być przewlekłe – trwać tygodnie lub miesiące. Mogą trwać przez lata i nawracać. Najczęściej dotykają mężczyzn między 20. a 40. rokiem życia.
Objawowy ból głowy może być (czasem dotkliwym) objawem towarzyszącym:
·        Infekcjom wirusowym, często np. grypie
·        Miejscowym infekcjom w obrębie czaszki dotyczące: uszu, zatok, zębów, itp.
·        Zmianom zwyrodnieniowym kręgosłupa (najczęściej szyjnego, ale także piersiowego a nawet lędźwiowo-krzyżowego i stawów krzyżowo-biodrowych)
·        Nadciśnieniu tętniczemu i innym zaburzeniom naczyniowym
·        Zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych
·        Nerwobólom czaszkowym (np. nerwoból nerwu trójdzielnego)
·        Chorobom oczu (jaskra, wady optyczne wzroku)
·        Bólom pourazowym głowy (także po operacjach na czaszce)
·        Guzom mózgu
·        Schorzeniom reumatycznym
·        Zatruciom toksycznymi substancjami
·        Znieczuleniom podpajęczym czy nadoponowym.
Choć bóle głowy są objawem bardzo rozpowszechnionym i nie zawsze dobrze
leczonym, poza pogorszeniem jakości życia, zwykle zdrowiu nie zagrażają. Natomiast jeśli ból pojawia się pierwszy raz w życiu, a na dodatek jest silny, lub ma inny charakter, niż dotychczas – to trzeba natychmiast zgłosić się do lekarza, który będzie potrafił zróżnicować różne bóle głowy i podjąć właściwą, czasem także niezwłoczną decyzję w sprawie sposobu dalszego, właściwego leczenia. Taki ból może być objawem poważnej choroby.
Od dziesięcioleci konwencjonalne leczenie bólu było zazwyczaj i najczęściej nadal jest ograniczone do mało skutecznego leczenia farmakologicznego, z którym, jak z każdą długotrwałą terapią wiążą się działania uboczne i powikłania.
Z ich występowaniem trzeba się poważnie liczyć nawet w przypadkach, kiedy leki ordynuje lekarz. Ale to niebezpieczeństwo staje się o wiele większe, jeśli pacjenci z długotrwałymi i często uciążliwymi bólami głowy, bez właściwego rozpoznania ich przyczyny, leczą się na własną rękę, do czego codziennie zachęcają reklamy większości programów telewizyjnych i radiowych.
Pamiętajmy, że: „Nasze zdrowie jest w naszych rękach” i choć „Zdrowie to nie wszystko, bez zdrowia wszystko jest niczym! A zdrowy, racjonalny tryb życia może zapobiegać wielu bólom głowy.
Na szczęście w ostatnich latach poza farmakoterapią coraz częściej w bólach głowy stosuje się rożne metody medycyny fizykalnej, takie jak: metody kręgu akupunktury, terapia manualna, suplementy diety i wiele metod konwencjonalnej elektrofizykoterapii.
Ponieważ większość pacjentów z samoistnymi, napięciowymi bólami głowy i migreną wykazuje wiele cech nadwrażliwości, szczególnie na stres psychiczny i tendencję do depresji, skuteczne leczenie poza wymienionymi metodami fizykoterapii powinno także polegać na pomocy pacjentowi w wypracowaniu optymalizacji filozofii życia, korzystnej zmianie stanu psychicznego.
Zasadą postępowania we wszystkich dłużej trwających i opornych na leczenie bólach głowy powinna być prawidłowa diagnostyka, a w bólach objawowych kompleksowe leczenie podstawowych schorzeń, jako przyczyny bólów głowy.
W naszej placówce SPA Resort Jelenia Struga i Centrum EKOMED zawsze rozpoczynamy od wstępnej diagnoz, polegającej na dokładnym wywiadzie chorobowym i badaniu fizykalnym, poszerzonym o szczegółową palpację ciała pod kątem bloków energetycznych i bloków mięśniowych. Jeśli stan pacjenta na to pozwala, leczenie bólów głowy rozpoczynamy od próby bezpiecznej terapii metodami kręgu akupunktury, terapii manualnej, racjonalizacji żywienia pacjenta i suplementacji żywieniowej. Takie postępowanie pozwala na osiąganie wydatnej poprawy lub pełnego wyleczenia u większości pacjentów.
W objawowych bólach głowy kontynuujemy równolegle leczenie podstawowego schorzenia i towarzyszących mu bólów głowy. Wynik leczenia pacjenta uzależniony jest zarówno od przebiegu podstawowego schorzenia jak i od poprawy, czy ustąpienia bólów głowy.
W przypadkach zaawansowanych schorzeń podstawowych, choć czasem udaje się osiągać tylko różnego stopnia poprawę, często bóle głowy wydatnie się zmniejszają, albo całkowicie ustępują.
W nielicznych, opornych na leczenie przypadkach, lub z pojawianiem się dodatkowych, niepokojących objawów chorobowych, wdrażamy dokładnie przemyślaną, pełnoprofilową diagnostykę, od wyników której uzależniamy dalsze postępowanie.

Vademecum pacjenta: www.jeleniastruga.pl